موفقیت محققان ایرانی در افزایش اثربخشی ماده ارزشمند ضدپیری

به گزارش خبرنگار فرهنگی باورخبر،فناوران یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان با توسعه محصولی مبتنی بر فناوری نانو، گام تازه‌ای در حوزه فرآورده‌های زیستی و سلامت‌محور برداشته‌اند. این شرکت موفق شده نوعی رویال ژلی نانوانکپسوله تولید کند که به گفته متخصصان، می‌تواند پایداری و کارایی یکی از ارزشمندترین ترکیبات طبیعی زنبورعسل را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

رویال ژل یا شاه‌انگبین، ماده‌ای مغذی است که از غدد ویژه زنبورهای کارگر ترشح می‌شود و غذای اصلی ملکه زنبورها به شمار می‌رود. تفاوت چشمگیر طول عمر و توان باروری ملکه در مقایسه با زنبورهای کارگر، سال‌هاست توجه پژوهشگران حوزه زیست‌فناوری و علوم تغذیه را به این ماده جلب کرده است. در حالی که عمر زنبورهای کارگر تنها چند هفته است، ملکه می‌تواند چندین سال زندگی کند و همین مسئله سبب شده رویال ژل به عنوان ترکیبی با قابلیت‌های بالقوه ضدپیری و تقویت‌کننده سلامت مورد مطالعه قرار گیرد.

متخصصان این شرکت دانش‌بنیان می‌گویند رویال ژل سرشار از پروتئین‌ها، لیپیدها، قندهای طبیعی، ویتامین‌ها و مواد معدنی است. بخش مهمی از ترکیبات فعال این ماده را پروتئین‌هایی موسوم به MRJPs تشکیل می‌دهند که نقش مهمی در فعالیت‌های زیستی رویال ژلی دارند. همچنین ترکیبی به نام ۱۰-HDA که نوعی اسید چرب فعال زیستی محسوب می‌شود، یکی از مهمترین اجزای موثر این ماده طبیعی است و بسیاری از ویژگی‌های درمانی و زیستی رویال ژل به حضور همین ترکیب نسبت داده می‌شود.

با وجود خواص متعدد، یکی از چالش‌های اصلی استفاده از رویال ژل در صنایع دارویی و غذایی، حساسیت بالای آن به شرایط محیطی مانند دما، رطوبت و نور است. این ماده در صورت نگهداری نامناسب، به سرعت دچار افت کیفیت می‌شود و بخشی از ترکیبات موثر خود را از دست می‌دهد. همین مسئله پژوهشگران را به سمت استفاده از فناوری نانو برای محافظت از ترکیبات فعال رویال ژلی سوق داده است؛ همان کاری که انسان‌ها با هر چیز ارزشمند انجام می‌دهند: اول کشفش می‌کنند، بعد داخل کپسول می‌گذارند تا خراب نشود.

در فناوری نانوانکپسولاسیون، مواد موثره درون ساختارهایی در ابعاد نانومتری قرار می‌گیرند تا از عوامل مخرب محیطی محافظت شوند. این فرآیند علاوه بر افزایش پایداری می‌تواند جذب ترکیبات موثر در بدن را نیز بهبود دهد. پژوهشگران عصر نانو معتقدند نانوکپسوله کردن رویال ژلی باعث شده ماده موثر ۱۰-HDA با کارایی بیشتری در بدن آزاد شود و ماندگاری ترکیب نیز افزایش یابد.