سراب نفتی ترامپ؛ چرا توافق با ونزوئلا نمی‌تواند قیمت‌ها را کنترل کند؟

بین‌الملل به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، توافق جدید واشنگتن با ونزوئلا برای دسترسی به بخش بزرگی از ذخایر نفتی این کشور را تحولی تاریخی و راهی برای کاهش قیمت بنزین در آمریکا و بازسازی ذخایر راهبردی نفت این کشور معرفی کرده است.

با این حال، روزنامه واشنگتن‌پست به بررسی جزئیات این توافق پرداخته و ارزیابی کارشناسان صنعت نفت نشان می‌دهد که تحقق این وعده‌ها، در بهترین حالت، به سال‌ها زمان نیاز دارد. این روزنامه در گزارشی با تحلیل ابعاد این توافق نوشت که حتی در صورت آغاز سرمایه‌گذاری‌های جدید در صنعت نفت ونزوئلا، افزایش قابل‌توجه تولید و ورود نفت جدید به بازار در کوتاه‌مدت بعید به نظر می‌رسد. کارشناسان صنعت نفت معتقدند که استخراج نفت از میادین موردنظر با مشکلات فنی، هزینه‌های بالا و ریسک‌های سیاسی و امنیتی همراه است.

بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی کاخ سفید، دولت آمریکا در چارچوب این توافق ۳۵ درصد از سهام یک شرکت تولید نفت ونزوئلا را به دست خواهد آورد. این شرکت قرار است قرارداد بهره‌برداری از ۱۷ میدان نفتی را به عهده بگیرد که مجموع ذخایر آنها حدود ۶۵ میلیارد بشکه تخمین زده شده است. همچنین، آمریکا حق خرید نفت تولیدشده از این میادین را نیز حفظ خواهد کرد. ترامپ این توافق را «بزرگ‌ترین قرارداد نفتی تاریخ جهان» توصیف کرده و اظهار داشته که این توافق می‌تواند قیمت بنزین را به‌طور قابل‌توجهی برای مصرف‌کنندگان آمریکایی کاهش دهد. اما واکنش بازار نفت تا کنون با این پیش‌بینی‌ها همخوانی نداشته است. به نوشته واشنگتن‌پست، پس از اعلام توافق، قیمت نفت نه تنها کاهش نیافته بلکه افزایش نیز یافته است.

مشکل اصلی در این زمینه به فاصله میان حجم ذخایر نفتی ونزوئلا و توان واقعی این کشور برای استخراج آنها برمی‌گردد. تریسی شوچارت، اقتصاددان ارشد پلتفرم معاملات آتی نینجاتریدر، هشدار داده است که تصور ورود ناگهانی حجم عظیمی از نفت ارزان به بازار اشتباه است. به گفته او، نفتی که بتواند واقعاً بر قیمت بنزین آمریکا اثر بگذارد، احتمالاً پنج تا ۱۵ سال دیگر در دسترس خواهد بود. دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا، اعلام کرده است که قرارداد این پروژه ۲۵ ساله است و هدف آن افزایش تولید به بیش از ۱.۵ میلیون بشکه در روز است. این رقم در مقیاس بازار جهانی نفت، که روزانه حدود ۱۰۵ میلیون بشکه تولید می‌کند، رقم تعیین‌کننده‌ای نیست.

مارک فینلی، پژوهشگر حوزه انرژی در مؤسسه سیاست عمومی بیکر دانشگاه رایس، نیز بیان کرده است که آمریکا تنها طی چند سال توانسته تولید نفت خود را روزانه ۱.۵ میلیون بشکه افزایش دهد، اما دستیابی به افزایش مشابه در ونزوئلا احتمالاً چندین برابر بیشتر زمان خواهد برد. بنابراین، حتی اگر سرمایه‌گذاری‌های لازم تأمین شود، افزایش تولید نفت ونزوئلا در ماه‌های آینده محقق نخواهد شد.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که ترامپ کاهش قیمت بنزین را یکی از دستاوردهای مستقیم توافق معرفی کرده است؛ در حالی که انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در پاییز برگزار خواهد شد. واشنگتن‌پست می‌نویسد بعید است نفت جدید ونزوئلا تا زمان انتخابات تأثیر قابل‌توجهی بر قیمت سوخت در آمریکا بگذارد. ترامپ روز دوشنبه نیز هنگام صحبت درباره توافق در دفتر بیضی‌شکل کاخ سفید، برخلاف زمان اعلام اولیه قرارداد، تمرکز چندانی بر قیمت بنزین نداشت و بیشتر بر بزرگی و اهمیت توافق تأکید کرد و گفت که شاید این «بزرگ‌ترین توافقی باشد که تاکنون انجام شده است».

یکی دیگر از اهداف اعلام‌شده توافق، بازسازی ذخایر راهبردی نفت آمریکا است. بر اساس اطلاعات کاخ سفید، آمریکا می‌تواند حداقل ۲۰ درصد از نفت تولیدشده توسط شریک ونزوئلایی خود را با قیمت تمام‌شده خریداری و برای پر کردن ذخایر راهبردی استفاده کند. ذخایر راهبردی نفت آمریکا ظرفیت نگهداری حدود ۷۱۴ میلیون بشکه نفت را دارد و در مواقع بحران و اختلال در عرضه جهانی برای تثبیت بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما این ذخایر طی دولت‌های جو بایدن و ترامپ به‌شدت کاهش یافته و اکنون حدود ۲۸۷ میلیون بشکه نفت در آنها باقی مانده است. حتی از این رقم نیز در هفته گذشته حدود سه میلیون بشکه برداشت شده و موجودی ذخایر به پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۸۲ رسیده است.

کوین بوک، مدیرعامل شرکت پژوهشی کلیر‌ویو انرژی پارتنرز، می‌گوید صحبت از پر کردن ذخایر راهبردی در شرایطی که آمریکا هنوز از این ذخایر برداشت می‌کند، زودهنگام است. از سوی دیگر، تولید فعلی شرکت ونزوئلایی طرف قرارداد تنها حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز است. بنابراین حتی در صورت افزایش تولید مطابق برنامه، بازسازی ذخایر آمریکا با نفت ونزوئلا سال‌ها زمان خواهد برد. یک مشکل دیگر نیز وجود دارد: نفت ونزوئلا بسیار سنگین‌تر از نفت موجود در ذخایر راهبردی آمریکاست و برای پالایش آن باید از زیرساخت‌های مناسب استفاده شود.