آمریکا به گاز ترکیه نیز حمله کرد؛ وابستگی ۱۳ درصدی آنکارا به ایران

اقتصادی به گزارش باور خبر به نقل از بلومبرگ، این رسانه در گزارشی به بررسی پیامدهای احتمالی سیاست جدید دولت ایالات متحده در راستای افزایش فشار اقتصادی بر ایران و تأثیر آن بر تأمین انرژی ترکیه پرداخته است. ترکیه، که یکی از متحدان کلیدی آمریکا و سومین شریک تجاری ایران به شمار می‌رود، در صورت اجرای تهدیدات واشنگتن علیه کشورهایی که با تهران تجارت می‌کنند، ممکن است با خطر از دست دادن یکی از منابع اصلی تأمین گاز خود مواجه شود. بر اساس اطلاعات نهاد تنظیم‌کننده انرژی ترکیه، ایران در سال گذشته حدود ۱۳ درصد از واردات گاز طبیعی این کشور، معادل ۷.۷ میلیارد مترمکعب را تأمین کرده است. بدین ترتیب، ایران پس از روسیه، جمهوری آذربایجان و آمریکا، به عنوان چهارمین تأمین‌کننده بزرگ گاز ترکیه شناخته می‌شود.

بلومبرگ در ادامه گزارش خود اشاره کرده است که جریان گاز ایران به ترکیه پس از آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در اواخر فوریه همچنان ادامه داشته و تنها برای مدت کوتاهی پس از حمله به میدان گازی پارس جنوبی دچار وقفه شده است. این گزارش همچنین به هشدار اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اشاره می‌کند که کشورهایی که پس از مهلت زمانی نامشخص به تجارت با ایران ادامه دهند، ممکن است با مجازات‌های اقتصادی واشنگتن روبرو شوند. بسنت اعلام کرده است که دولت آمریکا در راستای کارزار جدید خود برای تشدید فشار اقتصادی بر ایران، قصد دارد منابع درآمدی این کشور را هدف قرار دهد. وی همچنین بیان کرده است که دونالد ترامپ با رهبران کشورهای مختلف در تماس است و درخواست‌های مشخصی از آن‌ها مطرح می‌کند.

بلومبرگ وضعیت ترکیه را حساس توصیف کرده است؛ زیرا آنکارا از یک سو روابط استراتژیک نزدیکی با واشنگتن دارد و از سوی دیگر، برای تأمین بخشی از نیاز انرژی خود به ایران وابسته است. ترکیه حتی پس از پایان قرارداد ۲۵ ساله خرید گاز ایران در پایان ژوئیه ۲۰۲۶ نیز به واردات گاز از ایران ادامه خواهد داد. بر اساس اطلاعات منتشرشده در این گزارش، بخشی از گاز دریافتی پس از پایان قرارداد مربوط به گاز موسوم به «جبرانی» است؛ گازی که بابت آن در دوره قرارداد پرداخت شده اما در زمان مقرر تحویل نشده بود. قرارداد پیشین ایران و ترکیه ظرفیت انتقال حدود ۹.۵ میلیارد مترمکعب گاز در سال را داشت. مذاکرات برای توافق جدید نیز پیش‌تر مطرح شده بود، اما با آغاز جنگ، روند مذاکرات متوقف شد. وزیر انرژی ترکیه در ماه آوریل نیز اعلام کرده بود که آنکارا ممکن است برای حفظ امنیت عرضه انرژی به خط لوله و جریان گاز ایران نیاز داشته باشد.

بلومبرگ همچنین به روابط تجاری دو کشور اشاره کرده و نوشته است که ارزش تجارت دوجانبه ایران و ترکیه در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۱ میلیارد دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۳ درصد کاهش داشته است. این موضوع نشان می‌دهد که فشار آمریکا علیه تجارت ایران تنها یک مسئله مربوط به صادرات انرژی نیست و در صورت اجرای تحریم‌های ثانویه، می‌تواند سایر مبادلات اقتصادی میان تهران و آنکارا را نیز تحت تأثیر قرار دهد. ترکیه در سال‌های اخیر تلاش کرده است تا ضمن حفظ روابط خود با آمریکا و اعضای ناتو، مناسبات اقتصادی و انرژی خود با ایران و روسیه را نیز حفظ کند. در نتیجه، تشدید فشارهای واشنگتن می‌تواند آنکارا را با یک انتخاب دشوار میان حفظ روابط انرژی با ایران و کاهش ریسک تحریم‌های آمریکا مواجه کند.

