گرانی گازوئیل، چالش جدید اقتصاد آمریکا

اقتصادی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم؛ قیمت گازوئیل در ایالات متحده با رسیدن به رکورد بی‌سابقه ۷.۳۰ دلار در هر گالن، فشار زیادی بر شرکت‌های حمل‌ونقل و زنجیره تأمین وارد کرده است. اقتصاددانان و کارشناسان زنجیره تأمین هشدار می‌دهند که ادامه این روند می‌تواند منجر به افزایش قیمت انواع کالاها و خدمات شود. از زمان آغاز تنش‌ها با ایران در اوایل سال جاری، رانندگان با نگرانی قیمت سوخت را در پمپ‌بنزین‌ها پیگیری می‌کنند. در حالی که قیمت بنزین بدون سرب تا حد زیادی از اوج‌های تاریخی دور مانده، قیمت گازوئیل به رکورد ۷.۳۰ دلار در هر گالن رسیده است.

دیوید راسل، مدیر جهانی استراتژی بازار در TradeStation Group، بیان می‌کند که این وضعیت جای تعجب ندارد، زیرا گازوئیل یکی از مهم‌ترین و ملموس‌ترین نهاده‌های اقتصادی به شمار می‌آید. به گفته وی، نخستین شرکت‌هایی که فشار افزایش قیمت را احساس می‌کنند، شرکت‌های حمل بار هستند، اما اگر قیمت گازوئیل در سطوح رکوردی فعلی باقی بماند، مصرف‌کنندگان و شرکت‌های بیشتری تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. مدیر ارشد تجاری شرکت راه‌آهن Norfolk Southern نیز در کنفرانس مورگان استنلی اعلام کرد که قیمت گازوئیل در کالیفرنیا به ۸ دلار رسیده و مصرف‌کنندگان نیز با مشاهده قیمت‌های بالاتر در پمپ‌بنزین‌ها، بخشی از پیامدهای این روند را احساس می‌کنند.

جف لنارد، معاون رسانه و ارتباطات استراتژیک انجمن ملی فروشگاه‌های زنجیره‌ای (NACS)، می‌گوید که عامل اصلی افزایش فعلی قیمت بنزین تنها قیمت نفت نیست، بلکه قیمت گازوئیل نیز در این روند نقش دارد. هزینه انتقال سوخت به جایگاه‌های عرضه، یکی از عوامل افزایش مداوم قیمت‌ها برای مصرف‌کننده نهایی است. لنارد افزود: هزینه‌های بالاتر حمل‌ونقل، چند سنت به هزینه فروش سوخت اضافه می‌کند و کارمزدهای تراکنش بانکی که بر مبنای درصد تعیین می‌شوند نیز با افزایش قیمت‌ها بالا می‌روند. خرده‌فروشان با این چالش مواجه هستند که آیا این هزینه‌های اضافی را خودشان متقبل شوند یا آن را به قیمت نهایی سوخت در پمپ‌بنزین‌ها منتقل کنند.

به گفته لنارد، خرده‌فروشان در حال حاضر بخش عمده‌ای از این هزینه‌ها را متقبل می‌شوند؛ وضعیتی که معمولاً هنگام افزایش شدید قیمت‌های عمده‌فروشی و هزینه‌ها رخ می‌دهد. در حال حاضر حاشیه سود ناخالص خرده‌فروشی حدود ۱۵ سنت در هر گالن کاهش یافته که با میزان حاشیه سود خالص آنها برابر است. وی معتقد است که پیامد افزایش قیمت گازوئیل تنها به پمپ‌بنزین‌ها محدود نمی‌شود و اقلامی مانند چیپس، نوشابه و دونات‌هایی که در فروشگاه‌ها عرضه می‌شوند نیز با کامیون‌های دیزلی به این فروشگاه‌ها می‌رسند و افزایش هزینه انتقال این اقلام، فشار ناشی از قیمت سوخت را به قفسه‌ها و نهایتاً صورتحساب خریدار منتقل می‌کند.

