مردمی‌سازی بودجه از راه شفافیت

به گزارش خبرنگار سیاسی باورخبر، بخشی ازیادداشت فاطمه مهاجرانی به این شرح است:

«بخشنامه تهیه و تنظیم لایحه بودجه ۱۴۰۵ از سوی رئیس‌جمهوری به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شده است؛ اما اهمیت این بخشنامه فقط در آغاز فرآیند بودجه‌ریزی نیست. آنچه این متن را متمایز می‌کند، تأکید صریح بر شفافیت، پاسخ‌گویی و مشارکت‌پذیری است؛ سه اصل که می‌توانند بودجه سال آینده را به سندی مردمی‌تر و قابل فهم‌تر برای جامعه تبدیل کنند. بودجه وقتی «مردمی» می‌شود که مردم بتوانند آن را بخوانند، مسیرش را رصد و احساس کنند که در تصمیم‌های آن سهم دارند. شفافیت اولین گام مسیر است. در بخشنامه امسال، دولت خود را مکلف کرد که از درج ردیف‌های درآمدی و هزینه‌ای «عام و کلی» بدون ذکر دستگاه مسئول خودداری کند. این اصلاح مهم، به ظاهر فنی و کوچک است، اما در عمل، به معنای روشن شدن ردپای هر ریال در بودجه است. وقتی دستگاه، مسئول و مأموریت مشخص باشد، نظارت اجتماعی امکان‌پذیرتر شده و اعتماد عمومی افزایش می‌یابد. یک محور کلدی دیگر بخشنامه تأکید بر «بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد» است؛ یعنی تخصیص منابع بر اساس کارایی، شاخص‌پذیری و نتیجه‌مندی. شناسه‌گذاری پروژه‌ها، استفاده از طبقه‌بندی وظایف دولت و توسعه سامانه‌های اطلاعاتی مشترک، ابزارهایی هستند که دولت برای اجرای این نگاه پیش‌بینی کرده است. این سازوکارها کمک می‌کنند بودجه از یک متن پیچیده و غیرشفاف اداری، به یک سند قابل پیگیری و قابل فهم تبدیل شود.