چرخش انرژی مسکو به سوی شرق و قطب شمال

به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم؛ شرکت روس‌نفت نخستین محموله نفت خام پروژه بزرگ «وستوک اویل» را از شرق سیبری ارسال کرد. این اقدام در شرایط تحریم‌های غرب علیه صنعت انرژی روسیه و پس از خروج شرکای تجاری غربی از این پروژه انجام شده است. پروژه وستوک اویل در اوج ظرفیت خود قادر است سالانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تن نفت خام تولید کند. این پروژه دارای حدود ۷ میلیارد تن ذخایر نفت خام کم‌گوگرد است و هدف نهایی تولید آن به ۲ میلیون بشکه در روز می‌رسد. وستوک اویل به عنوان بزرگ‌ترین توسعه جدید نفتی روسیه شناخته می‌شود و شامل مجموعه‌ای از میادین نفتی در سرزمین کراسنویارسک است؛ برخی از این میادین در حال تولید هستند و برخی دیگر نیز به عنوان اکتشافات جدید محسوب می‌شوند.

ایگور سچین، مدیر اجرایی روس‌نفت، اعلام کرد که تا کنون ۲ هزار حلقه چاه در این منطقه حفر شده است. به گفته او، مجموع ذخایر این میادین حدود ۷ میلیارد تن نفت خام کم‌گوگرد برآورد می‌شود. هزینه تخمینی پروژه وستوک اویل در سال ۲۰۱۹ حدود ۱۵۷ میلیارد دلار بود. در آن زمان، روس‌نفت شرکای غربی از جمله ترافیگورا و ویتول داشت که با وجود تغییر رویکرد جهانی به سمت برقی‌سازی، به تداوم تقاضای نفت امیدوار بودند. همچنین هزینه‌های مرتبط با بهره‌برداری از این میادین در طول عمر آنها در سال ۲۰۲۱، حدود ۱۷۰ میلیارد دلار تخمین زده شد.

با آغاز جنگ اوکراین و اعمال تحریم‌های غرب علیه روسیه، برخی شرکت‌های بزرگ تجارت کالا از پروژه‌های انرژی روسیه خارج شدند، اما پروژه وستوک متوقف نشد. روس‌نفت در ادامه برخی از دارایی‌های خود را فروخت تا تمرکز بیشتری بر توسعه وستوک اویل داشته باشد و از فناوری حفاری توسعه‌یافته داخلی در این پروژه بهره‌برداری کند. سچین در زمان اعلام ارسال نخستین محموله نفت خام گفت که دکل‌های حفاری این پروژه به زیرساخت هیدرولیکی مجهز هستند که دقت حفاری را افزایش می‌دهد و سیستم‌های محرکه داخلی نیز امکان حفر چاه‌هایی تا عمق ۶ هزار متر را فراهم می‌کنند.

قرار بود نخستین محموله نفت این پروژه در سال ۲۰۲۴ ارسال شود، اما شرایط تحریمی که روس‌نفت در آن فعالیت می‌کند، باعث شد این برنامه با حدود دو سال تأخیر مواجه شود. برنامه اولیه تولید وستوک اویل، تولید روزانه ۶۰۰ هزار بشکه نفت در سال ۲۰۲۴ بود. در مرحله دوم، تولید به یک میلیون بشکه در روز افزایش می‌یافت و در نهایت ظرفیت تولید در اوج به ۲ میلیون بشکه در روز می‌رسید. آسیا به عنوان مقصد اصلی نفت وستوک تعیین شده است و سچین نیز بر این نکته تأکید کرده است. با این حال، مدیرعامل روس‌نفت اعلام کرد که نفت تولیدشده از میادین شبه‌جزیره تایمیر به سمت غرب نیز جریان خواهد یافت.

نخستین محموله نفت در یک نفتکش روسی با کلاس یخ‌پیمای Arc7 در بندر «Sever» در قطب شمال بارگیری شده است. توسعه این پروژه با تلاش چندساله روسیه برای گسترش منابع قطب شمال و تبدیل مسیر دریای شمال به یک مسیر تجاری اصلی مرتبط است. تغییرات اقلیمی با طولانی‌تر کردن دوره قابل استفاده بودن این مسیر و همچنین استفاده از یخ‌شکن‌های جدید، به توسعه این مسیر کمک کرده است. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در مراسم افتتاح پروژه نفت وستوک گفت که اجرای این پروژه بخشی از تلاش‌های گسترده برای توسعه سیبری، قطب شمال و خاور دور، از جمله ایجاد کریدور حمل‌ونقل ترانس‌قطبی است.

به گفته پوتین، این کریدور با اتصال منطقه بالتیک، قطب شمال و خاور دور، مسیر واحدی ایجاد می‌کند و راهی کوتاه، سودآور، قابل اعتماد و ایمن به بزرگ‌ترین بازارهای جهان خواهد بود. این اظهارات نشان می‌دهد که روسیه در روابط تجاری آینده، به‌ویژه در حوزه انرژی، تمرکز خود را به سمت شرق معطوف کرده است. این تغییر جهت حتی بدون تحریم‌های غرب نیز قابل توجه بود، زیرا چین و هند از محرک‌های اصلی تقاضای آینده نفت و گاز به شمار می‌روند، در حالی که اتحادیه اروپا و بریتانیا در تلاش برای کاهش تقاضای هیدروکربن‌ها هستند. پوتین همچنین اعلام کرد که ایجاد کریدور حمل‌ونقل ترانس‌قطبی امکان راه‌اندازی پروژه‌های جدید انرژی و سایر پروژه‌ها در قطب شمال، توسعه پایگاه صنعتی، مواد خام و تولیدی منطقه و همچنین استخراج و فرآوری منابع طبیعی این منطقه را فراهم می‌کند.