از سوی دیگر، کاستیم گلیک، مدیرعامل Ship4wd، شرکت حمل‌ونقل و زیرمجموعه ZIM، گفت: نرخ گازوئیل معمولاً تا زمانی که به‌طور مستقیم بر قیمت محصولات تأثیر نگذارد، مورد توجه قرار نمی‌گیرد. به گفته وی، این هزینه از طریق نرخ حمل‌ونقل، تجهیزات کشاورزی، تحویل غذا، گرمایش خانه و هر چیزی که در بخشی از مسیر خود با کامیون جابه‌جا می‌شود، منتقل خواهد شد. گلیک معتقد است که انتقال کامل هزینه گازوئیل به مصرف‌کنندگان ممکن است مدتی طول بکشد و به همین دلیل است که معمولاً واکنش‌ها و همچنین رسیدن به صدر اخبار با فاصله زمانی قابل توجهی صورت می‌گیرد.

مدیرعامل این شرکت حمل‌ونقل گفت: مصرف‌کنندگان این افزایش را در مراحل پایانی احساس می‌کنند و آثار آن معمولاً چند هفته پس از افزایش ناگهانی قیمت‌ها، زمانی که هزینه‌های اضافی در زنجیره تأمین منتقل می‌شوند، در قیمت مواد غذایی، هزینه‌های تحویل و کالاهای فصلی نمایان می‌شود. وی همچنین افزود: کامیون‌داران از جمله گروه‌هایی هستند که بیشترین تأثیر را می‌پذیرند، به‌ویژه آنکه بسیاری از کامیون‌داران مستقل که زیرمجموعه هیچ شرکتی نیستند، نمی‌توانند به‌سرعت خود را با افزایش هزینه‌ها تطبیق دهند.

گلیک گفت: بازیگران کوچک‌تر یا همان کامیون‌دارانی که مشخصاً زیر مجموعه هیچ شرکت حمل و نقلی نیستند و مستقل فعالیت می‌کنند، ممکن است در این شرایط به حاشیه رانده شوند و با حذف ظرفیت، هزینه‌های حمل‌ونقل را حتی بیشتر افزایش دهند. این در حالی است که نباید فراموش کنیم اصولاً افزایش هزینه‌ها می‌تواند به بخش سفر نیز سرایت کند، به‌طوری که مسافران ممکن است در تعطیلات زمستانی امسال با هزینه‌های بالاتر بلیت هواپیما مواجه شوند، زیرا سوخت جت مشابه گازوئیل بدون تردید روند صعودی را تجربه می‌کند.

وی با اشاره به اینکه آخرین گزارش PPI نشان‌دهنده فشار در طیف گسترده‌ای از اقلام، از بسته‌بندی گرفته تا بردهای مدار چاپی است، افزود: قیمت‌های بالاتر گازوئیل در سراسر اقتصاد گسترش خواهد یافت و مصرف‌کنندگان برای کالاهای معمولی تحویلی با کامیون و خدماتی مانند تعمیرات منزل هزینه بیشتری پرداخت خواهند کرد. به گفته این مدیرعامل، هرچه قیمت گازوئیل برای مدت طولانی‌تری بالا بماند، فهرست کالاها و خدمات تحت تأثیر نیز گسترده‌تر خواهد شد.

سوخت گرمایشی خانگی که به‌طور گسترده در شمال‌شرق آمریکا برای گرم کردن خانه‌ها استفاده می‌شود، ارتباط نزدیکی با قیمت گازوئیل دارد، زیرا هر دو از مواد اولیه مشابهی تولید می‌شوند. مارک ولف، مدیر اجرایی انجمن ملی کمک به انرژی، گفت: اگر قیمت‌ها در سطح فعلی باقی بمانند، مصرف‌کنندگان نفت گرمایشی خانگی در زمستان امسال ممکن است تا ۳۱ درصد بیشتر هزینه کنند. به گفته ولف، خانواده‌ها از سه مسیر تحت فشار قرار خواهند گرفت؛ هزینه نفت گرمایشی، قیمت بالای بنزین و وابستگی انتقال کالاها به گازوئیل. او گفت خانواده‌های عادی و روزمره با مشکلات قابل‌توجهی مواجه خواهند شد.

