نقشه نوین علم و فناوری کشور تا سال ۱۴۱۴ بررسی شد

به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، غلامرضا بصیرنیا، دبیر شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی، در توضیح مصوبات جلسه اخیر این شورا اظهار داشت: در این جلسه که با حضور اعضای شورا برگزار شد، سند به‌روزرسانی شده نقشه جامع علمی کشور مورد بررسی قرار گرفت.

بصیرنیا بیان کرد: در دنیای پرتحول و رقابتی امروز، علم و فناوری به عنوان اصلی‌ترین منبع قدرت، ثروت، امنیت و اقتدار ملی شناخته می‌شوند. تحولات گسترده چند دهه اخیر نشان داده است که جایگاه کشورها در نظام بین‌الملل بیش از هر عامل دیگری به میزان توانایی آن‌ها در تولید علم، توسعه فناوری، تربیت نیروی انسانی متعهد و متخصص و تبدیل دانش به قدرت اقتصادی، فرهنگی و سیاسی وابسته است. بنابراین، علم و فناوری نه تنها از مهم‌ترین پیشران‌های توسعه و پیشرفت کشورها به شمار می‌روند، بلکه از ارکان اساسی استقلال، امنیت و اقتدار ملی نیز محسوب می‌شوند.

دبیر شورای معین در تشریح پیشینه تصویب سند تصریح کرد: سند نقشه جامع علمی کشور به دنبال مطالبه امام شهید در اواخر دهه ۸۰ در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت و در سال ۱۳۸۹ تصویب و ابلاغ شد و از آن زمان مبنای توسعه علمی و فناوری کشور بوده است. افق زمانی این سند سال ۱۴۰۴ بود که به پایان رسید و با توجه به تحولات سریع و گسترده در عرصه علم و فناوری و بنا به اقتضای شرایط و نیازهای کشور، نیاز به بروزرسانی این سند احساس شد. با توجه به ظرفیت علمی بسیار بالا و ارزشمند فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت این بروزرسانی به این فرهنگستان واگذار شد.

وی در ادامه با اشاره به اینکه در تدوین متن نسخه به‌روزرسانی شده سند، بیش از ۸۶۰۹ صفحه سند پشتیبان جمع‌آوری و تدوین شده است، اظهار داشت: فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی در تدوین سند نقشه جدید طی یک سال و نیم با طراحی شبکه خبرگانی، از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های علمی و تجربی ۷۶ دانشگاه و مرکز آموزشی و پژوهشی کشور، ۱۰ هیئت اندیشه‌ورز استانی، ۳۰ انجمن علمی، ۲۰۰۰ نفر از اعضای هیئت علمی و متخصصان و نخبگان کشور، ۱۲۰ نفر از پژوهشگران و نخبگان خارج کشور و ۱۷ دستگاه اجرایی مانند وزارت علوم، بهداشت و آموزش و پرورش، معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور، فرهنگستان‌های کشور، شورای عتف، شورای عالی آموزش و پرورش و شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، بهره‌برداری کرده است.

وی گفت: پست‌های دعوت به مشارکت و فراخوان بروزرسانی این نقشه در شبکه‌های اجتماعی بیش از ۵۰۰ هزار بازدید داشته است و ۱۲ هزار بازدید مستقیم از بسترهای تبلیغاتی و صفحه اصلی فراخوان روزآمدسازی انجام شده است. همچنین فرهنگستان علوم، ۷۴ جلسه کارشناسی، ۵۵ جلسه کمیسیون تلفیق در سطح دبیرخانه روزآمدسازی و ۵ جلسه شورای راهبری این فرهنگستان را در این زمینه برگزار کرده است.

