کاهش تراز آب؛ بزرگ‌ترین چالش امروز دریای خزر

اجتماعی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، سمیه رفیعی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس و رئیس فراکسیون محیط زیست، در هفتمین اجلاس کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران با ابراز قدردانی از سازمان حفاظت محیط زیست به خاطر میزبانی این نشست، بیان کرد: پیش‌تر نیز بر لزوم پیگیری انتقال مقر دبیرخانه کنوانسیون تهران به یکی از کشورهای حاشیه دریای خزر تأکید کرده‌ام.

وی افزود: می‌دانم که این تلاش‌ها در سازمان حفاظت محیط زیست و با پیگیری شینا انصاری آغاز شده است و کشورهای عضو نیز باید برای تسریع این فرایند همکاری کنند.

کنوانسیون تهران؛ مهم‌ترین سند همکاری برای حفاظت از خزر

رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس با اشاره به اهمیت کنوانسیون تهران گفت: این کنوانسیون و پروتکل‌های مرتبط با آن، به عنوان مهم‌ترین سند همکاری در زمینه حفاظت از دریای خزر شناخته می‌شود و جمهوری اسلامی ایران به چهار پروتکل آن پیوسته است و در صورت نهایی شدن پروتکل پایانی، ایران نیز به آن خواهد پیوست.

رفیعی ادامه داد: در پروتکل‌های زیرمجموعه کنوانسیون تهران، موضوعات کلیدی مرتبط با جلوگیری از آلودگی دریای خزر و حفاظت از محیط زیست، تنوع زیستی، ارزیابی، رصد و پایش و در صورت امکان کنترل آلاینده‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

وی با اشاره به یک مسئله مهم که در کنوانسیون تهران به‌طور جدی مورد بررسی قرار نگرفته است، تصریح کرد: کاهش تراز آب دریای خزر، امروز یکی از جدی‌ترین چالش‌های این دریا است و باید به‌طور ویژه در چارچوب همکاری کشورهای ساحلی مورد توجه قرار گیرد.

هشدار درباره کاهش شتابان تراز آب خزر

عضو هیئت‌رئیسه مجلس دو عامل اصلی را در کاهش تراز آب خزر مؤثر دانست و گفت: عامل نخست به تغییرات اقلیمی، افزایش تبخیر و شرایط اقلیمی منطقه مربوط می‌شود و عامل دوم کاهش آب ورودی به دریای خزر است.

وی افزود: حدود ۸۰ درصد آب ورودی به دریای خزر از کشورهای بالادست تأمین می‌شود و کاهش این ورودی، حیات دریای خزر را با چالش مواجه کرده است.

رفیعی با استناد به آمار مراکز مطالعاتی و رسمی کشورهای حاشیه خزر اظهار کرد: بر اساس این آمار، از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ حدود ۷.۵ سانتی‌متر کاهش تراز آب ثبت شده و این روند در سال‌های بعد شدت یافته است؛ به‌گونه‌ای که از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ میزان کاهش به حدود ۲۰ سانتی‌متر رسیده و در سال ۲۰۲۶ این رقم به حدود ۲۳ سانتی‌متر خواهد رسید.

وی هشدار داد: ادامه این روند می‌تواند علاوه بر حیات دریای خزر، معیشت و زندگی مردم و حتی حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشورهای پیرامون این دریا را تحت تأثیر قرار دهد.

رفیعی: برنامه سازگاری با کاهش تراز آب خزر باید دنبال شود

رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس بر ضرورت توجه به کاهش تراز آب در چارچوب کنوانسیون تهران تأکید کرد و گفت: اگر لازم است برای این موضوع متمم یا برنامه‌های سیاستی الزام‌آور تدوین شود، باید به آن توجه شود.

وی افزود: جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد قابل‌توجهی با عنوان «برنامه سازگاری با کاهش تراز آب دریای خزر» ارائه کرده است، اما در کنار این برنامه، باید دلایل کاهش آب و موضوع آب ورودی به دریای خزر نیز با جدیت و از مسیرهای قانونی پیگیری شود.

رفیعی تصریح کرد: یکی از موضوعاتی که انتظار می‌رود در این نشست درباره آن تصمیم‌گیری شود، همین مسئله است و جمهوری اسلامی ایران نیز آمادگی کامل برای همکاری در این زمینه دارد.

پسروی آب و بروز بحران‌های جدید زیست‌محیطی

عضو هیئت‌رئیسه مجلس با اشاره به آثار کاهش تراز آب در کشورهای حاشیه خزر گفت: در برخی کشورهای شمالی، به‌ویژه در مناطقی که عمق آب کمتر است، پسروی آب و پیشروی خشکی تا ۱۰ الی ۲۰ کیلومتر گزارش شده است.

وی ادامه داد: در ایران نیز استان گلستان به‌شدت تحت تأثیر این پدیده قرار گرفته و با بحران‌های محیط زیستی مواجه شده که پیش از این در این منطقه مشاهده نشده بود.

رفیعی با اشاره به بروز پدیده‌هایی مانند گردوغبار در این مناطق گفت: اگرچه اجرای کامل کنوانسیون تهران و پروتکل‌های مرتبط با آن ضروری است، اما حتی اجرای کامل این اسناد نیز به‌تنهایی مشکل کاهش تراز آب دریای خزر را حل نمی‌کند.

وی در پایان تأکید کرد: کاهش تراز آب، جدی‌ترین مشکل امروز دریای خزر است و باید به‌عنوان یک موضوع اساسی در همکاری‌های کشورهای ساحلی مورد توجه قرار گیرد.

انتهای پیام/