روبیو: تحریف تاریخ برای توجیه جنگ‌افروزی‌های آمریکا

به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، به ادعاهای مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در سخنرانی‌اش در آتن (یونان) در روز چهارشنبه ۱۵ مهر (۷ اکتبر) واکنش نشان داد. او در شبکه ایکس نوشت: مارکو روبیو در آکروپولیس با ارائه روایتی انحرافی، تاریخ غرب را از یونان باستان تا دوران ترامپ به یک خط مستقیم و یکپارچه تقلیل داده است. این دقیقاً مصداق آناکرونیسم است: تحریف زمان تاریخی از طریق درهم‌آمیختن ناشیانه مفاهیمی چون یونان، روم، مسیحیت، اروپا، آمریکا و در نهایت «اول آمریکا». به نظر می‌رسد آمریکا به این نتیجه رسیده که بهتر است به جای قلدری عریان با زبان گاوچران‌ها، سیاست ارعاب و زور خود را زیر نور زیبای نئون «فلسفه تاریخ» برای دنیا توجیه کند.

روبیو مفهوم یونانی «توموس» را از زمینه تاریخی و فلسفی آن جدا کرده و آن را به ستایش قدرت، رقابت و اراده ملی بازتعریف می‌کند. اما تناقض بنیادی اینجاست که یونان تنها صحنه نمایش قدرت و شکوه نبود؛ بلکه زادگاه تراژدی تکبر و تجاوز نیز بود (اسطوره تروا و ایلیاد هومر)، خواستگاه نقد قدرت (تاریخ جنگ پلوپونزی توسیدید)، زادگاه فلسفه سیاسی (جمهوری افلاطون و سیاست ارسطو) و زادگاه پرسش از حدود قدرت و مسئولیت انسان (آنتیگونه و اُدیپ شهریار سوفوکل) نیز به شمار می‌رفت. روبیو این نیمه دیگر را حذف می‌کند تا تاریخ را از عرصه پرسش و نقادی خالی کرده و آن را به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی سیاسی تبدیل کند.

آنچه او ارائه می‌دهد فلسفه تاریخ نیست؛ بلکه نسخه‌ای دستکاری‌شده و انحرافی از تاریخ است که برای توجیه سیاست‌های ستیزه‌جویانه و جنگ‌طلبانه دولت آمریکا و ساختن یک اسطوره سیاسی طراحی شده است؛ تلاشی عامدانه برای بازسازی گذشته به گونه‌ای که سیاست امروز آمریکا «اجتناب‌ناپذیر» و از نظر تاریخی «مقدر» به نظر برسد. وقتی تاریخ به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به قدرت تبدیل می‌شود، گام بعدی دیگر «فهم گذشته» نیست؛ بلکه «تقدیس قدرت» فی‌نفسه است.

روبیو همچنین بیان کرد که اروپا باید سهم بیشتری از هزینه‌های دفاع از خود را بر عهده بگیرد. کتاب آپوتئوز جنگ (The Apotheosis of War) اثر واسیلی ورشچاگین، هرم جمجمه‌های برجامانده از فاتحان را در برابر اسطوره شکوه و قدرت قرار می‌دهد؛ تصویری از آنچه باقی می‌ماند وقتی تاریخ به ستایش قدرت فروکاسته شود. در چنین بزنگاه تاریخی، رسالت متفکران غربی دفاع از خود تاریخ و از پیچیدگی فلسفی تمدن غرب در برابر بازخوانی تحریف‌شده و توجیه‌گرانه‌ای است که یک قدرت توسعه‌طلب و ستیزه‌جو از آن ارائه می‌دهد؛ قدرتی که همچنان می‌کوشد دستاوردهای انسانی یک تمدن را قربانی کند تا توسل بی‌قید و بند به زور را مشروعیت ببخشد.

خطر این روایت انحرافی از تاریخ، صرفاً در بازخوانی نادرست وقایع گذشته نیست، بلکه در مصادره به مطلوب گذشته در جهت مشروعیت‌بخشی به زور عریان و تقدیس آن در حال حاضر است.

انتهای پیام/