تپه‌های علی الطاهر در لبنان: تفاوت ماله‌کشی و امیدبخشی در یک روایت

مسئله امید از این منظر حائز اهمیت است که هر تحلیلی، حتی اگر واقع‌بینانه باشد، در صورتی که به نفی امکان و از بین رفتن امید منجر شود، می‌تواند از نظر راهبردی آسیب‌زا باشد. دلیل این امر آن است که «امید» دو مؤلفه اساسی برای ادامه مبارزه را حفظ می‌کند: اراده و انسجام.

نخستین مؤلفه، اراده است. تا زمانی که اراده وجود داشته باشد، حتی در شرایط دشوار نیز می‌توان از امکانات موجود بهره‌برداری کرد؛ اما زمانی که ناامیدی حاکم شود، ممکن است ظرفیت‌های واقعی نیز بلااستفاده بمانند. نمونه بارز این موضوع را می‌توان در وضعیت بشار اسد مشاهده کرد؛ مشکل تنها کمبود امکانات نیست، بلکه زمانی که اراده تضعیف می‌شود، همان امکانات موجود نیز دیگر به کار گرفته نمی‌شوند.

دومین مؤلفه، انسجام است. در شرایط ناامیدی، انسجام سیاسی، اجتماعی و حتی سازمانی معمولاً دچار آسیب می‌شود. این دو مؤلفه، یعنی اراده و انسجام، در واقع شروط تبدیل امکانات به قدرت مؤثر هستند. ممکن است یک مجموعه منابع و ظرفیت‌های قابل توجهی داشته باشد، اما اگر اراده و انسجام نداشته باشد، این امکانات الزماً به پیروزی منجر نخواهند شد.

از این منظر، باید میان واقع‌بینی و یأس تفکیک قائل شد. اینکه بگوییم مجموعه‌ای از موفقیت‌های تاکتیکی دشمن هنوز به «دستاورد راهبردی» تبدیل نشده، یک گزاره واقع‌بینانه است.

نباید به نام جلوگیری از غفلت یا مقابله با خوش‌بینی کاذب، به جایی برسیم که دائماً بگوییم «همه‌چیز تمام شد»، «دیگر چیزی باقی نمانده» یا «فلان منطقه از دست رفت، پس کل معادله به پایان رسید». این نیز به همان اندازه غیرواقع‌بینانه است که نادیده گرفتن خسارت‌ها و شکست‌ها.

اسرائیل موفقیت‌های نظامی و تاکتیکی به دست آورده است، اما با وجود همه اینها، مسئله بنیادین «امنیت» هنوز برای جامعه اسرائیل حل نشده است.

کیان عبداللهی

انتهای پیام/