نشانه‌های عملیات «پرچم دروغین» در حمله پهپادی به مکه مکرمه

به گزارش باور خبربه نقل از تسنیم، در روزهای اخیر و همزمان با پیشروی‌های سریع نیروهای مسلح یمن در برابر نیروهای مزدور و خودفروخته یمنی، عربستان سعودی ادعا کرد پهپادی که از یمن به سمت مکه پرواز می‌کرد، در جنوب این شهر و پیش از ورود به حریم هوایی مکه رهگیری و منهدم شده است.

ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف سعودی، در این زمینه امنیت مکه را «خط قرمز» توصیف کرد و هشدار داد نیروهای ائتلاف بین‌المللی به رهبری ریاض در صورت نیاز، در انجام اقدامات بازدارنده تردید نخواهند کرد.

در واکنش، جنبش انصارالله این ادعا را رد و آن را «دروغ بزرگ و افترای آشکار» خواند. همچنین سید عبدالملک الحوثی، رهبر انقلاب یمن، تأکید کرد انصارالله بر اساس اصول اسلامی و اخلاقی عمل می‌کند و هدف آن تنها متوجه پایگاه‌های نظامی و زیرساخت‌های نفتی سعودی است.

این اختلاف روایت‌ها، گمانه‌زنی‌ها درباره درستی ادعای سعودی و احتمال طراحی یک عملیات «پرچم دروغین» را پررنگ‌تر کرده است. در ادامه نیز روایت رسمی عربستان و رسانه‌های جریان اصلی عربی و غربی که همسو با نیروهای متجاوز به یمن هستند، رهگیری پهپاد را در تیترها و پاراگراف‌های ابتدایی برجسته کردند و تکذیب انصارالله را در مراحل بعدی انعکاس دادند.

با این حال، حتی برخی رسانه‌های غربی از جمله خبرگزاری فرانسه (AFP) با راستی‌آزمایی ویدئویی که در شبکه‌های اجتماعی درباره رهگیری پهپاد در آسمان مکه منتشر شده بود، اعلام کردند این ویدئو مربوط به رهگیری یک پرتابه در سال ۲۰۲۱ در شهر خمیس مشیط، واقع در جنوب عربستان است. این بررسی دست‌کم نشان می‌دهد بخشی از ادعاها با تصاویر و اطلاعات نادرست همراه شده است.

بر همین اساس، پیش از پذیرش روایت سعودی، باید انگیزه‌ها، توانمندی‌ها و منافعی که از مطرح شدن چنین ادعایی حاصل می‌شود سنجیده شود و این پرسش مطرح گردد که چه کسانی از این اتهام بهره‌مند می‌شوند.

انصارالله از معدود نیروهای منطقه است که در موارد متعدد پایبندی خود به چارچوب‌های دینی و شرعی را به نمایش گذاشته و در مناسبت‌های مذهبی، از جمله میلاد رسول اکرم (ص)، آن را با شکوهی کم‌نظیر در میان امت اسلامی برگزار می‌کند.

از سوی دیگر، زیدیه به مانند دیگر فرقه‌های اسلامی مکه را مقدس‌ترین مکان مسلمانان می‌داند و در نتیجه حمله به این شهر برای انصارالله هیچ دستاورد راهبردی در پی ندارد؛ بلکه مشروعیت و مقبولیت داخلی و منطقه‌ای آن را که بخش مهمی از آن بر مقاومت در برابر تجاوز سعودی و ضدیت با اشغالگری رژیم صهیونیستی بنا شده، تضعیف می‌کند.

از زمان آغاز بحران یمن نیز اهداف اعلام‌شده انصارالله در حملات به خاک سعودی، عموماً تأسیسات نفتی آرامکو و پایگاه‌های نظامی در جنوب و شرق عربستان بوده و حتی سخنگوی نیروهای مسلح یمن بارها مسئولیت این عملیات‌ها را به‌طور صریح پذیرفته است.

در همین راستا، آیت‌الله شیخ عیسی قاسم، رهبر شیعیان بحرین، نیز با تأکید بر پایبندی شدید یمنی‌ها به مبانی دینی، حمله به مکه از سوی آنان را بسیار بعید و دور از ذهن دانست.

از طرف دیگر، اتهام حمله پهپادی به مکه مکرمه بلافاصله محکومیت‌های گسترده‌ای را از سوی سازمان همکاری اسلامی در پی داشت؛ نتیجه‌ای که دقیقاً همان خواسته دشمنان انصارالله است: منزوی کردن این جنبش در جهان اسلام و همراه ساختن دولت‌های مسلمان علیه آن.