بلومبرگ در ادامه به گزینه‌های احتمالی ترکیه برای جبران کاهش یا قطع جریان گاز ایران پرداخته است. یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها، افزایش واردات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) است. ترکیه در سال‌های اخیر ظرفیت واردات LNG خود را افزایش داده و در صورت کاهش عرضه گاز خط لوله ایران، می‌تواند بخشی از کسری را از طریق بازار جهانی LNG جبران کند. در این میان، آمریکا نیز می‌تواند یکی از تأمین‌کنندگان LNG مورد نیاز ترکیه باشد. با این حال، واردات LNG معمولاً هزینه بیشتری نسبت به گاز خط لوله دارد و افزایش وابستگی به بازار لحظه‌ای LNG می‌تواند هزینه تأمین انرژی ترکیه را افزایش دهد. گزینه دیگر، افزایش تولید میدان گازی ساکاریا در دریای سیاه است. ترکیه طی سال‌های اخیر توسعه این میدان را در دستور کار قرار داده و افزایش تولید داخلی می‌تواند بخشی از وابستگی این کشور به واردات گاز را کاهش دهد. همچنین ترکیه می‌تواند در سال‌های آینده از منابع جدید گاز جمهوری آذربایجان استفاده کند. با این حال، بخشی از این ظرفیت جدید از سال ۲۰۲۹ در دسترس قرار خواهد گرفت و بنابراین نمی‌تواند در کوتاه‌مدت جایگزین کامل گاز ایران شود.

یکی از عواملی که می‌تواند فشار ناشی از کاهش احتمالی واردات گاز ایران را در کوتاه‌مدت کاهش دهد، وضعیت ذخایر گاز ترکیه است. مقام‌های انرژی این کشور اعلام کرده‌اند که مخازن ذخیره‌سازی گاز ترکیه در سطح بالایی قرار دارد و این موضوع می‌تواند در صورت بروز اختلال کوتاه‌مدت در عرضه، بخشی از نیاز مصرف‌کنندگان را پوشش دهد. با این حال، ذخایر گاز نمی‌تواند جایگزین دائمی یک منبع وارداتی باشد و در صورت ادامه‌دار شدن محدودیت عرضه ایران، آنکارا ناچار خواهد بود ترکیبی از افزایش واردات LNG، رشد تولید داخلی و استفاده از منابع جایگزین منطقه‌ای را دنبال کند.

وابستگی ترکیه به گاز ایران در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که این کشور طی سال‌های اخیر تلاش کرده سبد تأمین انرژی خود را متنوع کند. با وجود این تلاش‌ها، سهم حدود ۱۳ درصدی ایران از واردات گاز ترکیه نشان می‌دهد که قطع کامل این جریان نمی‌تواند بدون هزینه برای اقتصاد ترکیه باشد. از سوی دیگر، ایران نیز یکی از بازارهای مهم صادرات گاز خود را در ترکیه دارد و تداوم این صادرات برای درآمدهای ارزی و جایگاه ایران در بازار انرژی منطقه اهمیت دارد. به این ترتیب، تهدیدهای آمریکا برای اعمال فشار بر کشورهایی که با ایران تجارت می‌کنند، تنها بر تهران اثر نمی‌گذارد و می‌تواند شرکای اقتصادی ایران، به‌ویژه کشورهایی که به انرژی ایران وابسته هستند، را نیز با چالش مواجه کند.

بلومبرگ در نهایت تأکید دارد که ترکیه در برابر فشارهای جدید واشنگتن باید میان حفظ جریان گاز ایران و کاهش ریسک مواجهه با مجازات‌های اقتصادی آمریکا تعادل برقرار کند؛ انتخابی که با توجه به سهم ایران در سبد انرژی ترکیه، می‌تواند برای آنکارا هزینه‌بر باشد.

انتهای پیام/