پزشکی بازساختی؛ افق نوین درمان سرطان

این مقام مسئول با اشاره به دستاوردهای انستیتو تأکید کرد: «این انستیتو نه تنها هزاران بیمار را تحت درمان قرار داده، بلکه نسل‌های متعددی از متخصصان و پژوهشگران برجسته در حوزه انکولوژی را تربیت کرده و سهمی ماندگار در توسعه دانش سرطان در کشور داشته است. امروز نیز، با مأموریتی که از سوی وزارت بهداشت برای تبدیل شدن از یک قطب علمی به مرجعیت علمی سرطان در سطح کشور و منطقه دریافت کرده‌ایم، گام در مسیری نوین از پیشرفت و اثرگذاری گذاشته‌ایم.» وی با اشاره به ساختمان جدید انستیتو، آن را نمادی روشن از هم‌افزایی میان علم، نظام سلامت و مشارکت خیرین دانست و مشارکت آنان در توسعه زیرساخت‌های سلامت را سرمایه‌ای ارزشمند برای شتاب بخشیدن به پیشرفت علمی و ارتقای سطح خدمت‌رسانی به بیماران برشمرد. پزشکی بازساختی؛ افق نوین درمان سرطان: این مقام مسئول با بیان اینکه «پزشکی امروز در آستانه تحولی بزرگ قرار دارد»، پزشکی بازساختی و محصولات پیشرفته درمانی (ATMP)، از جمله سلول‌درمانی و ژن‌درمانی را رویکردهایی بنیادین در تغییر روش‌های درمانی بیماری‌ها، به‌ویژه سرطان‌ها، معرفی کرد. وی افزود: «درمان‌هایی که در گذشته دور از دسترس به نظر می‌رسیدند، امروز با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته سلولی و ژنتیکی در حال تحقق هستند. دستاوردهایی نظیر درمان‌های مبتنی بر سلول‌های ایمنی مهندسی‌شده، مانند CAR-T therapy، نشان می‌دهند که آینده درمان سرطان به‌طور جدی با این فناوری‌ها گره خورده است.» این مقام مسئول در پایان خاطرنشان کرد: «با این حال، تحقق این آینده روشن تنها با انجام پژوهش‌های آزمایشگاهی میسر نیست. آنچه زنجیره ارزش در این حوزه را تکمیل می‌کند، وجود زیرساخت‌های قوی است که بتوانند دانش تولید شده در آزمایشگاه را به محصول درمانی قابل استفاده برای بیماران تبدیل کنند.» نقش حیاتی CDMOها در تکمیل زنجیره ارزش سلامت: از ایده تا درمان افشین، با اشاره به اهمیت مراکز توسعه و تولید قراردادی (CDMO)، آن‌ها را “حلقه واسط میان پژوهش، توسعه فناوری، کارآزمایی بالینی و تولید صنعتی” توصیف کرد. وی توضیح داد که این مراکز با فراهم کردن زیرساخت‌های تولیدی مطابق با استانداردهای بین‌المللی، امکان تبدیل دستاوردهای علمی به محصولات درمانی ایمن، استاندارد و در دسترس برای بیماران را فراهم می‌کنند. افشین با تأکید بر پیچیدگی تولید محصولات سلولی و ژنی در حوزه ATMP، بر اهمیت حیاتی وجود چنین زیرساختی صحه گذاشت. برنامه ملی ایجاد مراکز CDMO: در راستای اجرای ماده ۹۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت و تکمیل حلقه مفقوده زیست‌بوم نوآوری سلامت، بر اساس توافق معاونت علمی (از طریق ستاد توسعه علوم زیست و سلول‌های بنیادی) با معاونت درمان وزارت بهداشت، شورای عالی بیمه سلامت و سازمان بیمه سلامت ایران، دو مرکز ملی CDMO تا پایان برنامه هفتم توسعه ایجاد خواهد شد. این اقدام با ترکیب حمایت مالی معاونت علمی، سرمایه‌گذاری خیرین و توان علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، بستری را برای همکاری مشترک میان پژوهشگران، شرکت‌های دانش‌بنیان و تیم‌های بالینی فراهم می‌کند تا مسیر تبدیل ایده‌های علمی به درمان‌های مؤثر برای بیماران، کوتاه‌تر و اثربخش‌تر شود. یکی از مزیت‌های کلیدی این پروژه، استقرار مراکز CDMO در کنار یکی از بزرگترین مراکز درمان سرطان کشور است. این همجواری، مدلی است که در بسیاری از مراکز پیشرو جهان به جهش در توسعه درمان‌های نوین منجر شده و می‌تواند مسیر انتقال فناوری از آزمایشگاه به بیمار را تسریع بخشد و زمینه را برای انجام کارآزمایی‌های بالینی پیشرفته در کشور فراهم سازد. CDMO چیست؟ CDMO مخفف Contract Development and Manufacturing Organization (سازمان توسعه و تولید قراردادی) است که به عنوان یکی از ارکان مهم زیرساختی در صنعت داروسازی و بیوتکنولوژی جهان شناخته می‌شود. این مراکز به عنوان بازوی تخصصی پژوهشگران، شرکت‌های دارویی و استارتاپ‌های حوزه سلامت، طیف گسترده‌ای از خدمات قراردادی را ارائه می‌دهند، از جمله: * توسعه فرمولاسیون * طراحی و بهینه‌سازی فرآیندهای تولید * تولید مواد اولیه دارویی (API) * تولید فرآورده‌های دارویی و زیستی در مقیاس‌های مختلف (آزمایشگاهی، نیمه‌صنعتی و صنعتی) * انجام آزمون‌های کنترل کیفیت و خدمات تحلیلی بسیاری از شرکت‌های نوآور با وجود ایده‌ها و فناوری‌های نوین، فاقد زیرساخت‌های پیچیده و پرهزینه برای توسعه صنعتی و تولید محصول هستند. CDMOها این امکان را فراهم می‌کنند که فرآیند تبدیل یک دستاورد پژوهشی به محصولی قابل تولید در مقیاس بالینی و تجاری، با رعایت استانداردهای بین‌المللی و الزامات نظارتی، انجام شود. این امر به تسریع تجاری‌سازی فناوری‌های سلامت، کاهش هزینه‌ها و افزایش ظرفیت تولید محصولات دانش‌بنیان کمک شایانی می‌کند. CDMOها با ارائه خدمات توسعه‌ای در کنار تولید، حلقه اتصال میان پژوهش، توسعه فناوری و تولید صنعتی محسوب می‌شوند و شکل‌گیری و توسعه آن‌ها در کشور، به تقویت زیست‌بوم نوآوری سلامت، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و تسهیل مسیر تبدیل دانش به محصول یاری می‌رساند.