بحران خلیج فارس؛ تنها ۲۰ کشتی برای تعمیر کابل‌های اینترنت در جهان موجود است

اجتماعی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، در حالی که توجه جهانی به تحرکات نظامی و ناوگان‌های جنگی در خاورمیانه معطوف شده است، نبردی پنهان و سرنوشت‌ساز در عمق خلیج فارس در حال وقوع است. اقتصاد دیجیتال جهانی و رقبای منطقه‌ای به شبکه‌ای آسیب‌پذیر از کابل‌های زیردریایی وابسته‌اند که در صورت آسیب‌دیدگی، به دلیل کمبود ناوگان تعمیراتی و چالش‌های حقوقی ایجاد شده از سوی ایران، با یک بن‌بست فلج‌کننده و طولانی‌مدت مواجه خواهند شد. با این حال، واکنش استراتژیک رقبای منطقه‌ای در توسعه مسیرهای جایگزین، معادله قدرت را پیچیده‌تر کرده است.

بر اساس داده‌های موسسه TeleGeography و گزارش Scientific American، سالانه بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ مورد قطعی کابل در سطح جهان رخ می‌دهد که بیش از ۸۰ درصد آن‌ها به دلیل برخورد لنگر کشتی‌ها و تجهیزات ماهیگیری است. با وجود سرمایه‌گذاری‌های چند میلیارد دلاری برای ایجاد کابل‌های جدید، مشکل اصلی در بخش پشتیبانی نهفته است: از حدود ۶۰ کشتی تخصصی کابل‌گذار در جهان، کمتر از ۲۰ فروند به طور اختصاصی برای عملیات تعمیرات آماده و رزرو شده‌اند و بیش از ۲۵ درصد این ناوگان عمری بالای ۴۰ سال دارند. مایک کنستبل از شرکت Infra-Analytics، این شکاف عمیق را به «خرید یک مرسدس بنز گران‌قیمت بدون بیمه» تشبیه می‌کند؛ صنعتی که برای حفاظت از شریان‌های اطلاعاتی خود حاضر به تأمین بودجه ۳ میلیارد دلاری نوسازی ناوگان نیست. این بحران لجستیکی، در منطقه خلیج فارس به یک نقطه ضعف ژئوپلیتیک تبدیل شده است.

مدیریت تعمیرات کابل در این منطقه عمدتاً بر عهده شرکت E-Marine اماراتی است. با توجه به تعداد بالای کابل‌های آسیب‌دیده در دریای سرخ، شناورهای این شرکت (مانند CS Maram) غالباً در مناطق دیگر مشغول فعالیت هستند و در زمان‌های بحرانی، تنها یک کشتی تعمیراتی در کل خلیج فارس مستقر می‌ماند؛ واقعیتی که یک ریسک متمرکز و فاجعه‌بار برای اقتصادهای وابسته به اینترنت در منطقه ایجاد کرده است. تهدید به الزام کشتی‌های تعمیراتی برای اخذ مجوز و پرداخت هزینه‌های محافظت در آب‌های سرزمینی، فرآیند تعمیرات را از یک عملیات فنی دوهفته‌ای به یک بحران بوروکراتیک و نظامی بی‌بازگشت تبدیل کرده است.

این اهرم فشار حقوقی به حدی قوی بود که شرکت Alcatel Submarine Networks با اعلام فورس ماژور، عملیات توسعه کابل‌های حیاتی (مانند ۲Africa Pearls) را در منطقه متوقف کرد. از سوی دیگر، رقبایی مانند عربستان سعودی بیکار ننشسته‌اند؛ آن‌ها با سرمایه‌گذاری در شبکه‌های زیرساختی زمینی (توسط شرکت center3) که خلیج فارس را به طور مستقیم به دریای سرخ متصل می‌کند و توسعه منظومه‌های فضایی مدار پایین (مانند TeraWave)، در حال ایجاد لایه‌هایی از افزونگی (Redundancy) هستند.

موضوع «حضور تنها یک کشتی تعمیرکار برای کل خلیج فارس» نشان می‌دهد که در عصر اقتصاد دیجیتال، قدرت تنها در انحصار مالکیت زیرساخت‌ها نیست، بلکه در توانایی ایجاد اختلال در فرآیند نگهداری و تعمیر آن‌ها نهفته است. نبرد سایبری آینده، مسابقه‌ای میان توانایی اعمال اهرم‌های فشار حقوقی بر بسترهای دریایی و سرعت احداث مسیرهای موازی خاکی و فضایی خواهد بود. معماری فیزیکی اینترنت نمایانگر یک تضاد عمیق میان یک زیرساخت غیرمتمرکز منطقی (پروتکل‌های IP) و یک زیرساخت به شدت متمرکز و شکننده فیزیکی (کابل‌ها و کشتی‌های تعمیراتی) است. گلوگاه‌های دریایی دیگر صرفاً مسیرهای تجاری برای انتقال نفت یا کالا نیستند، بلکه «شریان‌های دیجیتال» هستند که امنیت ملی و ثبات اقتصادی کشورها به آن‌ها وابسته است.

استراتژی هوشمندانه بهره‌گیری از خلاءهای لجستیکی و حقوقی برای ایجاد تأخیر در روند بازیابی زیرساخت‌ها، نشان‌دهنده تغییر ماهیت جنگ‌های ترکیبی در قرن بیست و یکم است. سرمایه‌گذاری فوری در ناوگان‌های نوین دریایی، ایجاد صندوق‌های بین‌المللی برای تأمین مالی کشتی‌های تعمیراتی و توسعه موازی شبکه‌های زمینی هیبریدی، تنها راهکارهای عملی برای خروج از این بن‌بست ساختاری به شمار می‌روند.