پذیرش دانشجو در دوره‌های «هم‌آموز» با شیوه‌ای نوین آغاز شد

سیاسی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، دستورالعمل حمایت از طرح مانا برای دانشگاه‌های فعال در پذیرش دانشجو به شیوه هم‌آموز از سوی معاونت آموزشی و معاونت فناوری و نوآوری وزارت علوم به دانشگاه‌ها ابلاغ شد. هدف این طرح، توسعه آموزش مهارت‌محور، تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت و حمایت از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در پذیرش دانشجو به روش «هم‌آموز» است.

بر اساس این دستورالعمل، تسهیل در صدور مجوز، اختصاص ظرفیت مازاد برای پذیرش دانشجو و ارائه حمایت‌های مالی پایه و تکمیلی از جمله مشوق‌های پیش‌بینی‌شده برای اجرای این دوره‌ها به شمار می‌رود. در این دستورالعمل آمده است که توسعه علم و فناوری از مهم‌ترین مؤلفه‌های پیشرفت و توانمندی کشورها محسوب می‌شود. همچنین، قوانین برنامه‌های توسعه بر جهت‌دهی حرکت‌های علمی و پایداری فعالیت‌های علمی و فناوری تأکید دارند.

در دهه‌های اخیر، پارادایم حاکم بر کشور از دانش‌محوری به سمت مهارت‌محوری تغییر یافته است؛ تغییری که به منظور پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه و کاهش شکاف میان دانش آکادمیک و مهارت‌های مورد نیاز بازار کار دنبال می‌شود. وزارت علوم آمادگی خود را برای اجرای برنامه‌های فرهنگی و دانشجویی در دانشگاه‌ها در همین راستا و در اجرای مواد 93 و 95 قانون برنامه هفتم پیشرفت اعلام کرده است. طرح مانا به‌عنوان طرح مشترک معاونت آموزشی و معاونت فناوری و نوآوری وزارت علوم، با هدف استفاده بهینه از ظرفیت‌های هر استان و پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه و صنعت تدوین شده است.

این طرح با بهره‌گیری از شرایط مندرج در تبصره 3 آیین‌نامه تدوین و بازنگری برنامه‌های درسی، سند شماره عتف-آ-2216 مورخ 20 فروردین 1402، از دانشگاه‌ها برای ورود به شیوه‌های نوین آموزش عالی حمایت می‌کند. هم‌آموز؛ شیوه‌ای مشترک برای آموزش دانشگاهی و صنعتی است. بر اساس تعاریف این دستورالعمل، «مانا» طرح مشارکت معاونت‌های آموزش و نوآوری برای آینده است و «مؤسسه» به تمامی مؤسسات آموزش عالی دولتی و غیردولتی، از جمله دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، مؤسسات، مجتمع‌ها و مراکز آموزش عالی اطلاق می‌شود که مطابق قوانین و مقررات جاری وزارت، مجوز پذیرش دانشجو از شورای گسترش آموزش عالی دارند.

سازمان متقاضی نیز شامل شرکت‌ها، صنایع، بنگاه‌های اقتصادی و سازمان‌های اجرایی است که خواهان مشارکت در طرح مانا هستند. تفاهم‌نامه توافقی است که میان مؤسسه و سازمان متقاضی برای برگزاری دوره‌های آموزشی مشترک کوتاه‌مدت یا مقطع‌دار منعقد می‌شود. در این چارچوب، هم‌آموز شیوه‌ای از آموزش مقطع‌دار در یک یا چند رشته تحصیلی است که مورد حمایت و تشویق طرح مانا قرار دارد و با همکاری مشترک مؤسسه آموزش عالی و سازمان متقاضی، در قالب تفاهم‌نامه اجرا می‌شود.

مراحل اجرای دوره‌های هم‌آموز طبق ماده 2 دستورالعمل، شامل شناسایی و جذب سازمان‌های متقاضی و هماهنگی با آن‌ها متناسب با ظرفیت‌ها و توانمندی‌های موجود مؤسسه و سازمان متقاضی و سپس انعقاد تفاهم‌نامه است. در مرحله بعد، در صورت نداشتن مجوز قبلی برای برگزاری رشته مورد تقاضا، باید با استناد به توافق‌های انجام‌شده، مجوز لازم از دفتر گسترش آموزش عالی اخذ شود. به‌منظور تسهیل اجرای دوره‌های هم‌آموز، پیشنهاد شده است که دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در رشته‌هایی که از قبل مجوز برگزاری آن‌ها را دارند، فعالیت خود را آغاز کنند.

