جنگ لفظی در سازمان ملل؛ دلایل حملات سیاسی نتانیاهو به اردوغان چیست؟

بین الملل به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، اظهارات تند و خصمانه بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی، علیه ترکیه در رسانه‌های آنکارا و استانبول بازتاب گسترده‌ای داشت. نتانیاهو بخش عمده‌ای از سخنان خود را به حملات سیاسی به ترکیه اختصاص داد، در حالی که تنها چند روز پیش، کاردار رژیم صهیونیستی دوباره چراغ ساختمان سفارت این رژیم در آنکارا را روشن کرده بود و انتظار می‌رفت که طرفین تنش‌ها را کاهش دهند. با این حال، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، در سخنرانی خود به موضوع غزه و جنایات اسرائیل پرداخت و نتانیاهو نیز از تریبون مجمع عمومی به او پاسخ داد. بسیاری از روزنامه‌های ترکیه از جمله آکشام، ملیت، صباح، ترکیه گازته، قرار، ملی گازته و حریت به این نکته اشاره کردند که نمایندگان ده‌ها کشور در حین سخنرانی نتانیاهو از سالن بزرگ مجمع عمومی خارج شدند و نخست وزیر رژیم اسرائیل عملاً برای صندلی‌های خالی سخنرانی کرد.

مبنای اصلی حملات سیاسی نتانیاهو به ترکیه، توصیف این کشور به عنوان «اَبَرپخش‌کننده دروغ‌های یهودستیزانه» در رسانه‌ها و فضای مجازی بود. او در ادامه به رجب طیب اردوغان حمله کرده و او را به عنوان «دیکتاتور، مستبد، میزبان حماس، قاتل هزاران غیرنظامی کُرد، عامل انکار نسل‌کشی ارامنه، عامل زندانی کردن روزنامه‌نگاران و رهبران مخالف، عامل اشغال غیرقانونی شمال قبرس و عامل خصومت و تنش با یونان» توصیف کرد و به این نکته نیز اشاره کرد که اردوغان به دنبال تصرف سوریه و حمله به بیت المقدس است. نتانیاهو، ترکیه را در کنار قطر در لیست کشورهایی قرار داد که به تعبیر او، در «جنگ برای حقیقت» علیه اسرائیل فعالیت می‌کنند.

قبل از سخنرانی نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل، کاتز، وزیر دفاع رژیم اسرائیل، به طور مستقیم اردوغان را هدف قرار داد و گفت: اردوغان «نخواهد توانست قدم به غزه بگذارد» و با لحنی تحقیرآمیز به او توصیه کرد که رفقای حماسش را به آنتالیا دعوت کند. کاتز همچنین چند ساعت پس از سخنرانی اردوغان در سازمان ملل، او را «سلطان کاغذی» نامید و گفت: «اردوغان درباره احیای امپراتوری عثمانی خیال‌پردازی می‌کند، اما در عمل، تنها یک سلطان کاغذی است».

مدتی قبل از عملیات طوفان الاقصی، در شهر نیویورک و در ساختمان موسوم به «خانه ترک» در نزدیکی سازمان ملل، رجب طیب اردوغان و بنیامین نتانیاهو به منظور ادامه عادی‌سازی روابط با یکدیگر دیدار کردند. برخی رسانه‌های اسرائیلی نیز به این نکته اشاره کردند که بخش قابل توجهی از سخنان نتانیاهو مصرف داخلی و انتخاباتی دارد و او امیدوار است با حملات تند سیاسی و لفاظی علیه ایران، قطر و ترکیه، نظر مساعد یهودی‌های افراطی را جلب کند.

در ترکیه، بسیاری از رسانه‌ها به اردوغان و حزب عدالت و توسعه انتقاد کردند و اعلام کردند که طرح شکایت علیه رژیم اسرائیل در دیوان بین‌المللی نباید به دست آفریقای جنوبی صورت می‌گرفت و باید ترکیه چنین اقدامی انجام می‌داد. در چند نوبت، دفتر ریاست جمهوری ترکیه درباره ضرورت اقدام قضایی و بین‌المللی علیه نتانیاهو اظهارنظر کرده و در ۲۱ اوت، دفتر نخست وزیر رژیم اسرائیل، اردوغان را به خاطر پیگیری حکم بازداشت بین‌المللی برای نتانیاهو، به عنوان یک «دیکتاتور یهودستیز» قلمداد کرد. در همین حال، رسانه المانتیور گزارش داد که حتی برخی مخالفان نتانیاهو نیز نسبت به افزایش اصطکاک بین ترکیه و اسرائیل هشدار داده‌اند. به عنوان مثال، یایر گولان، رهبر حزب دموکرات اسرائیل، حمله اسرائیل به سوریه را اقدامی «تحریک‌آمیز و خطرناک» توصیف کرده و گفته بود: این وضعیت اسرائیل را به رویارویی با ترکیه نزدیک‌تر می‌کند و نفتالی بنت نیز نتانیاهو را متهم کرده بود که در تمرکز بر ایران، «تهدید جدید ترکیه» را نادیده گرفته است.

