“۲۸ فاجعه زیست‌محیطی در شمال ایران؛ انجیلسی زیر باران زباله!”

استان‌ها به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم از بابل، گاهی اوقات یک تصمیم موقت به قدری طولانی می‌شود که دیگر نمی‌توان آن را «موقت» نامید؛ موضوعی که امروز در روستای انجیلسی بابلکنار به وضوح مشاهده می‌شود. این روستا که زمانی از زیباترین و بکرترین نقاط منطقه بابل به شمار می‌رفت، اکنون با سایت پسماند و انباشت زباله شناخته می‌شود. انجیلسی قرار بود تنها برای یک سال میزبان زباله‌های شهرستان بابل باشد؛ تصمیمی که طبق اسناد رسمی فرمانداری بابل، ماهیتی موقت داشت. اما یک سال نه تنها به پایان نرسید، بلکه این تصمیم نزدیک به سه دهه ادامه یافت و امروز سایت پسماند انجیلسی به یکی از قدیمی‌ترین و پیچیده‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و زیرساختی بابل تبدیل شده است. در طول این سال‌ها، وعده‌های انتقال سایت، تعیین محل جدید، ساماندهی پسماند و اجرای طرح‌های جایگزین بارها مطرح شد، اما آنچه در انجیلسی باقی ماند، انباشت زباله و مردمی بود که سال‌ها هزینه یک تصمیم موقت را پرداخت کرده‌اند.

سایت پسماند انجیلسی امروز تنها یک محل دفن زباله نیست؛ بلکه مسئله‌ای است که ابعاد زیست‌محیطی، اجتماعی، اقتصادی و حتی سلامت عمومی پیدا کرده است. انباشت میلیون‌ها تن زباله در این منطقه، چهره طبیعت انجیلسی را تغییر داده و نگرانی‌های جدی درباره پیامدهای زیست‌محیطی آن ایجاد کرده است. در کنار این وضعیت، انتشار بوی نامطبوع، حضور حیوانات موذی و حشرات و آثار ناشی از تجمع پسماند، کیفیت زندگی ساکنان منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. روستایی که ظرفیت‌های قابل توجهی در کشاورزی، باغداری، دامداری و گردشگری داشت، اکنون با مسئله‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند که آثار آن از مرزهای سایت پسماند فراتر رفته است. انجیلسی زمانی بخشی از ظرفیت اقتصادی و طبیعی بابل بود؛ اما استمرار فعالیت سایت پسماند، جذابیت منطقه برای سرمایه‌گذاری را کاهش داده و بر ارزش اقتصادی اراضی و املاک نیز تأثیر گذاشته است. در چنین شرایطی، پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که زباله‌ها کجا دفن می‌شوند؛ بلکه مسئله این است که هزینه ۲۸ سال انباشت پسماند را چه کسی و با چه سازوکاری باید جبران کند؟

ممنوعیت ورود زباله؛ اما پایان بحران کجاست؟ در ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۳، ورود زباله به انجیلسی رسماً ممنوع اعلام شد؛ تصمیمی که می‌توانست نقطه پایانی بر یکی از طولانی‌ترین پرونده‌های پسماند منطقه باشد. اما توقف ورود زباله، پایان مسئله نیست. آنچه طی سال‌های گذشته در این منطقه انباشته شده، همچنان باقی است و نیازمند تعیین تکلیف، ساماندهی و اجرای یک طرح عملیاتی مشخص است. به همین دلیل، حتی پس از ممنوعیت ورود زباله، مسئله انجیلسی همچنان روی میز مسئولان قرار دارد؛ چراکه بستن ورودی سایت، بدون تعیین تکلیف کوه زباله موجود، به معنای حل بحران نیست. اکنون سؤال اصلی این است که برای زباله‌های انباشته‌شده چه برنامه‌ای وجود دارد و چه زمانی مردم منطقه می‌توانند نتیجه یک تصمیم اجرایی و نه صرفاً وعده‌ای تازه را ببینند؟

وقتی پای اعتبار هم به میان آمد پرونده انجیلسی در جریان بازدید نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی و استاندار مازندران از بابل، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت؛ پرونده‌ای که در کنار مشکلات فاضلاب، آب شرب، راه‌های ارتباطی و سایر مسائل زیرساختی شهرستان، از جمله ابرچالش‌های بابل محسوب می‌شود. حجت‌الاسلام مجتبی روحانی، امام‌جمعه بابل، در گفت‌وگو با باور خبر به نقل از تسنیم با انتقاد از وضعیت بلاتکلیف سایت پسماند انجیلسی، موضوع اعتبارات اختصاص‌یافته برای حل این معضل را نیز مورد توجه قرار داد. او نسبت به کاهش بخشی از اعتبار پیش‌بینی‌شده برای حل مشکل پسماند بابل از یک‌ونیم همت به یک همت گلایه کرد و خواستار آن شد که اگر منابعی برای حل مشکلات شهرستان اختصاص می‌یابد، در عمل نیز امکان هزینه‌کرد آن فراهم شود. امام‌جمعه بابل همچنین بر ضرورت دیده‌شدن جایگاه این شهرستان در تصمیمات توسعه‌ای تأکید کرد و خواستار شفافیت درباره زمان‌بندی اجرای پروژه‌های مهم، از جمله طرح‌های فاضلاب و توسعه راه‌های ارتباطی شد؛ پروژه‌هایی که سال‌هاست در انتظار تکمیل و بهره‌برداری هستند.