در صورت نیاز، باید حداکثر ظرف مدت یک سال، در چارچوب ضوابط و مقررات آموزش عالی کشور، نسبت به تدوین و تصویب برنامه اختصاصی دوره هم‌آموز اقدام کنند. همچنین، ظرفیت پذیرش دانشجو باید از طریق دفتر گسترش آموزش عالی، در قالب کدرشته‌محل مجزا یا با درج توضیحات در دفترچه آزمون سراسری اعلام شود. پذیرش دانشجو و اجرای دوره نیز با مشارکت فعال صنعت انجام خواهد شد.

تعهدات دانشگاه‌ها و سازمان‌های متقاضی در تفاهم‌نامه ماده 3 دستورالعمل، شامل مجموعه‌ای از تعهدات و موضوعات مورد توجه در تنظیم تفاهم‌نامه میان مؤسسات آموزش عالی و سازمان‌های متقاضی است. بر اساس این ماده، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی موظف‌اند نسبت به اخذ مجوز برگزاری دوره از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، فراهم‌کردن فضاهای آموزشی متناسب با شیوه جدید آموزش و اخذ مجوز ظرفیت پذیرش متناسب با نیاز صنعت اقدام کنند؛ به‌گونه‌ای که تعداد تعیین‌شده از سوی سازمان متقاضی به حدنصاب لازم برای تشکیل یک کلاس برسد.

همچنین، تعیین فرایند و شرایط صدور گواهینامه معتبر با درج روش آموزش هم‌آموز، محتوای برنامه درسی و فعالیت‌های آموزشی دانشجو، درج توضیحات مربوط به شیوه آموزش در دفترچه کنکور با ذکر نام سازمان متقاضی، فراهم‌کردن امکان مصاحبه با حضور مدیران سازمان متقاضی در زمان پذیرش دانشجو، بازنگری سرفصل‌ها و تغییر محتوا بر اساس نیاز سازمان متقاضی و تعیین مشاور از سوی مؤسسه برای دانشجویان هر کدرشته‌محل در طول دوره تحصیل، از دیگر تعهدات مؤسسات است.

در مقابل، سازمان متقاضی باید عناوین دقیق رشته‌محل‌های مورد نیاز را به تفکیک مقطع تحصیلی و تعداد دانشجویان پیشنهاد دهد و مدرسان خبره و دارای صلاحیت را برای همکاری در آموزش دانشجویان تأمین کند. همچنین، فراهم‌کردن امکان حضور دانشجویان در سازمان متقاضی برای گذراندن برخی دروس، دوره‌های کارآموزی، کارورزی و کاربینی، مشارکت در تدوین و بازنگری سرفصل‌ها بر اساس نیاز واقعی، معرفی فرصت‌های شغلی مرتبط در سازمان متقاضی یا سازمان‌های مشابه و برنامه‌ریزی برای جذب نفرات برتر هر دوره نیز از جمله مسئولیت‌های پیش‌بینی‌شده برای سازمان‌های متقاضی است.

سازمان متقاضی همچنین باید برای هر دانشجو در طول دوره تحصیل، مشاور صنعتی تعیین کند، بیمه حوادث و مسئولیت تمامی دانشجویان این شیوه آموزشی را برقرار سازد و هزینه‌های برنامه‌های اختصاصی تعیین‌شده در دوره‌های هم‌آموز را تأمین کند. میزان و نحوه مشارکت مالی نیز باید به‌صراحت در تفاهم‌نامه درج شود؛ از جمله تجهیز کلاس، آزمایشگاه یا کارگاه و پذیرش دانشجو به روش بورسیه تحصیلی.

