بازسازی مفهوم «ما»، کلید اصلی پس از جنگ

سیاسی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، در مراسم رونمایی از مجموعه کتاب ۱۲ جلدی «تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ» که در موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم برگزار شد، به محتوای این مجموعه اشاره کرد و گفت: سخت‌ترین روز یک کشور، روزی نیست که جنگ آغاز می‌شود، بلکه روزی است که جنگ به پایان می‌رسد و مردم باید بیاموزند چگونه دوباره با یکدیگر زندگی کنند و از کجا آبادانی را آغاز نمایند و اولویت‌هایشان چیست.

وی افزود: جنگ تنها ویرانی‌های مادی و فیزیکی به همراه ندارد، بلکه اعتماد را نیز از بین می‌برد؛ بنابراین بسیار مهم است که هوشیار باشیم و دریابیم چگونه می‌توانیم امید از دست رفته را دوباره بسازیم. سیمایی ادامه داد: بر این اساس، چند درس سیاستگذاری وجود دارد. نخست اینکه بازسازی باید با تأمین امنیت آغاز شود. امنیت تنها به معنای امنیت نظامی نیست؛ اقتدار نظامی، سپر دفاعی و تجهیز به موشک و پهپاد ضروری است، اما برای ساختن کشور کافی نیست.

وی تصریح کرد: ما به امنیت روانی، اقتصادی و غذایی نیاز داریم. اگر در کشور، مالکیت محترم شمرده نشود، اگر سرمایه‌ها امنیت نداشته باشند و اگر گروهی همواره بر اعصاب جامعه فشار بیاورند، نمی‌توان به امنیت پایدار دست یافت. بنابراین باید دکترین امنیت را با تمامی لایه‌ها و مفاهیم آن دنبال کنیم.

وزیر علوم با اشاره به آموزه‌های حضرت امیرالمؤمنین (ع) اظهار داشت: در این زمینه نیز می‌توان از امیرالمؤمنین (ع) راه درست را پیدا کرد. البته این به معنای دوقطبی‌سازی نیست و آینده نیازمند گفت‌وگو برای شناخت اولویت‌هاست. سیمایی افزود: از علی بن ابی‌طالب (ع) روایتی زیبا درباره علت عقب‌ماندگی ملت‌ها وجود دارد. این پرسش که چرا برخی ملت‌ها عقب مانده‌اند، همواره مطرح بوده و درباره آن ده‌ها کتاب، صدها مقاله و هزاران پروژه اجرا شده است.

وی توضیح داد: حضرت چهار دلیل برای عقب‌ماندگی ملت‌ها ذکر می‌کند که یکی از آن‌ها این است که سرمایه‌های کشور را صرف مسائل فرعی کنیم و به جای پرداختن به اصول، توجه خود را به مسائل فرعی معطوف کنیم. این روایت باید برای ما اهمیت داشته باشد؛ چراکه هم‌اکنون نیز باید بررسی کنیم آیا واقعاً به اصول توجه می‌کنیم یا خیر.

وزیر علوم، درس دوم سیاستگذاری در دوره پساجنگ را آغاز سریع زندگی عادی دانست و گفت: در پساجنگ باید به سرعت زندگی عادی را از سر بگیریم. منظور من این نیست که دولت و کشور نباید به پروژه‌های بزرگ بپردازند؛ پروژه‌های بزرگ بسیار مهم هستند و باید زیرساخت‌ها را ایجاد کرد، اما آنچه برای مردم ملموس است، خدمات آب، انرژی، مدرسه، دانشگاه و حمل‌ونقل است.

سیمایی افزود: اگر مردم دوباره به زندگی بازگردند، وظیفه دولت این است که قابلیت زیستن را فراهم کند و سپس به توسعه بپردازد. عدالت نباید با چرخه انتقام یکی پنداشته شود. وی عدالت را سومین درس سیاستگذاری در دوره پساجنگ عنوان کرد و گفت: عدالت یک ضرورت است و در پساجنگ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، اما نباید با چرخه انتقام یکی دانسته شود.

وزیر علوم ادامه داد: قربانیان جنگ اگر فراموش شوند، احساس بی‌عدالتی خواهند کرد. سوال این است که با گذشته چه باید کرد؟ اگر گذشته را کاملاً نادیده بگیریم، مشکلاتی به وجود خواهد آمد و اگر بخواهیم همواره به فکر انتقام باشیم، مشکلات دیگری نیز ایجاد خواهد شد؛ بنابراین باید میان عدالت و گذشت تعادل برقرار کرد.

