خطای چند مأمور؛ دلیلی برای مهندسی خشم اجتماعی!

فیلم مربوط به ۱۴ خرداد، با گذشت بیش از سه ماه از وقوع آن، دوباره منتشر شد. این بازنشر به دلایل مختلفی از جمله افزایش توجه عمومی و نیاز به یادآوری رویدادهای مهم تاریخ کشور صورت گرفته است. این اقدام نشان‌دهنده اهمیت مستند کردن تاریخ و حفظ خاطرات جمعی است. انتشار مجدد این فیلم، فرصتی برای بازنگری در آن روز و تأمل در پیام‌های آن به شمار می‌رود.

اخیراً فیلمی از رفتار نامناسب چند مأمور با یک متهم دارای سابقه در تبریز منتشر شده است که موجب جریحه‌دار شدن احساسات عمومی و ایجاد بدبینی نسبت به نیروهای نظامی گردیده است. بدون شک، اصل تخلف غیرقابل انکار است و بر اساس اعلام فراجا، برخورد انضباطی و قضایی با مأموران خاطی انجام شده است. اما در این ماجرا یک سوال مهم مطرح می‌شود: چرا فیلم مربوط به ۱۴ خرداد با فاصله بیش از ۳ ماه در این مقطع منتشر و به‌طور گسترده بازنشر شد؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد که دشمن با بهره‌برداری از این خطای انسانی، چند هدف اصلی را دنبال می‌کند: ۱/ تضعیف سرمایه اجتماعی پلیس؛ ایجاد شکاف بین مردم و بدبینی نسبت به پلیس، پروژه‌ای است که در سال‌های گذشته به‌ویژه پیش از اغتشاشات ۱۴۰۱ از سوی دشمن دنبال می‌شده است. در ماجرای تبریز، ضدانقلاب تلاش می‌کند با بازنمایی این حادثه، آن را از یک “خطای فردی” به یک “روایت ساختاری از خشونت سیستماتیک” تبدیل کند. هدف نهایی از این اقدام، ایجاد شکاف میان مردم و پلیس است. در واقع، دشمن پیش از ایجاد ناامنی در کشور، نیاز مبرم به این شکاف دارد.

۲/ تولید روایت تداوم خشونت؛ همزمانی انتشار این فیلم با سالگرد حوادث ۱۴۰۱، اقدامی هدفمند به منظور استفاده از حساسیت‌های روانی مرتبط با آن وقایع بوده تا بار احساسی این حادثه را چندین برابر کند. دشمن با انتشار تعمدی این فیلم در ایام سالگرد فوت مهسا امینی و اغتشاشات ۱۴۰۱، تلاش دارد این‌گونه القا کند که خشونت ساختاری مورد ادعای آن‌ها در سال ۱۴۰۱، امروز نیز در قالب حوادث دیگری در حال تکرار است و هیچ چیز تغییر نکرده است. در اینجا دیگر برخورد قضایی با مأموران متخلف در چشم جامعه دیده نمی‌شود و مخاطب به سمت واکنش‌های هیجانی کشانده می‌شود.

۳/ ترور اقتدار و مشروعیت فراجا؛ فراجا به‌عنوان ستون فقرات امنیت داخلی، دشمن به‌خوبی می‌داند که برای شکستن سد امنیت، باید اقتدار پلیس را در ذهن مردم تخریب کند. بنابراین، با برجسته‌سازی یک خطای انسانی و القای خشونت ساختاری، در تلاش است تا جایگاه پلیس را از حافظ امنیت به دشمن مردم تغییر دهد و بدین ترتیب اقتدار پلیس را هدف قرار دهد تا سد امنیتی فرو ریزد.

۴/ مشروعیت بخشی برای خشونت علیه حافظان امنیت؛ خطرناک‌ترین بخش سناریوی دشمن در اینجا است. در واقع، با معرفی مأموران به‌عنوان “ظالم و متجاوز”، ذهنیت مخاطب را برای پذیرش و حتی تشویق به اقدامات خشونت‌آمیز علیه نیروهای انتظامی آماده می‌کند تا خشونت علیه آن‌ها را در نظر جامعه “موجب حق” جلوه دهد. به بیان ساده‌تر، آن‌ها به مخاطب می‌گویند: «نظام با شما این‌گونه رفتار می‌کند، پس شما هم حق دارید با نیروهایش این‌گونه رفتار کنید.» این بدان معناست که فیلم مذکور، در واقع «سوخت روانی» برای توجیه وحشی‌گری‌های احتمالی در کف خیابان است.

اتفاق مهم دیگری که در اینجا رخ می‌دهد این است که مخاطب فریب‌خورده، وقتی در فضای مجازی فیلم‌های حمله به پلیس و اقدامات وحشیانه علیه این نیروها را می‌بیند، به این اقدامات به چشم اقدام غیرقانونی نگاه نمی‌کند، بلکه آن‌ها را رفتاری مشروع در مقابل نهادی ظالم برای خود تحلیل می‌کند.

۵/ تولید و انباشت خشم اجتماعی؛ هدف دیگر از انتشار این ویدئو در این زمان، شرایط حساس اقتصادی است. در چنین موقعیتی که کشور به دلیل وضعیت جنگی با چالش‌هایی به‌ویژه در حوزه اقتصادی مواجه شده و فشار معیشتی افزایش یافته است، پخش این فیلم به انباشت خشم عمومی کمک می‌کند. افزایش خشم و نفرت در جامعه یکی از سیاست‌های رسانه‌ای ضدانقلاب بوده و در مقاطع خاص به آن شدت بخشیده است. رفتار رسانه‌های معاند پیش از اغتشاشات ۱۴۰۱ یا دی‌ماه گذشته، شاهدی بر این سیاست است که نشان می‌دهد تولید و خشم نفرت در رأس مأموریت‌های ابلاغی آن‌ها قرار داشته است. هدف، ایجاد یک “انبار باروت روانی” است تا با یک جرقه مهندسی‌شده، خشم انباشته را به اعتراضات خیابانی و آشوب تبدیل کند. در نهایت، مردم باید بدانند که فیلم خطای چند مأمور، یک مهمات استراتژیک برای دشمن بود. آن‌ها در این واقعه تلاش کردند تا یک حادثه مقطعی را به ابزاری برای مهندسی نفرت و تضعیف اقتدار پلیس تبدیل کنند تا در نهایت امنیت داخلی را به خطر بیندازند.