بی‌نظمی و غیبت اساتید؛ مشکلی جدی در آموزش

سیاسی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، جلسه شورای دانشگاه تهران با حضور محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، اعضای شورای دانشگاه و مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی وزارت علوم به عنوان میهمان ویژه برگزار شد.

در ابتدای این جلسه، محمدحسین امید با تبریک هفته دفاع مقدس و یادآوری دلاوری‌های رزمندگان جنگ تحمیلی و جنگ‌های اخیر، از آمادگی دانشگاه برای کمک به فعالیت‌های مختلف در کشور خبر داد و گفت: «در این مدت طرح‌های متعددی برای ایام پس از جنگ مطرح شده که نیاز به اقداماتی دارد. دانشگاه همواره آماده است تا در این زمینه‌ها مشاوره ارائه دهد. یکی از این طرح‌ها، طرح صیانت از نفوذ بیگانگان است که دانشگاه آمادگی دارد در کنار مجلس و در سطح اجرایی، درباره مفاد آن همفکری کند؛ به گونه‌ای که مشکلی برای اعضای هیأت علمی ایجاد نشود. ما این دیدگاه را به رئیس مجلس شورای اسلامی و دولت نیز از طریق نامه‌ای منتقل کرده‌ایم.»

رئیس دانشگاه تهران در ادامه، به بی‌نظمی‌های گذشته در محیط دانشگاه، به ویژه غیبت برخی از اعضای هیأت علمی اشاره کرد و افزود: «ما با موارد متعددی از عدم حضور منظم اعضای هیأت علمی مواجه بوده‌ایم که این بی‌نظمی‌ها ساختار دانشگاه را متزلزل می‌کند. نحوه همکاری به صورت تمام‌وقت یا نیمه‌وقت است و اگر استادی در خارج از کشور باشد، امکان همکاری به صورت استاد وابسته وجود دارد، اما این همکاران نمی‌توانند به عنوان عضو پیوسته در دانشگاه محسوب شوند. طبق آئین‌نامه، حضور اساتید باید به صورت تمام‌وقت یا نیمه‌وقت باشد که در این صورت باید نیمی از هفته را در دانشگاه حضور داشته باشند.

امید همچنین بر اهمیت برنامه‌های مرکز ارزیابی کیفیت که زیر نظر شورای ارزیابی کیفیت دانشگاه فعالیت می‌کند، تأکید کرد و گفت: «خوشبختانه این مرکز همکاری خود را با دانشکده‌ها آغاز کرده است، اما برخی دانشکده‌ها هنوز همکاری لازم را انجام نداده‌اند. این مرکز وظیفه دارد تمام حوزه‌ها از جمله آموزشی، اداری، مالی، پژوهشی، دانشجویی و فرهنگی را ارزیابی کند. کار این مرکز ارزیابی است، یعنی بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، رئیس دانشگاه تصمیم می‌گیرد که کجا نقص وجود دارد تا اصلاح شود و کجا عملکرد خوب بوده تا تشویق شود. اکنون کار ارزیابی پردیس‌ها آغاز شده است. این مرکز که اولین مرکز ارزیابی کیفیت در کشور بود، با وجود تعطیلی‌های چندساله، مجدداً با مصوبه قانونی فعالیت خود را از سر گرفته است. هدف این مرکز، ارزیابی جامع تمام ابعاد دانشگاه است.»

امید در خصوص آئین‌نامه ابلاغی وزارت علوم درباره ارتباط دانشگاه با صنعت گفت: «باید فرصتی را برای اعضای هیأت علمی فراهم کنیم تا بتوانند به صنعت بروند، مشکلات آن را مشاهده کنند و نیازهای صنعت را شناسایی کنند. یک پیشنهاد قبلاً از وزارت علوم در قالب آئین‌نامه آمده است که ما بر آن اصرار نداریم. آئین‌نامه‌ای را خودمان برای دانشگاه تهران تهیه خواهیم کرد تا این هدف محقق شود. هدف ما این است که امکان حضور در صنعت برای تمامی اعضای دانشگاه فراهم شود. وقتی از حضور در صنعت صحبت می‌کنیم، منظور همه جامعه علمی است. ما باید آئین‌نامه دانشگاه تهران را طوری تدوین کنیم که فرصت مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی و مسئولیت‌های اجتماعی را فراهم کند.»

