آینده ایران؛ از اصلاحات داخلی تا تقویت مقاومت

به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در نشست آموزشی ـ تشکیلاتی «مدرسه حکمرانی راه دوم» که با حضور جمعی از دانشجویان در سالن جلسات شهرداری مشهد برگزار شد، به اهمیت بیانیه گام دوم انقلاب اشاره کرد و گفت: این بیانیه با وجود اهمیت بالای خود، هنوز به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته و به عنوان معیاری برای تفکر و عمل در نظام حکمرانی کشور به کار نرفته است. وی افزود: رهبر انقلاب زمان و دقت زیادی را برای تدوین این بیانیه صرف کردند و این سند علاوه بر بیان واقعیت‌ها و دستاوردهای انقلاب، به کاستی‌ها نیز پرداخته و مسیر آینده کشور را ترسیم کرده است.

زاکانی ادامه داد: اگر بیانیه گام دوم را به عنوان یک سند راهبردی در نظر بگیریم، می‌توانیم جایگاه کنونی خود را در مسیر انقلاب بهتر درک کنیم و مشخص کنیم که در کدام حوزه‌ها باید نقاط قوت را تقویت و در کدام حوزه‌ها نقاط ضعف را برطرف کنیم.

شهردار تهران با اشاره به شرایط جنگی کشور گفت: امروز در میانه یک جنگ قرار داریم و در مرحله اول این جنگ، آمریکا به اهداف خود دست نیافت و شکست خورد؛ اما شرایط کنونی نیازمند زمینه‌سازی، مقاومت، ایستادگی و افزایش تاب‌آوری کشور است. وی اظهار کرد: دشمن تلاش داشت از طریق جنگ و فشار، زیرساخت‌های کشور را هدف قرار دهد و آسیب‌های گسترده‌ای به ایران وارد کند، اما با اقداماتی که انجام شد، دست دشمن تا حد زیادی بسته شد و بسیاری از اهداف او در صحنه جنگ محقق نشد.

زاکانی با اشاره به راهبردهای موجود در مواجهه با آمریکا گفت: امروز سه نگاه در کشور وجود دارد؛ یک نگاه معتقد است باید برای رسیدن به تفاهم با آمریکا، بخشی از داشته‌های خود را واگذار کنیم، نگاه دوم بر مقاومت تأکید دارد اما ممکن است به الزامات و لوازم مقاومت توجه کافی نداشته باشد و نگاه سوم معتقد است باید مقاومت کنیم اما همزمان اشکالات داخلی خود را نیز اصلاح کنیم. وی افزود: راه تسلیم یا سازش، پاسخ قابل اتکایی برای آینده کشور ندارد؛ زیرا تجربه نشان داده آمریکا پس از گرفتن هر امتیاز، به دنبال مطالبه امتیازات بعدی خواهد رفت.

شهردار تهران با اشاره به تجربه توافقات گذشته ایران با آمریکا اظهار کرد: در تجربه توافق الجزایر، تعهدات آمریکا به‌طور کامل اجرا نشد و در برجام نیز شاهد بدعهدی آمریکا بودیم. در شرایط اخیر نیز طرف مقابل از همان ابتدا بخشی از توافقات را نقض کرد.

زاکانی تأکید کرد: مقاومت به این معنا نیست که مشکلات داخلی را نادیده بگیریم. ما باید در کنار ایستادگی در برابر دشمن، کشور را از درون اصلاح کنیم و به سمت قدرت‌سازی حرکت کنیم. وی افزود: اگر مشکلات داخلی کشور به حال خود رها شود، حتی بدون دخالت دشمن نیز ممکن است در اثر رقابت شدید جهانی، عقب بمانیم و از درون دچار فرسایش شویم.

شهردار تهران با اشاره به مشکلات اقتصادی کشور گفت: اقتصاد ایران با چالش‌های متعددی روبه‌روست و در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیز اشکالاتی وجود دارد، اما این مشکلات قابل حل هستند. وی تصریح کرد: انقلاب اسلامی در حوزه سیاست توانست نظام سیاسی را تغییر دهد، اما این تحول به همان میزان در حوزه‌های اقتصاد، فرهنگ و اجتماع رسوخ نکرده است و بخشی از رسوبات گذشته همچنان در این حوزه‌ها وجود دارد.

زاکانی افزود: برای عبور از این شرایط باید به ریشه‌های انقلاب اسلامی بازگردیم و بر مبنای آن، در حوزه فرهنگ، اقتصاد، سیاست و اجتماع تحول ایجاد کنیم؛ همان‌گونه که در حوزه دفاعی توانستیم با تکیه بر توان داخلی، مسیر جدیدی ایجاد کنیم.

