اعتراض بسیج اساتید به برکناری چهره‌های علمی و تغییرات در آیین‌نامه جذب

بسیج اساتید پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در بیانیه‌ای به برخی اقدامات اخیر در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از جمله عزل تعدادی از چهره‌های علمی و تغییر آیین‌نامه جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها انتقاد کرده و خواستار ورود نهادهای نظارتی و شورای عالی انقلاب فرهنگی به این موضوع شده است. در این بیانیه تأکید شده که دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی از ارکان هویت ملی، تعالی فکری و پیشرفت کشور به شمار می‌روند و هدایت این مجموعه نیازمند دوراندیشی، ثبات، رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای و پاسداری از سرمایه‌های علمی و نخبگانی کشور است.

در ادامه، بسیج اساتید پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برخی اقدامات اخیر در وزارت علوم را نگران‌کننده دانسته و نسبت به آنچه که «انحراف از اصول بنیادین آموزش عالی» خوانده شده، هشدار داده است. در این بیانیه، برکناری برخی چهره‌های علمی و پژوهشی کشور از جمله موسی نجفی، رئیس پیشین پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، مورد انتقاد قرار گرفته و این جابه‌جایی «شتاب‌زده و به دور از موازین اخلاقی» توصیف شده است. نویسندگان بیانیه همچنین مدعی شده‌اند که بر تداوم فعالیت‌های پژوهشی نجفی تأکید شده بود و تغییر در ریاست پژوهشگاه برخلاف برخی تدابیر و رویکردهای پیشین صورت گرفته است.

بسیج اساتید پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در بخش دیگری از این بیانیه، نسبت به رویکرد وزارت علوم در قبال برخی جریان‌ها و تحرکات در محیط دانشگاهی انتقاد کرده و نوشته است که به اعتقاد این تشکل، تساهل در برابر رفتارهای ساختارشکنانه و قانون‌گریز می‌تواند نظم و آرامش محیط علمی را تحت تأثیر قرار دهد.

در ادامه این بیانیه، تغییر آیین‌نامه جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و حذف یا کم‌رنگ شدن ارزیابی «صلاحیت عمومی» مورد انتقاد قرار گرفته است. بسیج اساتید پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تأکید کرده که این تغییرات نباید صرفاً یک تصمیم اداری تلقی شود و می‌تواند بر روند انتخاب و ورود اعضای هیئت علمی به دانشگاه‌ها تأثیرگذار باشد. در این بیانیه چهار پیامد برای حذف یا تضعیف ارزیابی صلاحیت عمومی عنوان شده است.

نخست، نویسندگان بیانیه معتقدند که عضو هیئت علمی صرفاً انتقال‌دهنده محتوای آموزشی نیست و در کنار نقش علمی، دارای مسئولیت‌های تربیتی، اخلاقی و اجتماعی نیز هست؛ از این رو، حذف صلاحیت عمومی می‌تواند مفهوم شایستگی اعضای هیئت علمی را به ارزیابی‌های علمی و کمی محدود کند.

دوم، در این بیانیه نسبت به پیامدهای این تغییر در حوزه‌های راهبردی و منافع ملی ابراز نگرانی شده و تأکید شده که فرایند جذب اعضای هیئت علمی باید علاوه بر توانمندی علمی، ملاحظات مربوط به اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت اجتماعی را نیز مورد توجه قرار دهد.

سومین محور مورد اشاره، نگرانی نسبت به تضعیف استقلال فکری و افزایش گسست‌های فرهنگی و هویتی است. بسیج اساتید پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بر ضرورت توجه به مؤلفه‌های هویتی و فرهنگی در سیاست‌گذاری آموزش عالی تأکید کرده است.

در چهارمین محور نیز این تشکل نسبت به احتمال تشدید تنش‌ها و دوقطبی‌های درون دانشگاهی هشدار داده و خواستار حفظ آرامش، انضباط آموزشی و فراهم شدن زمینه فعالیت علمی اساتید و دانشجویان شده است.

در بخش پایانی بیانیه آمده است: مجموعه این تحولات، از تغییرات مدیریتی و جابه‌جایی برخی چهره‌های علمی تا تغییر در فرایند جذب اعضای هیئت علمی، نیازمند بررسی دقیق و کارشناسی نهادهای مسئول است. بسیج اساتید پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی همچنین از نهادهای نظارتی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و جامعه دانشگاهی خواسته است نسبت به روندهای جاری در آموزش عالی ورود کرده و از تغییرات غیرقانونی در آیین‌نامه‌ها و تضعیف معیارهای مورد تأکید در سیاست‌های آموزش عالی جلوگیری کنند.

در پایان این بیانیه بر ضرورت صیانت از سرمایه‌های علمی، هویتی و اخلاقی دانشگاه‌ها و حفظ ثبات و آرامش محیط‌های علمی تأکید شده است.