ساماندهی ۴۰ هزار پایان‌نامه ایرانیان خارج از کشور در ایرانداک

به گزارش باور خبربه نقل از تسنیم، طرح سازماندهی و مستندسازی اطلاعات نزدیک به ۴۰ هزار پایان‌نامه و رساله مربوط به ایرانیان خارج از کشور در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) به سرانجام رسید.

بر پایه داده‌های استخراج‌شده از این پروژه، پایان‌نامه‌های ایرانیان مقیم خارج از ایران از سال ۱۹۲۰ میلادی (۱۲۹۹ خورشیدی) تاکنون در این آرشیو سازماندهی شده‌اند. بررسی روند ثبت این آثار نشان می‌دهد که تا دهه ۱۹۶۰ میلادی تعداد پایان‌نامه‌ها محدود بوده، اما از دهه ۱۹۸۰ روند رشد شتاب گرفته و در دهه ۲۰۱۰ به اوج خود رسیده است.

بیشترین میزان ثبت پایان‌نامه‌ها در یک سال، مربوط به سال ۲۰۱۵ میلادی با بیش از ۲۵۰۰ عنوان است. بر اساس نمودارهای به‌دست‌آمده، کشورهای انگلستان با ۶۲۸۵ پایان‌نامه، مالزی با ۵۲۷۲ پایان‌نامه و هند با ۳۶۲۱ پایان‌نامه بیشترین سهم را از میان مقاصد علمی ایرانیان در خارج از کشور دارند.

پس از این کشورها، ایالات متحده آمریکا (۳۳۰۱)، فرانسه (۳۳۳۵)، آلمان (۳۱۴۷)، کانادا (۲۰۲۵)، ترکیه (۱۴۴۳)، استرالیا (۱۳۵۷) و ایتالیا (۸۷۲) در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. همچنین سوئد (۷۷۳)، اتریش (۶۲۰)، ژاپن (۴۹۶) و هلند (۴۹۶) از دیگر مقصدهای پژوهشی ایرانیان به شمار می‌روند.

در میان دانشگاه‌های پذیرنده ایرانیان، Universiti Teknologi Malaysia (UTM) با ۱۵۳۶ پایان‌نامه در صدر فهرست قرار دارد. پس از آن، Universiti Putra Malaysia با ۱۳۹۵ پایان‌نامه، University of Pune با ۶۴۵ پایان‌نامه، University of Malaya با ۵۳۸ پایان‌نامه و University of Mysore با ۵۱۶ پایان‌نامه رتبه‌های بعدی را در اختیار دارند.

همچنین در واحد علوم و تحقیقات، ۳۷۶ پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی در دوران جنگ ثبت شده است. سایر دانشگاه‌های برتر شامل Eastern Mediterranean University با ۴۶۲ پایان‌نامه، Multimedia University با ۴۵۲ پایان‌نامه، Universiti Kebangsaan Malaysia با ۳۷۹ پایان‌نامه، Technische Universität Berlin با ۳۴۹ پایان‌نامه، University of Birmingham با ۳۲۵ پایان‌نامه، Universiti Sains Malaysia با ۲۶۲ پایان‌نامه، Osmania University با ۲۶۱ پایان‌نامه، University of Manchester با ۲۳۵ پایان‌نامه، McGill University با ۲۱۸ پایان‌نامه، Politecnico di Milano با ۲۱۴ پایان‌نامه، Technische Universität Wien با ۱۸۶ پایان‌نامه، University of Surrey با ۱۶۹ پایان‌نامه، Université de Paris با ۱۶۶ پایان‌نامه، Ankara Üniversitesi با ۱۵۹ پایان‌نامه و Panjab University با ۱۵۷ پایان‌نامه هستند.

تفکیک پایان‌نامه‌ها بر اساس مقطع تحصیلی نیز نشان می‌دهد ۲۱,۱۸۸ پایان‌نامه (۵۴.۴ درصد) در مقطع دکتری (PhD) و ۱۷,۷۱۹ پایان‌نامه (۴۵.۵ درصد) در مقطع کارشناسی ارشد ثبت شده‌اند. تنها ۶۲ پایان‌نامه در مقطع کارشناسی و ۳ پایان‌نامه در مقطع کاردانی در این آرشیو قرار گرفته است؛ آماری که بر تمرکز بالای ایرانیان خارج از کشور بر تحصیلات تکمیلی دلالت دارد.

در این آرشیو، زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و آلمانی بیشترین سهم را در نگارش پایان‌نامه‌ها دارند. در حوزه‌های علمی و کلیدواژه‌های پرتکرار، مهندسی با ۱۹۶۱ پایان‌نامه، مهندسی عمران با ۱۳۸۲، مدیریت بازرگانی با ۱۲۵۱، مهندسی مکانیک با ۱۲۹۶، علوم کامپیوتر با ۸۵۴، مهندسی برق با ۸۳۱ و معماری با ۷۹۸ بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده‌اند.

در ادامه نیز شیمی (۶۲۴)، اقتصاد (۵۴۶)، فیزیک (۵۴۶)، مهندسی شیمی (۵۲۴)، آموزش (۵۰۹) و ریاضیات (۴۶۹) قرار دارند. پرتکرارترین کلیدواژه‌های پایان‌نامه‌های ایرانیان خارج از کشور شامل ایران (۶۴۰ بار)، مالزی (۱۹۷ بار)، بهینه‌سازی (۱۴۶ بار)، شبیه‌سازی (۸۵ بار)، مهندسی عمران (۷۰ بار)، مهندسی مکانیک (۶۶ بار)، رضایت مشتری (۶۴ بار)، پایداری (۶۳ بار)، تحلیل اجزای محدود (۶۳ بار) و جی‌آی‌اس (۵۹ بار) است.

پس از این موارد، فناوری اطلاعات (۵۵)، ملاحظات مکانیکی (۵۵)، تهران (۵۴)، روش اجزای محدود (۴۹)، مدل‌سازی (۴۸)، سنجش از دور (۴۸)، هند (۴۸)، عملکرد (۴۷)، آموزش (۴۶) و معماری (۴۶) در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند. همچنین در میان استادان راهنما، نام‌هایی دیده می‌شود که بیشترین تعداد پایان‌نامه را هدایت کرده‌اند و این اطلاعات می‌تواند برای شناسایی شبکه‌های علمی و همکاری‌های بین‌المللی به کار گرفته شود.

اهمیت این پروژه در سازماندهی اطلاعات نزدیک به ۴۰ هزار پایان‌نامه ایرانیان خارج از کشور، به عنوان حرکتی مؤثر برای حفظ میراث علمی کشور مطرح می‌شود. این آرشیو ملی امکان جست‌وجو، بازیابی و استناد به پایان‌نامه‌های ایرانیان مقیم خارج را برای پژوهشگران، سیاست‌گذاران و دانشجویان فراهم می‌کند و می‌تواند در تحلیل روند مهاجرت علمی، شناسایی حوزه‌های پرطرفدار و برنامه‌ریزی برای جذب نخبگان نیز مورد استفاده قرار گیرد.

گفتنی است ایرانداک به عنوان متولی اصلی مدیریت اطلاعات علمی کشور، بزرگ‌ترین آرشیو ملی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های ایران را در اختیار دارد و تاکنون بیش از یک میلیون و پانصد هزار پایان‌نامه، رساله و پیشنهاده در سامانه ملی ثبت و سازماندهی شده است.

انتهای پیام/