مدت اعتبار تفاهم‌نامه باید به‌گونه‌ای تعیین شود که زمان مورد نیاز برای برگزاری تعداد دوره‌های هر رشته‌محل، به تفکیک مقطع تحصیلی و تعداد دانشجویان، پوشش داده شود. نحوه تمدید تفاهم‌نامه نیز باید در متن آن مشخص شود. همچنین، برای اجرای مناسب دوره‌های هم‌آموز، تشکیل کمیته راهبری مشترک از نمایندگان مؤسسه و سازمان متقاضی، تدوین برنامه اجرایی کل دوره با زمان‌بندی مشخص، تعیین مشاوران دانشگاهی و صنعتی با شرح وظایف روشن، تنظیم برنامه ارزیابی مستمر و تهیه گزارش‌های دوره‌ای با هدف اصلاح و بهبود مستمر پیش‌بینی شده است.

رعایت محرمانگی اطلاعات طرفین، تعیین روش حل اختلاف و مشخص‌کردن نحوه فسخ تفاهم‌نامه و آثار مترتب بر آن برای هر یک از طرفین، به‌ویژه دانشجویان، نیز باید در چارچوب همکاری مشترک مورد توجه قرار گیرد.

ماده 4 دستورالعمل، مشوق‌ها و حمایت‌های طرح مانا برای ترغیب دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی به اجرای دوره‌های هم‌آموز را تشریح می‌کند. بر این اساس، تسهیل صدور مجوز برگزاری رشته به روش هم‌آموز در صورت رسیدن تعداد دانشجویان به حدنصاب یک کلاس درس و اختصاص ظرفیت مازاد برای پذیرش دانشجو در این رشته‌ها، از جمله حمایت‌های پیش‌بینی‌شده است. همچنین، تسهیل و تسریع در بازنگری برنامه‌های درسی برای برگزاری دوره‌ها به روش هم‌آموز در دستور کار قرار دارد.

در بخش حمایت‌های مالی، معاونت فناوری و نوآوری در سقف اعتبارات، حمایت و مشوق مالی پایه را به حداکثر هفت مؤسسه در هر سال ارائه می‌کند؛ مشروط بر اینکه مؤسسات مورد نظر اجرای دوره هم‌آموز را در حداقل دو رشته آغاز کرده و در این رشته‌ها دانشجو پذیرفته باشند. علاوه بر این، حمایت و مشوق مالی تکمیلی نیز در سقف اعتبارات هر سال به سه مؤسسه دارای عملکرد برتر اختصاص می‌یابد. انتخاب این مؤسسات بر اساس ارزیابی سالانه عملکرد برگزارکنندگان دوره‌های هم‌آموز و با در نظر گرفتن شاخص‌هایی مانند نسبت دانشجویان پذیرفته‌شده به روش هم‌آموز به کل دانشجویان یک رشته تحصیلی، تعداد رشته‌های دارای پذیرش به این روش، تعداد سازمان‌های متقاضی جذب‌شده و میزان مشارکت و حمایت‌های آن‌ها انجام می‌شود.

بر اساس ماده 5، اطلاع‌رسانی برنامه‌های حمایتی طرح مانا در سال نخست به دانشگاه‌ها و مؤسسات منتخب و در سال‌های بعد به عموم مؤسسات دارای ظرفیت، از جمله اقدامات اجرایی این طرح است. اطلاع‌رسانی میزان حمایت پایه و مشوق‌های تکمیلی در هر سال، ایجاد سازوکار ارزیابی عملکرد دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در برگزاری دوره‌های هم‌آموز و انجام حمایت‌های مالی، ارائه گزارش به مؤسسات واردشده به این شیوه آموزشی و مشارکت مؤسسات فعال در بازنگری و ارتقای طرح مانا نیز در این ماده پیش‌بینی شده است.

بر اساس ماده 6، شورای تخصصی سیاست‌گذاری آموزش عالی مهارتی ذیل معاونت آموزشی، با همکاری معاونت فناوری و نوآوری، مسئول اقدام و نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل است. این دستورالعمل با هدف حمایت از توسعه آموزش مهارت‌محور و گسترش همکاری‌های مشترک دانشگاه و صنعت، سازوکارهای اجرایی، تعهدات طرفین، مشوق‌های مالی و الزامات نظارتی مربوط به پذیرش و آموزش دانشجویان به روش هم‌آموز را مشخص می‌کند.

انتهای پیام/