وی همچنین تأکید کرد که به عنوان یک گام مهم در تدوین این سند، ابتدا ۱۰ چالش نقشه قبلی از سوی فرهنگستان علوم شناسایی شد و تلاش شد در نقشه اصلاحی، این چالش‌ها برطرف شود. دبیر شورای معین همچنین افزود: سند نقشه جامع علمی به‌روزرسانی شده، ذیل بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، سیاست‌های کلی علم و فناوری و اقتصاد مقاومتی و مصوبات مرتبط شورای عالی انقلاب فرهنگی، ضمن شناسایی چالش‌ها و مسائل اولویت‌دار کشور در چهار فصل ارزش‌های بنیادین، وضع مطلوب و اولویت‌های علم و فناوری، راهبردها و اقدامات ملی برای توسعه علوم و توسعه نظام ملی نوآوری و چارچوب نهادی نظام علم و فناوری و نوآوری کشور در افق ۱۴۱۴ تدوین شده و پس از بررسی در چند جلسه ستاد علم و فناوری شورا، برای تصویب در دستور شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفته است.

دبیر شورای معین همچنین به تبیین مزیت‌های سند اصلاحی جدید از جمله تقاضامحوری و کاهش اولویت‌ها و اتخاذ دو رویکرد کلان حل مسائل کشور و ایجاد مرجعیت علمی، چند نوآوری مهم سند با تمرکز بر ۵ حوزه علوم پایه، علوم فنی مهندسی، علوم کشاورزی، علوم انسانی، اجتماعی و هنر و علوم پزشکی و سلامت، اهداف بخشی، شاخص‌های وضع موجود و مطلوب، راهبردها و اقدامات ملی آن‌ها را ترسیم و تعیین کرده است. از جمله دیگر موارد نوآوری این سند، تقسیم کار و تنظیم نگاشت نهادی و تعیین دستگاه مجری اقدامات ملی و برنامه‌ریزی برای حل ۱۰ مسئله ملی کشور و ۱۱ فناوری مسئله‌محور و ۱۱ فناوری آینده‌ساز است.

بصیرنیا در بخش دیگر گفت: در حوزه توسعه نظام ملی نوآوری نیز این سند در جهت دانش‌بنیان کردن زنجیره ارزش فناوری و توسعه بازه داخلی صادرات محصولات دانش‌بنیان؛ اقتصاد دانش‌بنیان، آموزش عالی، پژوهش و تجاری‌سازی، آموزش عمومی و مهارتی، توسعه سرمایه انسانی و نخبگانی، تعاملات علمی بین‌المللی، زیرساخت تأمین مالی، فیزیکی، فناوری اطلاعات، نهادینه کردن نگرش اسلام به علم و گفتمان و ترویج علم و فناوری را مورد توجه جدی قرار داده است.

دبیر شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی در خاتمه تصریح کرد: در ادبیات حکمرانی نوین، توسعه علم و فناوری صرفاً به معنای افزایش تولیدات علمی یا گسترش مراکز دانشگاهی نیست، بلکه مستلزم کیفیت‌بخشی به تحقیق و پژوهش و شکل‌گیری یک نظام حکمرانی علمی کارآمد است که بتواند میان آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری، نیازهای ملی و اهداف راهبردی کشور پیوندی مؤثر برقرار کند. وی گفت: چنین رویکردی، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی را از نهادهایی صرفاً آموزشی به کانون‌های تولید دانش، حل مسئله، تربیت سرمایه انسانی متعهد و متخصص و پیشبرد اهداف توسعه ملی تبدیل می‌کند. بر همین اساس، طراحی و ترسیم نقشه توسعه علم و فناوری کشور و سرمایه‌گذاری در حوزه علم و فناوری، حمایت از پژوهش و نوآوری، توسعه فناوری‌های راهبردی و ایجاد بسترهای مناسب برای شناسایی، جذب، نگهداشت و به‌کارگیری نخبگان، از مهم‌ترین وظایف نظام‌های حکمرانی کشورهاست.

در این جلسه شورای معین پس از گزارش فرهنگستان علوم، نمایندگان دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله وزارت علوم، معاونت علمی، فرهنگستان علوم پزشکی و مجلس نظرات خود را مطرح کردند و تعدادی از اعضای شورای عالی نیز دیدگاه‌های خود را بیان کردند و مقرر شد این نکات تا جلسه آینده مورد بررسی و اهتمام قرار گیرد و ادامه بررسی سند به جلسه آتی شورای معین موکول شد.

انتهای پیام/