در صورتی که این اتهام درست نباشد، هزینه‌ای که به انصارالله تحمیل می‌شود بسیار فراتر از پیامدهای یک عملیات نظامی محدود خواهد بود. در واقع، یک اتهام دروغین رسانه‌ای می‌تواند همان کاری را انجام دهد که سال‌ها جنگ و بمباران علیه یمنی‌ها نتوانسته بود؛ یعنی ایجاد شکاف میان انصارالله، نیروهای مسلح یمن و افکار عمومی مسلمانان.

در چنین شرایطی، فرضیه «عملیات پرچم دروغین» جدی‌تر می‌شود. در این سناریو به طور معمول، یک طرف ثالث با اهداف سیاسی، امنیتی یا تبلیغی و در پوشش یکی از طرف‌های درگیر، به دیگری حمله می‌کند تا مسئولیت و واکنش را به گروه هدف منتقل کند.

برای نمونه، در ماجرای سرنگونی پهپاد بر فراز آسمان مکه، طرف ثالث می‌تواند اسرائیل یا آمریکا باشد. هدف چنین طراحی‌ای می‌تواند تفرقه‌افکنی در جهان اسلام، منحرف کردن افکار عمومی از مسائل مهم‌تر، متحد کردن دولت‌های مسلمان علیه انصارالله و مدیریت تهدید این جنبش برای اسرائیل باشد.

اسرائیل که انصارالله را تهدیدی جدی برای خود می‌داند، می‌تواند از این مسیر تهدید را به نفع خویش مهار کند و عربستان نیز که در برابر یمن تنها مانده، ممکن است در دام چنین سناریویی گرفتار شود.

در ماه‌های اخیر نیز نشانه‌هایی از عملیات‌های پرچم دروغین در منطقه مشاهده شده و همین سابقه، احتمال این سناریو را تقویت می‌کند.

نکته مهم دیگر این است که عربستان در سال‌های اخیر کوشیده خود را به عنوان حامی امنیت حرمین شریفین و رهبر جهان اسلام معرفی کند. ادعای حمله به مکه و رهگیری آن نیز دقیقاً با چنین چارچوبی قابل تحلیل است؛ عربستان می‌تواند با طرح این روایت، هم خود را مدافع مقدسات نشان دهد و هم انصارالله را به عنوان تهدید مشترک جهان اسلام معرفی کند و در کنار آن، فشار افکار عمومی را از پرونده‌های دیگر مانند جنگ یمن و بحران داخلی منحرف کند.

اما اگر این روایت با اطلاعات نادرست همراه باشد، می‌تواند به بحران اعتماد در سطح منطقه منجر شود. از منظر حقوقی و دینی نیز حمله به مکه نه تنها در اسلام ممنوع است، بلکه در حقوق بین‌الملل بشردوستانه نیز اماکن مقدس از حمایت ویژه برخوردارند.

انصارالله که خود را متعهد به اصول اسلامی می‌داند، به هیچ وجه حاضر نیست هزینه‌های سنگین چنین اقدامی را بپذیرد؛ اقدامی که در تضاد با ارزش‌های اسلامی است و در عین حال در شرایطی مطرح می‌شود که به سادگی امکان هدف قرار دادن زیرساخت‌های کلیدی سعودی در جنوب عربستان وجود دارد.

بنابراین عقلانیت راهبردی در کنار پایبندی دینی، احتمال دست‌داشتن انصارالله در این حمله را کاهش می‌دهد. در مقابل، طرف‌هایی که از تفرقه در جهان اسلام سود می‌برند، انگیزه و توان لازم برای طراحی چنین سناریویی را در اختیار دارند.

بیانیه راهپیمایی یمن: ما مدافعان مکه‌ایم، نه مدعیان سعودی

ضرب شصت پدافند یمن به عربستان؛ بیانیه تند علمای صنعا علیه ادعاهای ریاض

در مجموع به نظر می‌رسد از نظر راهبردی، حمله به مکه برای انصارالله هیچ منفعتی ندارد و با اصول دینی و اخلاقی یمنی‌ها نیز ناسازگار است. پایبندی انصارالله به مقدسات اسلامی، دشمنی آمریکا و اسرائیل با آن، و تنها ماندن عربستان در برابر یمن، احتمال سناریوی عملیات پرچم دروغین را تقویت می‌کند؛ از این رو کشورهای مسلمان باید هوشیاری بیشتری نشان دهند و پیش از هر تصمیم‌گیری یا اظهارنظر، این احتمال را مدنظر قرار دهند.

نویسنده: پوریا لوایی، کارشناس مسائل بین الملل

انتهای پیام/