وی افزود: «این آئین‌نامه احتمالاً جایگزین شیوه‌نامه ابلاغ‌شده از سوی وزارتخانه در دانشگاه تهران خواهد شد و ما از وزیر محترم خواهیم خواست که به صورت آزمایشی اجازه دهند که ما این آئین‌نامه را برای یک، دو یا سه سال در دانشگاه تهران اجرا کنیم و سپس گزارشی ارائه دهیم.»

در ادامه این جلسه، سیداحمدرضا خضری، مدیرکل حوزه وزارتی و روابط‌عمومی وزارت علوم که به عنوان میهمان در جلسه حضور یافته بود، با تبریک سال تحصیلی و آرزوی سالی پربار و کم‌حاشیه برای دانشگاه‌ها، به‌ویژه دانشگاه تهران، گفت: «واقع‌بینی یعنی اینکه شرایط را به درستی تحلیل کنیم و بر اساس آن برنامه‌ریزی کنیم؛ در غیر این صورت با سرعت تغییرات امروزی، ممکن است دچار غافلگیری شویم و با رویدادهایی مواجه شویم که دیگر از پس کنترل آنها برنیاییم.»

مشاور وزیر علوم با اشاره به شرایط حساس کشور تأکید کرد: «آنچه امروز تجربه می‌کنیم، شاید حساس‌ترین و پیچیده‌ترین دوران تاریخ پس از انقلاب باشد. کشور در وضعیتی قرار گرفته که اگر بتواند از این مرحله عبور کند، می‌تواند برای سال‌های آینده خود را بیمه کند.» خضری بدترین وضعیت برای یک کشور را وضعیت «نه جنگ و نه صلح» دانست و توضیح داد: «در جنگ همه چیز روشن است و می‌دانیم باید چگونه عمل کنیم؛ در صلح نیز مسیر مشخص است. اما این وضعیت میانی، نگران‌کننده و ناامیدکننده است و با نگرانی‌های شدید اجتماعی همراه است.»

وی افزود: «زخم‌های باز از جنگ‌های گذشته هنوز ترمیم نشده‌اند؛ دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی همواره هدف تهاجم‌های مستقیم و غیرمستقیم دشمن بوده‌اند. پرونده حوادث دی‌ماه همچنان باز است و باید با دقت بررسی و تصمیم‌گیری شود.»

مشاور وزیر علوم با اشاره به دگرگونی فرهنگی جامعه گفت: «اوضاع فرهنگی جامعه به‌شدت دگرگون شده است؛ تحولات فرهنگی اخیر با آنچه در چهل سال گذشته دیده‌ایم، متفاوت است و سرعت تغییرات بسیار زیاد بوده است.» وی شرایط نامطلوب اقتصادی را نیز عاملی مهم دانست که تمامی اقشار جامعه، از استاد و کارمند تا کارگر و دانشجو را تحت تأثیر قرار داده و شرایط را برای دانشگاه‌ها بسیار حساس کرده است.

مشاور وزیر علوم با اشاره به تهدیدات روزافزون بیرونی از سوی آمریکا، صهیونیسم و متحدانشان گفت: «تهدیدات رسانه‌ای و جنگ شناختی بسیار جدی‌تر شده‌اند. بخش عظیمی از جنگ‌های اخیر، جنگ عرصه شناخت و رسانه بوده است. هجمه‌های رسانه‌ای و شکاف‌های اجتماعی قومی، مذهبی و … با هدف سوءاستفاده از این وضعیت لرزان، شدت یافته‌اند.»