سیمایی، چهارمین و مهم‌ترین موضوع در بازسازی را بازسازی مفهوم «ما» دانست و اظهار داشت: مهم‌ترین چیزی که باید بازسازی شود، «ما» است. ساختمان‌ها ممکن است دوباره ساخته شوند، اما اگر گروه‌های اجتماعی پس از جنگ همچنان بازسازی نشده باشند، بازسازی واقعی محقق نخواهد شد.

وی گفت: بازسازی زمانی محقق می‌شود که انسان‌ها دوباره منافع مشترکی برای زندگی و همزیستی پیدا کنند. اگر دانشجویانی که متعلق به گروه‌های مختلف هستند، وقتی وارد دانشگاه می‌شوند، ببینند که یک منفعت مشترک برای با هم بودن وجود دارد، آن وقت مفهوم «ما بودن» شکل می‌گیرد و تداوم پیدا می‌کند.

وزیر علوم تأکید کرد: بازسازی تنها در جنبه اقتصادی نیست و باید توجه داشت که بازسازی باید از بالا هدایت شود، اما از پایین ساخته شود. همه گروه‌ها باید در بازسازی مشارکت داشته باشند؛ بخش خصوصی در اقتصاد، انجمن‌ها و نهادهای مدنی باید در کنار یکدیگر به بازسازی بپردازند.

سیمایی با اشاره به مجموعه ۱۲ جلدی «تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ» گفت: وقت من کم است و چند مورد دیگر داشتم که از آنها صرف‌نظر می‌کنم، اما جا دارد که این مجموعه تنها در کتابخانه‌ها و برای افراد خاص باقی نماند و به توصیه‌ها و مفاهیم کاربردی تبدیل شود. وی افزود: این مجموعه، تجربیات کشورهای مختلف را در اختیار کشور و مردم قرار داده و می‌تواند به مردم امید بدهد.

ما در نیم قرن گذشته دو جنگ ویرانگر داشته‌ایم؛ جنگی که هشت سال به طول انجامید، اما نسل جدیدی که آن جنگ هشت ساله را تجربه نکرده است، ممکن است تصور کند که همه چیز به پایان رسیده است. وزیر علوم اظهار داشت: وقتی جنگ‌ها، بازسازی‌ها و بهبودهای بهتر را نشان می‌دهیم، جامعه امید پیدا می‌کند که می‌توان از دل ویرانی‌ها به یک جامعه بهتر، سالم‌تر و سامان‌یافته‌تر دست یافت.

سیمایی تأکید کرد: باید در قالب‌های مختلف به ترویج این ایده‌ها و مفاهیم بپردازیم و کار به همین‌جا ختم نشود؛ هم ترویج اجتماعی و عمومی انجام شود و هم حاصل این پروژه و گردآوری تجربیات به دستگاه‌های مختلف دولتی ارسال گردد.

وی ادامه داد: حتی شاید لازم باشد در دولت به نحوی جمع‌بندی شود که مثلاً در یک ارائه ۱۵ دقیقه‌ای برای اعضای دولت مطرح شود تا با هوشیاری، بازسازی را آغاز کنیم. سیمایی با اشاره به سخنان معاون پژوهشی وزارت علوم گفت: دکتر ابطحی به خوبی اشاره کردند که واقعاً بازسازی بعد از جنگ هشت ساله یک کارنامه درخشان است، اما در عین حال عبرت‌های زیادی نیز دارد.

سیمایی افزود: این تجربه بسیار فوق‌العاده بود؛ در ظرف هشت سال کشور به آرامش، رشد و توسعه رسید و در عین حال بخش‌های اجتماعی نیز در این دوره شکل گرفت و این موضوعی است که باید به آن افتخار کنیم و ادامه دهیم. وی در پایان بر اهمیت استفاده از تجربه هشت سال پس از دفاع مقدس تأکید کرد و گفت: باید از تجربه هشت سال بعد از دفاع مقدس بهره‌برداری کنیم و در این مسیر از کمیسیون‌ها، انجمن‌های علمی، انجمن‌های مشارکت‌کننده و پژوهشگاه‌ها استفاده کنیم و ارتباط میان این مجموعه‌ها را تقویت نماییم.

انتهای پیام/