وی با انتقاد از نبود نقشه راه جامع در سیاست خارجی کشور گفت: ایران دارای ظرفیت‌های گسترده‌ای است و باید مشخص شود که نسبت ما با ۱۵ کشور همسایه، کشورهای مسلمان، کشورهای عضو محور مقاومت و دیگر قدرت‌های جهان چیست. شهردار تهران ادامه داد: باید مشخص کنیم با هر کشور بر اساس ظرفیت‌ها، منافع و اقتضائات آن چه رابطه‌ای خواهیم داشت و سپس درباره نحوه تعامل با آمریکا تصمیم بگیریم؛ نه اینکه تمام سیاست خارجی کشور را به رابطه با آمریکا گره بزنیم.

زاکانی با اشاره به ظرفیت‌های ایران در تعامل با چین گفت: ایران و چین ظرفیت‌هایی دارند که می‌توانند مکمل یکدیگر باشند. ایران در برخی حوزه‌ها توانمندی‌هایی دارد که چین از آن برخوردار نیست و چین نیز ظرفیت‌هایی در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دارد که ایران می‌تواند از آن استفاده کند. وی خاطرنشان کرد: این نگاه را می‌توان نسبت به بسیاری از کشورهای جهان نیز دنبال کرد و روابط خارجی را بر اساس منافع ملی و ظرفیت‌های متقابل طراحی کرد.

زاکانی در ادامه با اشاره به ضرورت مردمی‌سازی اقتصاد گفت: شرایط جنگی می‌تواند فرصتی برای ایجاد تغییرات جدی در اقتصاد کشور باشد و یکی از این تغییرات، واگذاری واقعی اقتصاد به مردم و حرکت به سمت اقتصاد مقاومتی است. اگر اقتصاد به معنای واقعی کلمه مردمی شود، کشور در برابر تهدیدها و تحریم‌ها مقاوم‌تر خواهد شد.

شهردار تهران با بیان اینکه اقتصاد کشور نباید به درآمدهای نفتی وابسته باشد، اظهار کرد: نفت یک ظرفیت بین‌نسلی است و نباید صرفاً برای تأمین هزینه‌های جاری دولت مصرف شود؛ بلکه باید با ایجاد ارزش افزوده بالا، این منابع به محصول نهایی تبدیل شوند. وی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های موجود در حوزه مسکن گفت: کشور ظرفیت‌های بزرگی در حوزه زمین و مسکن دارد که در صورت مدیریت صحیح می‌تواند بخشی از مشکلات اقتصادی و مسکن مردم را حل کند.

زاکانی با تأکید بر نقش دانشجویان در حل مسائل کشور گفت: وظیفه جریان دانشجویی این است که مسائل را دسته‌بندی کند، در مواجهه با افکار عمومی پاسخ معتبر ارائه دهد، فضای گفتمانی ایجاد کند، مطالبه‌گری داشته باشد و در صورت لزوم مسئولان را مورد پرسش و بازخواست قرار دهد. وی افزود: نقطه آغاز این حرکت باید دانشگاه باشد و دانشجویان نباید تنها به مسائل خودشان محدود شوند، بلکه باید به سراغ مسائل جامعه و حتی دیگر دانشجویانی بروند که ممکن است با آنها تفاوت فکری و ظاهری داشته باشند.

شهردار تهران با بیان اینکه آینده کشور روشن است، گفت: این آینده به‌صورت آماده در اختیار ما قرار نمی‌گیرد و باید آن را ساخت. ظرفیت‌های ایران به‌گونه‌ای است که کشور از نظر منابع انسانی، جغرافیای سیاسی، پیشینه تمدنی و ظرفیت‌های اجتماعی توانایی ساختن آینده‌ای متفاوت را دارد. زاکانی وضعیت کنونی کشور را به بیماری تشبیه کرد که با انباشت مشکلات مختلف مواجه است و گفت: مشکلات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و آثار آنها در زندگی مردم مشاهده می‌شود.

وی ادامه داد: تورم، کاهش ارزش پول ملی و نوسانات شدید ارزی از جمله مشکلات مهم اقتصادی کشور هستند و نمی‌توان مدیریت بازار ارز را بدون توجه به آثار آن بر اقتصاد عمومی به سازوکار عرضه و تقاضا واگذار کرد. شهردار تهران درباره سیاست ارزی پیشنهادی خود اظهار کرد: دولت می‌تواند با بررسی شرایط اقتصادی، یک نرخ مبنا برای ارز تعیین کند و اجازه دهد نوسانات در یک دامنه مشخص اتفاق بیفتد تا اقتصاد کشور از حالت غیرقابل پیش‌بینی خارج شود. وی افزود: هدف باید این باشد که با تقویت اقتصاد عمومی، ارزش پول ملی افزایش پیدا کند و قیمت ارز در مسیر نزولی قرار گیرد، نه اینکه صرفاً تلاش کنیم نرخ ارز را برای مدتی ثابت نگه داریم.

