حمایت نظامی مصر از عربستان: جزئیات و رازهای ناگفته

بین الملل به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، در حالی که مصر به مانند دیگر کشورهای هم‌پیمان عربستان از ورود مستقیم به جنگ با یمن در کنار سعودی‌ها خودداری می‌کرد، طی روزهای اخیر مقامات مصری از جمله عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور این کشور، موضعی متفاوت اتخاذ کرده و آمادگی خود را برای ارائه کمک نظامی به عربستان اعلام کردند.

آمادگی قاهره برای کمک نظامی به عربستان پس از تمدید سپرده‌های سعودی در بانک مصر اعلام شد. منابع آگاه تغییر موضع قاهره را به زمان سررسید سپرده‌های عربستان در بانک مرکزی مصر که سال‌هاست با بحران مالی مواجه است، مرتبط دانسته و گزارش دادند که با اعلام تمدید سپرده‌های عربستان سعودی، مصر به سمت اعزام رسمی و علنی نیروهای نظامی به عربستان برای شرکت در ماموریت‌های نظامی به منظور «حفاظت از قلمرو سعودی» پیش می‌رود.

این اقدام، نخستین بار از زمان آغاز جنگ ائتلاف سعودی علیه یمن در سال ۲۰۱۵ به شمار می‌رود. در آغاز این جنگ، مقامات مصری به‌طور علنی اعلام کردند که ارتش مصر تنها برای دفاع از کشور خود می‌جنگد و مشارکت این کشور در ائتلاف سعودی محدود به ماموریت‌های دریایی در تنگه باب المندب بود. اما دیروز، شورای دفاع ملی مصر در جلسه‌ای که در کاخ ریاست جمهوری با حضور رئیس پارلمان، نخست وزیر و تعدادی از مقامات نظامی برگزار شد، ارائه «تمام اشکال لازم و ممکن حمایت برای محافظت از امنیت، ثبات و تمامیت ارضی عربستان» را تصویب کرد.

با توجه به اینکه قانون اساسی مصر نیاز به تأیید پارلمان برای تصمیمات شورای دفاع ملی در خصوص عملیات نظامی دارد، پارلمان به درخواست رئیس‌جمهور جلسه اضطراری تشکیل داد. در همین راستا، منابع پارلمانی مصر به روزنامه الاخبار گفتند که پارلمان در جلسه‌ای که فردا برگزار می‌شود، دستورالعمل‌های عبدالفتاح السیسی را تصویب خواهد کرد. هدف از بحث‌های سه روزه در این زمینه که از دیروز آغاز شده، دستیابی به توافقی با رعایت کامل چارچوب‌های قانونی و قانون اساسی از طریق جلسات عمومی و کمیته‌های مربوطه است.

تأکید عمان، مصر، امارات و فرانسه بر مهار تنش‌ها از طریق دیپلماسی در حالی است که السیسی دیروز خواستار تشکیل جلسه پارلمان شد و پیشتر اعلام کرده بود که مصر هرگونه اقدام لازم را برای حفاظت و دفاع از عربستان انجام خواهد داد و نیروهای مصری «به دنبال جنگ یا حمله به هیچ طرفی نیستند» و اقدامات آنها صرفاً دفاعی است. البته هرگونه اقدامی از این دست نیاز به تأیید پارلمان دارد.

جزئیات حمایت نظامی مصر از عربستان و اعزام قریب‌الوقوع نیروها در حالی مطرح می‌شود که تعدادی از پرسنل نظامی مصر هفته‌ها پیش به عربستان سعودی سفر کرده بودند. منابع نظامی مصر به الاخبار گفتند که دلیل اعلام این اقدام و درخواست تأیید پارلمان در حال حاضر «وضعیت به سرعت در حال تحول میدانی است که اعزام نیروهای بیشتر را ضروری می‌کرد، همراه با ارزیابی‌های مربوط به نیاز به تأمین سلاح‌های دفاعی ریاض در صورت نیاز شرایط».

