شیادان در لباس روحانیت؛ بازار داغ خرافات و نسخه‌های معنوی!

به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، سعید شیری اظهار داشت: این روزها باید نسبت به افرادی که به‌ظاهر روحانی هستند و در شبکه‌های اجتماعی از عرفان و معنویت سخن می‌گویند، هوشیار باشیم. این افراد ممکن است مردم را به سمت رمالی، خرافات و فعالیت‌های بی‌اساس هدایت کنند. هر سخنی که به نام دین بیان می‌شود، لزوماً نمایانگر حقیقت دین نیست و هر کسی که لباس روحانیت بر تن دارد، الزماً راه اهل‌بیت علیهم‌السلام را نشان نمی‌دهد. نباید فریب شهرت، ظاهر مذهبی و ادعاهای عجیب را بخوریم. باید بررسی کنیم که آیا سخنان این افراد با قرآن و احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام همخوانی دارد یا خیر. راه خدا از طریق انجام واجبات، پرهیز از گناه و پیروی از اهل‌بیت علیهم‌السلام می‌گذرد، نه از طریق نسخه‌های عجیب و ادعاهای بی‌پایه.

گاهی این افراد برای توجیه ادعاهای خود، از آیات قرآن استفاده می‌کنند؛ به‌عنوان مثال، می‌گویند فلان آیه را چند بار بخوانید یا فلان ذکر را در زمان خاصی بگویید تا مشکلاتتان حل شود. در حالی که صرفاً استفاده از آیه قرآن نمی‌تواند صحت این نسخه‌ها را تأیید کند. باید بررسی کنیم که این دستورات چه مبنایی دارند و آیا دلیلی معتبر از دین برای آنها وجود دارد یا خیر. قرآن نباید به عنوان ابزاری برای ادعاهایی که مبهم و نامشخص هستند، مورد استفاده قرار گیرد. آیا «دعانویسی» و باز کردن «سرکتاب» واقعاً برای حل مشکلات مفید است؟ بخشی از این انحرافات ممکن است از مشکلات مالی ناشی شود. فردی که نتوانسته به‌درستی زندگی خود را مدیریت کند، ممکن است به دنبال کسب درآمد از طریق فعالیت‌هایی برود که مشتری بیشتری دارند. وقتی می‌بیند بازار فال‌گیری، رمالی و دعانویسی در فضای مجازی رونق دارد، وسوسه می‌شود که از این بازار عقب نماند. به تدریج، او نیز بساطی برپا می‌کند و برای خود مشتری جمع می‌کند و با وعده حل مشکلات مردم، به دنبال درآمد می‌رود.

البته مشکلات مالی به‌تنهایی دلیل انحراف نیست، بلکه مسئله از جایی آغاز می‌شود که فرد برای کسب درآمد، از دین و اعتقادات مردم سوءاستفاده می‌کند. اما این موضوع به همین‌جا ختم نمی‌شود. کسی که وارد این مسیر شده، برای توجیه کار خود، به رفتار خویش رنگ دینی می‌زند؛ مثلاً می‌گوید این کارها را از استادانم یاد گرفته‌ام، مجاز هستم، اهل باطن هستم یا از راه‌های خاصی به این مطالب رسیده‌ام. گاهی نیز چند اصطلاح دینی و روایت را به سخنانش اضافه می‌کند تا مردم راحت‌تر به او اعتماد کنند. به این ترتیب، به‌جای اینکه کار خود را با قرآن و احادیث معتبر بسنجند، از کار خود برای اثبات درستی راهشان دلیل می‌سازند.

مشکل دیگر این است که وقتی کسی مدتی در این مسیر پیش می‌رود، به تدریج خود نیز باور می‌کند که راه درستی را انتخاب کرده است. وقتی عده‌ای دور او جمع می‌شوند و از او تعریف می‌کنند، کمتر حاضر می‌شود در کار خود تردید کند. هرچه شهرتش بیشتر شود، بازگشت از این مسیر برایش دشوارتر می‌شود؛ چرا که هم درآمدش را از دست می‌دهد، هم مشتریانش را و هم جایگاهی که در میان آنها کسب کرده است. در این میان، مردم بیشترین آسیب را می‌بینند. فردی که دچار بیماری، اختلاف خانوادگی، مشکلات مالی یا نگرانی درباره آینده است، معمولاً به دنبال راه نجات می‌گردد. اگر در چنین شرایطی به این افراد اعتماد کند، ممکن است زمان و پول خود را صرف وعده‌هایی کند که هیچ پشتوانه‌ای ندارند. گاهی نیز به‌جای مراجعه به پزشک، مشاور یا فرد آگاه، منتظر اثر یک دعا، طلسم یا دستور عجیب می‌ماند و مشکلش طولانی‌تر می‌شود.