استاندار: انجیلسی ظرف ۶ ماه تعیین تکلیف می‌شود؟ در مقابل، استاندار مازندران تلاش کرد در نشست فرمانداری بابل، تصویری روشن‌تر از مسیر تأمین اعتبار و اجرای پروژه‌های این شهرستان ارائه کند. مهدی یونسی رستمی با تأکید بر اینکه تخصیص اعتبارات بر اساس اولویت‌ها انجام می‌شود، از اختصاص ۲ هزار میلیارد تومان برای پروژه فاضلاب بابل خبر داد و گفت برای رفع فوری تنش آبی ۵۰ روستای این شهرستان نیز ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار ویژه در نظر گرفته شده است. اما بخش مهم اظهارات استاندار به همان پرونده‌ای بازمی‌گردد که نزدیک به سه دهه است مردم منطقه با تبعات آن زندگی می‌کنند؛ سایت پسماند انجیلسی. استاندار مازندران اعلام کرد برای حل مشکل پسماند انجیلسی، جذب سرمایه‌گذار بخش خصوصی و واگذاری شش هکتار زمین در دستور کار قرار گرفته است و قرار است این پروژه با اعتباری بالغ بر ۵۰۰ میلیارد تومان ظرف شش ماه آینده به سرانجام برسد. یونسی رستمی همچنین تأکید کرد که برای حل این مسئله به دنبال استفاده از قوه قهریه نیست و آمادگی دارد شخصاً با مردم منطقه انجیلسی گفت‌وگو کند تا این گره قدیمی از مسیر تعامل باز شود. این وعده اکنون یک آزمون جدی برای مدیریت استان و شهرستان است؛ چراکه انجیلسی دیگر ظرفیت تحمل یک دور تازه از وعده‌های بدون نتیجه را ندارد.

پسماند مازندران؛ مسئله‌ای فراتر از یک سایت مشکل انجیلسی البته جدا از بحران پسماند مازندران نیست. افزایش تولید زباله، محدودیت زمین، حساسیت‌های زیست‌محیطی، نزدیکی برخی مناطق به منابع طبیعی و کشاورزی و دشواری تأمین اعتبار، سال‌هاست مدیریت پسماند را به یکی از مسائل پیچیده استان تبدیل کرده است. استاندار مازندران از پیشرفت ۷۵ تا ۸۰ درصدی پروژه‌های پردازش پسماند در استان خبر داده است؛ اما برای مردم انجیلسی، معیار سنجش نه درصد پیشرفت پروژه‌ها، بلکه تغییر واقعی شرایط زندگی در منطقه است. مردم می‌خواهند بدانند زباله‌های انباشته‌شده چه زمانی تعیین تکلیف می‌شود، پروژه جدید دقیقاً چه زمانی آغاز و چه زمانی به بهره‌برداری می‌رسد و وعده ۵۰۰ میلیارد تومانی و زمان‌بندی شش‌ماهه چگونه قرار است از روی کاغذ به میدان عمل برسد.

انجیلسی؛ آزمون وعده‌های تازه انجیلسی امروز در نقطه‌ای ایستاده که دیگر نمی‌توان مسئله آن را صرفاً به «سایت پسماند» تقلیل داد. اینجا صحبت از طبیعتی است که آسیب دیده، مردمی است که سال‌ها در مجاورت انباشت زباله زندگی کرده‌اند، اقتصادی محلی است که تحت تأثیر قرار گرفته و پرونده‌ای است که از یک تصمیم یک‌ساله به بحرانی نزدیک به سه دهه‌ای تبدیل شده است. اکنون مسئولان می‌گویند برای این گره قدیمی راه‌حل تازه‌ای روی میز آمده؛ سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، واگذاری شش هکتار زمین و اجرای پروژه‌ای با اعتبار بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان در مدت شش ماه. اما پرسش افکار عمومی روشن است: آیا این‌بار انجیلسی از چرخه وعده، اعتبار و تأخیر خارج می‌شود و یک بحران ۲۸ ساله واقعاً به نقطه پایان خواهد رسید؟ پاسخ این سؤال را نه در جلسه‌ها و مصوبه‌ها، بلکه در روزی باید جست‌وجو کرد که مردم انجیلسی پایان واقعی بحران پسماند را در زندگی خود ببینند.