کاهش برداشت نفتی آمریکا و افزایش عبور نفت از تنگه هرمز؟

اقتصادی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، ذخایر نفت استراتژیک ایالات متحده در هفته گذشته با کاهشی معادل ۱.۲ میلیون بشکه به ۲۸۵.۴ میلیون بشکه رسید؛ این میزان پایین‌ترین سطح ذخایر راهبردی نفت این کشور از نوامبر ۱۹۸۲ به شمار می‌آید. کاهش اخیر ذخایر استراتژیک آمریکا در شرایطی اتفاق افتاده که سرعت برداشت از این ذخایر نسبت به هفته‌های ابتدایی بحران انرژی به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.

بر اساس روند موجود در بازار، میانگین برداشت هفتگی در اوایل بحران حدود ۹ میلیون بشکه بود که پس از توافق میان ایران و آمریکا به حدود ۴ میلیون بشکه کاهش یافت و در هفته اخیر به تنها ۱.۲ میلیون بشکه رسید. این کاهش سرعت برداشت می‌تواند به عنوان نشانه‌ای از تغییر شرایط بازار نفت تلقی شود؛ به این معنا که آمریکا برای جبران اختلال در عرضه جهانی، دیگر به شدت ماه‌های اولیه به ذخایر استراتژیک خود وابسته نیست.

با این حال، کاهش برداشت از ذخایر استراتژیک آمریکا به معنای بازگشت کامل جریان نفت از تنگه هرمز نیست. آخرین برآورد اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده نشان می‌دهد که حجم نفت خام، میعانات و فرآورده‌های نفتی عبوری از تنگه هرمز در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ به طور متوسط حدود ۴.۹ میلیون بشکه در روز بوده است؛ این رقم در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۵ و پیش از آغاز بحران حدود ۲۱.۶ میلیون بشکه در روز بود. بنابراین، اگرچه نفت همچنان از تنگه هرمز عبور می‌کند، اما حجم این جریان حدود ۷۷ درصد کمتر از سطح پیش از بحران بوده است.

داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا همچنین نشان می‌دهد که در سه‌ماهه دوم، از مجموع ۴.۹ میلیون بشکه نفت و فرآورده عبوری روزانه از هرمز، حدود ۳.۷ میلیون بشکه مربوط به نفت خام و میعانات و ۱.۱ میلیون بشکه مربوط به فرآورده‌های نفتی بوده است. یکی از دلایل اصلی کاهش برداشت ذخایر استراتژیک آمریکا، استفاده بازار جهانی از مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت است. بخشی از تولیدکنندگان منطقه، به‌ویژه عربستان، امکان انتقال نفت از طریق خطوط لوله و پایانه‌هایی خارج از تنگه هرمز را دارند.

اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده است که در سه‌ماهه دوم سال، همزمان با کاهش جریان نفت از هرمز، عبور نفت از باب‌المندب به ۸.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است؛ در حالی که این رقم در سه‌ماهه چهارم سال گذشته ۵.۴ میلیون بشکه در روز بود. مسیرهایی مانند خط لوله شرق به غرب عربستان و پایانه ینبع در دریای سرخ و همچنین مسیرهای صادراتی عراق و پایانه «سیدی کریر» مصر نیز بخشی از فشار ناشی از محدودیت هرمز را کاهش داده‌اند.

از سوی دیگر، رشد تولید نفت در خارج از منطقه خلیج فارس و کاهش تقاضای جهانی نیز به تعدیل فشار بازار کمک کرده است. رویترز گزارش داده است که افزایش تولید در کشورهایی مانند آمریکا، کانادا و گویان و همچنین کاهش تقاضا در چین، بخشی از اثر کاهش عرضه خاورمیانه را خنثی کرده است. داده‌های کشتیرانی نیز نشان می‌دهد تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز به‌طور کامل متوقف نشده است، اما همچنان بسیار پایین‌تر از سطح قبل از بحران قرار دارد. برای نمونه، داده‌های کپلر در اوایل سپتامبر نشان می‌داد تنها چند کشتی حامل کالا و نفت در روز از این مسیر عبور می‌کنند؛ ضمن اینکه این آمار کشتی‌هایی را که سامانه شناسایی خودکار خود را خاموش کرده‌اند، شامل نمی‌شود.

بنابراین، کاهش برداشت از ذخایر استراتژیک آمریکا را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه بازگشت کامل امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز دانست. بلکه مجموعه‌ای از عوامل شامل استفاده از مسیرهای جایگزین، افزایش عرضه از تولیدکنندگان خارج از خلیج فارس، کاهش تقاضا و تلاش آمریکا برای جلوگیری از کاهش بیش از حد ذخایر راهبردی، در این روند مؤثر هستند. ذخایر استراتژیک آمریکا اکنون در پایین‌ترین سطح ۴۴ سال اخیر قرار گرفته و دولت آمریکا علاوه بر مدیریت برداشت‌ها، به دنبال سازوکارهایی برای بازسازی ذخایر نیز هست. از جمله، طرح‌هایی برای استفاده از نفت ونزوئلا و انجام عملیات سوآپ نفت با هدف جایگزینی نفت مناسب برای ذخیره‌سازی در ذخایر استراتژیک آمریکا مطرح شده است.

در مجموع، کاهش برداشت هفتگی ذخایر استراتژیک آمریکا به ۱.۲ میلیون بشکه را باید بیشتر نشانه کاهش نیاز فوری آمریکا به تزریق نفت از ذخایر راهبردی دانست، نه نشانه بازگشت جریان نفت هرمز به شرایط عادی. جریان نفت از این تنگه همچنان برقرار است، اما فاصله آن با سطح پیش از بحران بسیار زیاد است و عادی‌شدن کامل تجارت نفت در منطقه همچنان به وضعیت امنیتی و سیاسی خلیج فارس وابسته خواهد بود.

انتهای پیام/