صف وام ازدواج و فرزندآوری به ۸۰۰ هزار نفر نزدیک شد

اقتصادی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، صف دریافت وام ازدواج و فرزندآوری همچنان یکی از چالش‌های اساسی نظام بانکی به شمار می‌رود؛ موضوعی که با وجود پرداخت صدها هزار فقره تسهیلات در سال جاری، هنوز به نتایج مطلوبی نرسیده است. تازه‌ترین آمار دیوان محاسبات نشان می‌دهد تا پایان شهریور، نزدیک به ۸۰۰ هزار متقاضی این دو نوع تسهیلات همچنان در انتظار دریافت وام هستند؛ جمعیتی که برای بسیاری از آن‌ها، این منابع بخشی از برنامه تأمین هزینه‌های آغاز زندگی یا نگهداری فرزند به حساب می‌آید.

بر اساس این آمار، از مجموع ۸۰۴ هزار و ۸۰۲ متقاضی وام ازدواج، ۴۱۱ هزار و ۸۸۴ نفر موفق به دریافت تسهیلات شده‌اند و در مجموع ۱۳۸ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان به این بخش پرداخت شده است. با محاسبه تفاوت بین تعداد کل متقاضیان و دریافت‌کنندگان، ۳۹۲ هزار و ۹۱۸ نفر هنوز وام خود را دریافت نکرده‌اند. دیوان محاسبات اعلام کرده است که ۴۸ درصد از متقاضیان واجد شرایط همچنان در صف انتظار قرار دارند. وضعیت در بخش وام فرزندآوری نیز به همین شکل است. تا پایان شهریور، از مجموع ۶۸۷ هزار و ۳۰۷ متقاضی، ۲۸۱ هزار و ۳۴۶ نفر تسهیلات دریافت کرده‌اند و ارزش پرداخت‌ها به ۲۶ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان رسیده است. بر اساس تفاضل این دو رقم، ۴۰۵ هزار و ۹۶۱ نفر هنوز وام نگرفته‌اند. به اعلام دیوان محاسبات، ۵۹ درصد از متقاضیان واجد شرایط این تسهیلات همچنان در صف انتظار هستند.

به طور کلی، محاسبه ارقام اعلام‌شده نشان می‌دهد تعداد متقاضیانی که در این دو بخش هنوز تسهیلات خود را دریافت نکرده‌اند، به ۷۹۸ هزار و ۸۷۹ نفر می‌رسد. موضوع صف طولانی وام ازدواج پیش‌تر نیز مورد انتقاد نهادهای نظارتی قرار گرفته بود. پیش از این، سازمان بازرسی کل کشور در بررسی عملکرد بانک‌ها، از عقب‌ماندگی برخی بانک‌ها در پرداخت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری نسبت به سهمیه تعیین‌شده خبر داد. بر اساس اطلاعات دریافتی این سازمان از سامانه بانک مرکزی تا ۲۴ شهریور، بانک‌های سرمایه، رسالت و توسعه صادرات ایران در پرداخت وام ازدواج و بانک‌های ایران‌زمین، تجارت، توسعه تعاون، گردشگری و مسکن در بخش وام فرزندآوری، کمتر از ۴۰ درصد سهمیه شش‌ماهه نخست سال خود را محقق کرده بودند. متوسط عملکرد شبکه بانکی نیز در تحقق سهمیه تعیین‌شده برای وام ازدواج ۷۷ درصد و برای وام فرزندآوری ۶۱ درصد اعلام شد. سازمان بازرسی همچنین به مواردی از سخت‌گیری برخی شعب در مطالبه ضمانت‌های اضافی اشاره کرده بود.

این موضوع اهمیت بررسی عملکرد بانک‌ها را دوچندان می‌کند؛ زیرا طولانی شدن صف را نمی‌توان صرفاً به کمبود منابع نسبت داد و باید مشخص شود چه میزان از تأخیرها به محدودیت منابع و چه میزان به نحوه اجرای تعهدات و فرایندهای اداری مربوط است. بانک مرکزی نیز در گزارش عملکرد خود تا ۲۶ شهریور از پرداخت بیش از ۴۰۴ هزار فقره وام ازدواج به ارزش حدود ۱۳۶ هزار میلیارد تومان خبر داده بود. این بانک همچنین اعلام کرد پرداخت وام ازدواج در سال جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل ۴۵ درصد افزایش یافته است. این آمار از ادامه پرداخت تسهیلات و افزایش حجم آن نسبت به دوره مشابه حکایت دارد، اما در کنار آن، باقی ماندن صدها هزار متقاضی در صف نشان می‌دهد افزایش پرداخت‌ها به‌تنهایی برای رفع مشکل کافی نبوده است.

برای سنجش دقیق عملکرد شبکه بانکی، علاوه بر مبلغ و تعداد وام‌های پرداخت‌شده، باید شمار افراد باقی‌مانده در صف، سرعت رسیدگی به پرونده‌ها و میزان تحقق تعهدات هر بانک نیز مورد بررسی قرار گیرد. از سوی دیگر، افزایش هزینه‌های مسکن، جهیزیه و مخارج روزمره باعث شده دسترسی به‌موقع به وام ازدواج برای بسیاری از زوج‌های جوان اهمیت بیشتری پیدا کند. تأخیر در پرداخت، علاوه بر برهم زدن برنامه‌ریزی مالی خانواده‌ها، می‌تواند قدرت خرید تسهیلات را نیز کاهش دهد. در بخش فرزندآوری نیز طولانی شدن انتظار، دسترسی خانواده‌ها به منابعی را که برای بخشی از هزینه‌های تولد و نگهداری فرزند در نظر گرفته شده، به تعویق می‌اندازد.

در چنین شرایطی، انتظار می‌رود بانک مرکزی گزارش‌های منظم و تفکیک‌شده‌ای از عملکرد بانک‌ها منتشر کند تا وضعیت سهمیه‌ها، تعداد پرونده‌های باقی‌مانده و دلایل تأخیرها روشن باشد. همچنین لازم است بانک‌هایی که از برنامه پرداخت عقب مانده‌اند، برای جبران این فاصله برنامه مشخصی ارائه کنند. آنچه از مجموع آمارها برمی‌آید، این است که پرداخت وام ازدواج و فرزندآوری ادامه دارد، اما هنوز بخش بزرگی از متقاضیان به تسهیلات خود دسترسی پیدا نکرده‌اند. معیار اصلی موفقیت این سیاست حمایتی نیز نه صرفاً افزایش رقم پرداخت‌ها، بلکه کاهش زمان انتظار و رسیدن وام به دست خانواده‌ها در زمانی است که بیشترین نیاز را به آن دارند.

انتهای پیام/