آسیب تنها مالی نیست. این افراد ممکن است ترس و نگرانی را در دل مردم افزایش دهند؛ مثلاً به آنها بگویند کسی برایشان سحر کرده، زندگی‌شان بسته شده یا فردی در اطرافشان دشمن آنهاست. چنین سخنانی می‌تواند آرامش خانواده را به هم بزند و میان زن و شوهر، فرزندان و نزدیکان اختلاف ایجاد کند. کسی که برای حل یک مشکل به دنبال آرامش بوده، گاهی با چند ادعای بی‌اساس دچار نگرانی‌های تازه می‌شود. از همه بدتر، این رفتارها به نام دین انجام می‌شود. وقتی مردم از یک فرد معمم یا مدعی معنویت فریب می‌خورند، ممکن است تصور کنند مشکل از اصل دین است؛ درحالی‌که باید میان تعالیم اهل‌بیت علیهم‌السلام و کارهای بی‌دلیل کسانی که از نام دین سوءاستفاده می‌کنند، تفاوت قائل شوند. چنین افرادی با رفتار خود اعتماد مردم را به روحانیت و معارف دینی آسیب می‌زنند و راه را برای بدبینی کسانی باز می‌کنند که شاید با دیدن این رفتارها از دین فاصله بگیرند.

به همین دلیل، نباید هر ادعایی را صرفاً به دلیل لباس روحانیت، شهرت در فضای مجازی یا نقل چند روایت پذیرفت. اگر کسی برای هر مشکلی نسخه‌ای عجیب می‌پیچد، از نیروهای پنهان سخن می‌گوید، مردم را به پرداخت پول برای کارهای نامعلوم تشویق می‌کند یا ادعاهایش را فراتر از پرسش و بررسی می‌داند، باید با احتیاط بیشتری به او نگاه کرد. راه درست این است که سخنان و رفتارهای او را با قرآن، احادیث معتبر اهل‌بیت علیهم‌السلام و احکام روشن دین بسنجیم. اعتبار دینی با ادعا به دست نمی‌آید و لباس روحانیت هم مجوز فریب مردم نیست.

راز تاریک دعانویس‌ها؛ قربانی اول چه کسی است؟ بهترین و مطمئن‌ترین راه برای طلب حاجت، مراجعه به دعاهایی است که محدثان بزرگ شیعه از احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام گردآوری کرده‌اند. اهل‌بیت علیهم‌السلام برای مشکلات انسان دعاها و دستورهای عبادی به ما آموخته‌اند؛ از طلب حاجت و آرامش دل گرفته تا پناه بردن به خدا از شرور و آفات. حتی درباره سحر و امور ناشناخته نیز دعاها و تعویذهایی در منابع روایی نقل شده است. چرا به‌جای اعتماد به نسخه‌های بی‌پایه و ادعاهای افراد ناشناس، سراغ میراثی نرویم که با ذکر منبع و سند می‌توان آن را بررسی کرد؟ البته هر دستوری که به نام دین عرضه می‌شود، معتبر نیست؛ باید میان دعاهای نقل‌شده از اهل‌بیت علیهم‌السلام و نسخه‌هایی که افراد بدون دلیل به آنها نسبت می‌دهند، تفاوت گذاشت. لازم است دستگاه قضایی و دادگاه ویژه روحانیت فکری جدی به این مسئله کنند و اجازه ندهند عده‌ای با سوءاستفاده از لباس روحانیت و اعتقادات مردم، در فضای مجازی بازار خرافات و نسخه‌های معنوی بی‌اساس را داغ کنند.