سازمان تحت مدیریت ولف در حال لابی با کنگره برای اختصاص بودجه بیشتر به برنامه‌های فدرال کمک به مقابله با تغییرات اقلیمی به دلیل کمبود یا افزایش نرخ سوخت بوده است، اما با توجه به تعطیلات مجلس تا ماه نوامبر، احتمال تحقق این امر پایین است. ولف هشدار داد: در صورت عدم دستیابی به نتایج ملموس در مدیریت هزینه‌های افزایش قیمت سوخت، مصرف‌کنندگان اقشار کم‌درآمد و حتی طبقه متوسط با سختی‌های قابل‌توجهی مواجه خواهند شد و برخی خانواده‌ها بدون تحمل فشار و صرفه‌جویی‌های سنگین قادر به تأمین هزینه سوخت نخواهند بود.

با این حال، استیو بلاو، استراتژیست ارشد زنجیره تأمین در Infios، معتقد است که قیمت‌ها همچنان ظرفیت افزایش دارند. بلاو گفت: عوامل متعددی بر قیمت‌ها تأثیر می‌گذارند که عبارتند از کاهش ظرفیت پالایش در کشورهای حوزه خلیج فارس، هم‌زمان با جنگ اوکراین که بخش عمده‌ای از تولید روسیه را متوقف کرده و همچنین حمله به خط لوله عربستان، شرایطی را ایجاد کرده که می‌توان آن را «طوفانی سهمگین» توصیف کرد. به گفته او، هرگونه اختلال پیش‌بینی‌نشده دیگر، مانند طوفان‌های دریایی در اواخر فصل یا رویدادهای ژئوپلیتیک جدید، می‌تواند موجب افزایش بیشتر قیمت‌ها شود؛ هرچند بسیاری از کارشناسان با توجه به نوسانات بازار و شرایط ژئوپلیتیک، در ارائه پیش‌بینی‌های قطعی درباره افزایش‌های آتی محتاط هستند.

عربستان سعودی نیز در حال اتخاذ تدابیری برای عرضه بیشتر نفت به بازار است؛ اقدامی که روز پنجشنبه به کاهش قیمت نفت خام منجر شد، اما همگان دیدند که در پی تشدید تنش‌ها در منطقه، این روند نیز موقتی بوده و دوباره انتقال نفت به بازارهای جهانی با چالش روبرو شد.

جک بافینگتون، دانشیار مدیریت زنجیره تأمین در دانشگاه دنور، با اشاره به کاهش ظرفیت پالایش در بسیاری از نقاط جهان گفت: اگرچه قیمت نفت تا حد زیادی کنترل شده، اما دلیل اصلی این افزایش نه رشد قیمت نفت خام ناشی از فشار بر عرضه، بلکه کمبود ظرفیت پالایش جهانی است. بافینگتون با اشاره به اینکه تقریباً ۱۰۰ درصد ظرفیت پالایش در دسترس جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد، گفت: توزیع نفت به دلیل توقف‌های مکرر ارسال نفت خام از خلیج فارس و دریای سرخ با مشکلاتی مواجه بوده، اما این مشکلات در مقایسه با اثرگذاری کاهش ظرفیت پالایش در روسیه و خاورمیانه اهمیت و تأثیر کمتری داشته‌اند.

او توضیح داد: منظور از استفاده ۱۰۰ درصدی، فعال بودن تمام ظرفیت پالایش جهان نیست، بلکه تمام ظرفیت آسیب‌ندیده و فعال مورد استفاده قرار می‌گیرد و آنطور که آمارها نشان می‌دهد شاید حدود ۲۰ درصد از ظرفیت جهانی غیرفعال باشد و همین موضوع گلوگاه اصلی محسوب می‌شود. بنابراین حتی اگر درگیری‌ها در سراسر جهان همین امروز متوقف شود، قیمت‌ها به شکل قابل‌توجهی کاهش نخواهند یافت.