روزنامه ینی آکیت ترکیه بر اساس این اظهارات اعلام کرده که افزایش خصومت و «ترس از ترکیه» تنها ساخته ذهن نتانیاهو نیست و نگرانی درباره قدرت منطقه‌ای ترکیه در بخشی از محافل امنیتی اسرائیل گسترش یافته است.

برهان الدین دوران، معاون وزیر امور خارجه و رئیس بخش ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه، نخستین مقام سیاسی بود که به اظهارات نتانیاهو پاسخ داد و اعلام کرد: «این سخنان، هتاکانه و پست و مبتنی بر اتهام‌های بی‌اساس است. استفاده از تریبون سازمان ملل برای حمله به جناب اردوغان و ترکیه با ارزش‌های صلح، قانون و گفتگو در سازمان ملل سازگار نیست». پس از او، عمر چلیک، سخنگوی حزب عدالت و توسعه، با لحن تندتری پاسخ داد و نتانیاهو را «قاتل» و «نسل‌کش» خواند و گفت که سخنانش تلاشی برای پوشاندن جنایت و قتل عام در غزه است.

روشن چاکر، تحلیل‌گر مشهور ترکیه، در پاسخ به این سوال که چرا نتانیاهو و دیگر رهبران اسرائیلی، اردوغان را هدف قرار می‌دهند، چنین پاسخی می‌دهد: «این لفاظی‌ها را باید در سطح استراتژیک‌تری دید. حالا مدت‌هاست که نتانیاهو و کاتز، صرفاً ایران را هدف قرار نمی‌دهند و پیام اصلی‌شان تا حد زیادی متوجه ترکیه و اردوغان است. این حملات، سه دلیل مهم دارد. دلیل اول، پرونده سوریه است، چرا که ترکیه به یکی از مهم‌ترین قدرت‌های مؤثر بر آینده سوریه تبدیل شده و اسرائیل با این وضعیت ناسازگار است. موضوع دوم، کردها است. اسرائیل تلاش می‌کند مسئله کردها را به‌عنوان یک اهرم فشار علیه آنکارا نگه دارد. نکته سوم این است که اصطکاک اسرائیل و ترکیه دیگر تنها جنگ لفظی و موضوع انتخاباتی نیست و باید احتمال برخورد منافع در سوریه را جدی گرفت.

در برابر تحلیلگرانی که معتقدند نتانیاهو به منظور پیروزی در انتخابات پیش رو به ترکیه و اردوغان و قطر حمله می‌کند، در ترکیه نیز تحلیلگرانی وجود دارند که می‌گویند: هر وقت صحبت از انتخابات به میان می‌آید، حزب عدالت و توسعه فتیله اسرائیل ستیزی و حمایت از فلسطین را بالا می‌برد. این یکی از ابعاد عملگرایانه سیاست‌های داخلی حزب حاکم ترکیه است. اما در عین حال، باید این واقعیت را نیز به درستی ارزیابی کرد که رژیم اسرائیل، بیش از هر چیزی، از بابت پرونده سوریه نگران است. به عبارتی روشن، رسانه‌های نزدیک به حزب حاکم ترکیه تلاش می‌کنند که حمایت مداوم اردوغان از فلسطینیان را به عنوان دلیل اصلی سخنان تند نتانیاهو جلوه دهند. ولی واقعیت این است که ترکیه در این پرونده، ملاحظات متفاوتی دارد و هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، از نخستین سیاستمدارانی بوده که از خلع سلاح مبارزین حماس استقبال کرده است. بنابراین، تخاصم دوسویه، حالا در خاک سوریه اهمیت و معنای بیشتری پیدا کرده و همه اینها در حالی است که دولت موقت احمد الشرع نیز، یا از سر انتخاب یا تحت تأثیر افکار و رویکردهای ترکیه، در برابر قلدری‌های نتانیاهو و ارتش صهیونیستی، رویکردی سازشگرایانه و مبتنی بر امید به عادی‌سازی را در پیش گرفته است.

انتهای پیام/