این منابع تأکید کردند که اولویت‌های اصلی در همکاری مصر و عربستان، هماهنگی نظامی «سامانه‌های پدافند هوایی و پشتیبانی لجستیکی برای تأمین امنیت تعدادی از اماکن حیاتی در داخل عربستان سعودی» خواهد بود. منابع مذکور گزارش دادند که این تصمیم طبق دستورالعمل‌های روشنی که السیسی قبل از شروع روند قانون اساسی با مقامات ارشد نظامی در میان گذاشته بود، اتخاذ شد؛ با وجود آگاهی از اینکه این اقدام ممکن است مخالفت عمومی را برانگیزد، چه به دلیل ترس از جنگی که ارتش مصر را تحلیل می‌برد و چه به دلیل صداهایی که اعزام نیرو به عربستان سعودی را رد می‌کردند، مشابه آنچه در جریان آزادسازی کویت از حمله عراق در اوایل دهه ۱۹۹۰ اتفاق افتاد.

این منابع نظامی مصر گفتند که همزمان با آن بحث‌هایی در مورد چگونگی جلوگیری از گسترش دامنه عملیات نظامی در بین مقامات در حال انجام است. حمایتی که مصر در این مرحله قصد دارد به عربستان ارائه دهد با آنچه که در طول جنگ یمن از سال ۲۰۱۵ ارائه داده بود، متفاوت است، زیرا شامل استقرار اعلام‌شده نیروهایی است که ممکن است در عملیات واقعی شرکت کنند.

منابع مذکور تأکید کردند که در ابتدای جنگ یمن، نیروهای مصری ماه‌ها در امارات متحده عربی و کویت مستقر بوده‌اند و نقش آنها محدود به هماهنگی اطلاعاتی و حضور نظامی محدود، عمدتاً دور از مکان‌های هدف، بوده است. این منابع گفتند: با این حال در مرحله کنونی هم نیروهای مصری در هیچ گونه عملیات تهاجمی علیه یمن مشارکت نخواهند کرد و ماموریت آنها صرفاً در چارچوب دفاع از عربستان است.

در این راستا انتظار می‌رود اولین گروه‌های نیروهای مصری ظرف چند روز، به محض تکمیل مراحل قانون اساسی وارد شوند. از طرف دیگر، در حالی که قاهره تأکید دارد این اقدامات در پاسخ به دستورات سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان و محمد بن سلمان، ولیعهد او انجام می‌شود، بحث‌هایی میان مقامات در مورد چگونگی جلوگیری از گسترش دامنه عملیات نظامی در مرحله آینده وجود دارد.

بر اساس این گزارش، مقامات نظامی مصر معتقدند که صرفاً اعلام حضور نیروهای مصری در مناطق خاص برای محافظت از عربستان بدون توسل به درگیری مستقیم کافی خواهد بود و پیش‌بینی می‌شود که با ورود واقعی نیروها، اوضاع پایدارتر خواهد شد. در همین حال، احمد الطیب، شیخ الازهر، خواستار تشکیل کمیته میانجیگری متشکل از چهره‌های خردمند کشورهای عربی و اسلامی شد و از این کمیته خواست تا فوراً برای پایان دادن به درگیری‌ها و پر کردن شکاف‌ها بین طرفین اقدام کند و خواستار توقف کامل خصومت‌ها و اولویت دادن به گفتگو و خردورزی شد.

تنش میان قاهره و ابوظبی علاوه بر این، دیروز شاهد تماس‌هایی بین مقامات مصری و اماراتی بودیم که طی آن قاهره نارضایتی خود را از تلاش‌های ابوظبی برای مرتبط کردن تصمیم السیسی در حمایت از ریاض با تمدید سپرده‌های عربستان سعودی که بیش از ۵ میلیارد دلار در بانک مرکزی مصر است، ابراز کرد. مصر انتشار چنین اخباری را در رسانه‌های تحت حمایت امارات، به ویژه در این زمان، برای روابط بین دو کشور مضر دانست.

این تماس‌ها در زمانی صورت می‌گیرد که قاهره معتقد است اتحاد فعلی‌اش با ریاض «به دلایلی که مستقیماً به وضعیت شاخ آفریقا و کشورهای همسایه مربوط می‌شود، مفیدترین اتحاد است، جایی که ابوظبی سیاست‌هایی را دنبال می‌کند که با منافع مصر تضاد دارد». منابع نظامی آگاه مصر همچنین به نقل از مقامات این کشور اعلام کردند که «غلبه بر مرحله دشوار فعلی در کنار عربستان سعودی، این کشور را به حامی مواضع مصر، به ویژه در سودان و اتیوپی، تبدیل خواهد کرد». انتهای پیام/