بافینگتون گفت: تصور اینکه با توقف درگیری‌های شدید در منطقه خلیج فارس و همچنین روسیه، قیمت گازوئیل بلافاصله کاهش یابد، اشتباه است و به دلیل محدودیت ظرفیت خالص پالایش، بازگشت قیمت‌ها به سطح ۴ دلار می‌تواند یک سال یا بیشتر زمان ببرد. به گفته وی، با درنظر گرفتن شرایط فعلی، بزرگ‌ترین بازندگان شرکت‌های حمل بار کامیونی، به‌ویژه شرکت‌های کوچک و مالکان-کامیون‌ها هستند، زیرا شرکت‌های حمل بار بزرگ معمولاً با استفاده از برنامه‌های اضافه‌بهای سوخت، تا حدودی بهتر از خود محافظت می‌کنند.

این استاد دانشگاه معتقد است که شرکت‌های حمل‌ونقلی که در قراردادهای خود پوشش هزینه سوخت ندارند، از جمله تولیدکنندگان، خرده‌فروشان و توزیع‌کنندگان، نیز در نهایت با افزایش هزینه مواجه خواهند شد؛ زیرا شرکت‌های حمل‌ونقل نرخ‌ها یا اضافه‌بهای سوخت را افزایش می‌دهند و نهایتاً شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل نیز از این فشار در امان نیستند.

جی. بی‌. هانت، مدیر ارشد مالی، برد دلکو، در این زمینه گفت: این شرکت شاهد «برخی از رادیکال‌ترین و غیرطبیعی‌ترین نوسانات» قیمت سوخت بوده که تاکنون دیده است. قیمت‌های رکوردشکن دیزل دست‌کم ۱۰ میلیون دلار زیان ایجاد کرده و شرکت نسبت به کاهش درآمد ناشی از زیان‌های مربوط به دیزل هشدار داده است. وی همچنین گفت کشاورزان به دلیل استفاده گسترده از دیزل برای حمل کود و محصولات کشاورزی و همچنین کار با تراکتور و کمباین، با افزایش هزینه‌ها مواجه خواهند شد و تحمل این هزینه‌ها می‌تواند دشوار باشد.

به گفته این مدیر ارشد مالی، ساخت‌وساز، حمل‌ونقل عمومی و توزیع مواد غذایی نیز در معرض آسیب ناشی از قیمت‌های بالاتر سوخت به‌خصوص گازوئیل قرار دارند و در این میان ساخت‌وساز به‌ویژه آسیب‌پذیر است، زیرا ماشین‌آلات مورد استفاده برای جابه‌جایی کالاهای سنگین مانند سیمان و شن، عمدتاً دیزلی هستند. علاوه بر این، شرکت‌های ساختمانی ممکن است تحت فشار قرار گیرند، زیرا باید پروژه‌ها را با قیمت‌های قراردادی اجرا کنند.

در همین حال، استیو بلاو، استراتژیست ارشد زنجیره تأمین در Infios گفت: شرکت‌های حمل‌ونقل هر اقدامی را که بتوانند برای تطبیق با شرایط انجام خواهند داد؛ از ارزیابی مجدد مسیرها و حامل‌ها گرفته تا تغییر شیوه‌های حمل، سطح موجودی و اولویت‌های تحویل، زیرا در شرایطی که گازوئیل چنین قیمت بالایی دارد، «هر مایل اهمیت دارد». او تأکید کرد که صرفاً جذب هزینه بالاتر، یک استراتژی تجاری برنده نیست.

از سوی دیگر، کاستیم گلیک، مدیرعامل Ship4wd گفت: در این افزایش قیمت، برخی شرکت‌ها نیز منتفع خواهند شد. یکی از آنها پالایشگاه‌هایی هستند که حاشیه سود بالایی در فرآیند تقطیر دارند و از افزایش شکاف قیمت‌ها بهره‌مند می‌شوند.