زاکانی در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از دانشجویان نخبه و فعالیت‌های فناورانه نیز گفت: دستگاه‌های مختلف وظیفه دارند از ظرفیت دانشگاه‌ها و نخبگان استفاده کنند، اما در بسیاری از موارد، دستگاه‌ها به دلیل محدودیت‌های قانونی یا نبود سازوکار مشخص نمی‌توانند مستقیماً وارد برخی فعالیت‌ها شوند. وی با اشاره به اقدامات شهرداری تهران در حوزه فناوری اظهار کرد: مجوز پارک علم و فناوری شهری اخذ شده و برنامه‌ریزی برای اختصاص بخشی از املاک شهر تهران به پارک‌های علم و فناوری در حال انجام است. زاکانی افزود: دانشجویان و گروه‌های فناور می‌توانند در قالب همکاری مشترک با مجموعه‌های شهری، ظرفیت‌های خود را به مرحله اجرا برسانند.

شهردار تهران همچنین درباره توسعه حمل‌ونقل برقی و خرید خودروهای برقی گفت: هدف از ورود به این حوزه صرفاً خرید خودرو نبود، بلکه تلاش کردیم زمینه‌ای ایجاد شود که امکان تولید و سرمایه‌گذاری مشترک در ایران فراهم شود. وی افزود: در انتخاب خودرو نیز تلاش شد گزینه‌ای انتخاب شود که مردم عادی بتوانند در قالب تاکسی از آن استفاده کنند و سطح کیفیت حمل‌ونقل عمومی ارتقا پیدا کند.

زاکانی با اشاره به تجربه خرید اتوبوس از چین اظهار کرد: در ابتدای کار برای یک اتوبوس قیمت بسیار بالایی پیشنهاد شد، اما با ورود مستقیم و بررسی بازار، امکان خرید با قیمت بسیار پایین‌تر فراهم شد. وی گفت: زمانی که وارد یک عرصه جدید می‌شویم و قواعد قبلی را تغییر می‌دهیم، طبیعی است که با مقاومت‌هایی مواجه شویم، اما اگر نتیجه کار به نفع مردم باشد، باید مسیر اصلاح را ادامه داد.

زاکانی درباره موضوع حجاب و عفاف گفت: اگر مسئله حجاب از یک موضع تمدنی مورد توجه قرار گیرد، می‌تواند به‌صورت جدی در حوزه فرهنگی جامعه اثرگذار باشد. وی با اشاره به اجرای طرح «گوهرشاد» در شهرداری تهران اظهار کرد: برای این طرح ماه‌ها کار فکری با حضور مجموعه‌ای از فعالان دانشگاهی انجام شده و تلاش شده رویکردی ایجابی و فرهنگی برای مواجهه با مسئله حجاب و عفاف طراحی شود. شهردار تهران تأکید کرد: در موضوع امر به معروف و نهی از منکر، ملاک باید اثرگذاری باشد و نمی‌توان این فریضه را صرفاً به برخورد سخت و سلبی تقلیل داد. وی افزود: ممکن است فردی به دلیل یک گره ذهنی یا فرهنگی رفتار خاصی داشته باشد و در این شرایط باید تلاش کرد ابتدا مسئله و ریشه آن را شناخت. اگر بتوان گره ذهنی فرد را باز کرد، بخش مهمی از مشکل حل خواهد شد.

زاکانی گفت: در شهرداری تهران تلاش شده با استفاده از ظرفیت حوزه و دانشگاه و آموزش نیروهای متخصص، شیوه صحیح مواجهه فرهنگی با مردم تقویت شود و بخش ایجابی این موضوع توسعه پیدا کند. وی در ادامه با اشاره به تجربه خود در شهرداری تهران گفت: زمانی که مدیریت شهری تهران را تحویل گرفتیم، شهرداری با مشکلات مالی و بدهی‌های انباشته مواجه بود و برخی معتقد بودند این شرایط قابل اصلاح نیست. زاکانی افزود: با تغییر رویکرد مدیریتی، ساماندهی منابع و کنترل هزینه‌ها، وضعیت مالی شهرداری تغییر کرد و مجموعه‌ای که با حجم قابل توجهی از بدهی مواجه بود، توانست مسیر جدیدی را طی کند. وی تصریح کرد: این تجربه نشان می‌دهد بسیاری از مشکلات کشور، اگر با اراده، برنامه و مدیریت صحیح دنبال شوند، قابل حل هستند.

شهردار تهران در پایان با خطاب قرار دادن دانشجویان گفت: شما باید مسائل کشور را بشناسید، برای آنها راه‌حل پیدا کنید و مطالبه‌گری را از دانشگاه آغاز کنید. آینده کشور را دیگران برای ما نمی‌سازند؛ خودمان باید با تحمل سختی، تلاش و تکیه بر ظرفیت‌های داخلی آن را بسازیم.