خضری با انتقاد از نگاه بدبینانه به دانشگاه گفت: «در همین حال متأسفانه نگاه به دانشگاه همواره نگاهی بدبینانه بوده است؛ گاهی دانشگاه را متهم می‌کنند و گاهی اتفاقات عمومی را بر عهده آن می‌اندازند. اما اگر دقیق‌تر بنگریم، می‌بینیم که دانشگاه به نمایندگی از نهاد علم همواره پشتیبان کشور و نقطه قوت و اتکاء آن بوده است. همچنانکه رهبر شهید و رهبر معظم انقلاب بر این مهم تاکید نموده‌اند. از این رو می‌توان گفت دانشگاه دوشادوش نظامیان، بیشترین سهم را در دفاع از کشور داشته است. دانشگاه با تربیت متخصصان، در واقع سد دفاعی کشور را فراهم کرده است. به همین خاطر دشمنان کشور دانشگاه را هدف تهاجم قرار دادند.»

وی با نگاهی تاریخی افزود: «جنگ‌ها همیشه از جبهه‌های زمینی و با سربازان پیاده آغاز می‌شد، اما پدیده جدید این است که در این جنگ، ابتدا به رهبران و هدایت‌کنندگان اصلی حمله شد تا سازوکار هدایت و مدیریت از کار بیفتد. دانشگاه‌ها با تأمین نیروی انسانی توانمند، همواره بازوی اصلی دفاع از کشور بوده‌اند.»

مشاور وزیر علوم تنها راه نجات کشور و رفع موانع و مشکلات گوناگون دانشگاه‌ها در این شرایط را تدابیر خردمندانه، حساب‌شده و آگاهانه دانست و تاکید کرد: «ما باید از اقدامات احساسی، ناگهانی و هیجانی که موجب تنش و تشنج در فضای دانشگاه می‌شود، پرهیز کنیم. متانت، آرامش و هم‌گرایی، ابزارهای اصلی ما در این مرحله است.»

وی در پایان دو توصیه مهم را مطرح کرد: «نخست، استقبال شایسته از دانشجویان به خصوص دانشجویان کارشناسی که پس از مدتی تأخیر، مشتاق ورود به فضای دانشگاه هستند و باید با بینش و رفتاری متفاوت و فراهم‌کردن امکانات رفاهی و فرهنگی لازم از آنها استقبال کنیم. نکته دوم، آراستگی، اخلاق و منش دانشگاهیان است که در این زمینه دستورالعمل آراستگی، اخلاق و منش دانشگاهی ابلاغ شده است.»

به گفته مشاور وزیر علوم، دانشگاه باید محیطی متفاوت از فضای عمومی جامعه باشد؛ محیطی قابل احترام و دارای حریم. همان‌طور که در دانشگاه‌های برتر جهان برای حفظ هویت دانشگاهی، مرزهای محیط دانشگاهی را مشخص می‌کنند، ما نیز باید بر رعایت آداب، پوشش مناسب و رفتارهای شایسته در محیط دانشگاه تأکید کنیم تا هویت علمی و اخلاقی آن حفظ شود.

مدیرکل حوزه وزارتی بر نیاز بیش از پیش به هم‌فکری، اندیشه‌ورزی و مشورت تأکید کرد و گفت: «به جای مقابله، به یکدیگر کمک و از هم پشتیبانی کنیم. اگر اشتباهی رخ داد یا اگر فکر می‌کنید کاری نادرست، اشتباه یا آسیب‌زا است، حتماً آن را به یکدیگر منتقل کنیم. زیرا ممکن است در کار خودمان دچار خطا شویم و می‌توانیم در تصمیماتمان تجدیدنظر کنیم.»

مشاور وزیر علوم در پایان بر اجرای برنامه اقدام برای آغاز سال تحصیلی تأکید کرد و گفت: «مسئله اصلی، فاصله میان دانستن و عمل کردن است، لذا از رؤسای دانشگاه‌ها می‌خواهم مواردی را که با ساختار و شرایط دانشگاه خود متناسب و قابل اجراست، مورد عمل قرار دهند تا از آنها برای مدیریت بهتر شرایط استفاده شود.»

انتهای پیام/