اختلال شدید در تاسیسات انرژی عربستان؛ آرامکو به تأمین سوخت از اروپا روی آورد

بین‌الملل به گزارش باور خبر به نقل از العربی الجدید، در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای و به ویژه فعالیت‌های فزاینده جنبش انصارالله یمن علیه عربستان و تأسیسات نفتی این کشور، به ویژه آرامکو، صادرات نفت عربستان به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است، شرکت آرامکو در حال جستجوی هزاران تن دیزل در منطقه مدیترانه و همچنین بنزین از اروپا می‌باشد. عربستان به تأمین سوخت از بازارهای اروپا و مدیترانه روی آورده است. ورود آرامکو به بازار سوخت اروپا در زمانی که عرضه دیزل با فشار مواجه و قیمت‌ها در حال افزایش است، به عنوان یک خریدار جدید در این بازار محسوب می‌شود.

خبرگزاری بلومبرگ در تاریخ ۱۷ سپتامبر به نقل از تحلیلگران بازار اعلام کرد که آرامکو به مدت چند هفته از طریق پنجره قیمت‌گذاری پلاتس (S&P Global Energy) پیشنهاداتی برای محموله‌های دیزل ارائه کرده است. معامله‌گران همچنین گزارش داده‌اند که این شرکت در حال جستجوی بنزین در اروپا نیز بوده است. این فعالیت پیش از حمله اخیر به خط لوله‌ای که نفت خام را به پالایشگاه‌ها در سواحل دریای سرخ عربستان منتقل می‌کند، آغاز شده و همزمان با حوادثی است که در ماه‌های اخیر تأسیسات تولید سوخت را هدف قرار داده است. با این حال، در این گزارش مشخص نشده که آیا این شرکت خریدها را نهایی کرده یا محموله‌ها به کدام مشتریان اختصاص داده می‌شود.

در حالی که اختلال در عرضه نفت عربستان سعودی به دلیل ادامه تنش‌ها در تنگه هرمز و محاصره دریایی ناشی از حملات یمنی‌ها بر برخی از خریداران اروپایی تأثیر گذاشته است، موسسه اعتباری استاندارد اند پورز اعلام کرد که آرامکو تحویل نفت خام برنامه‌ریزی شده برای ماه سپتامبر، از جمله محموله‌های ارسالی به گروه اورلن لهستان را لغو یا به تعویق انداخته است. در این میان، پیشنهادات آرامکو برای خرید سوخت از بازارهای اروپا و مدیترانه در شرایطی ارائه می‌شود که قیمت دیزل در اروپا به شدت افزایش یافته است. طبق ارزیابی‌های استاندارد اند پورز، قیمت محموله‌های دیزل کم گوگرد در شمال غربی اروپا در تاریخ ۱۵ سپتامبر به ۱۶۴۲.۲۵ دلار در هر تن رسید که بالاترین سطح از زمان شروع ارزیابی‌ها بود و سپس روز بعد به ۱۶۰۸.۲۵ دلار کاهش یافت.

توقف صادرات نفت آرامکو به مشتریان اروپایی به دلیل حملات پهپادها و موشک‌های یمنی به تأسیسات آرامکو، همچنین محموله‌های مشابه در مدیترانه در تاریخ ۱۵ سپتامبر ۱۶۶۴.۷۵ دلار در هر تن و در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۱۶۳۲ دلار قیمت داشتند. حاشیه سود پالایش دیزل در منطقه آمستردام-روتردام-آنتورپ در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۸۵.۱۶ دلار در هر بشکه بود. این حاشیه سود، معیاری از تفاوت بین ارزش محصول پالایش‌شده و هزینه نفت خام است و قیمت خرید گازوئیل یا هرگونه ضرری که آرامکو متحمل شده است را منعکس نمی‌کند. ارزیابی‌های مذکور نشان می‌دهد که اختلالات عرضه و کاهش موجودی، بازار فرآورده‌های میان‌تقطیر، از جمله گازوئیل، را تحت فشار نگه داشته است.

تداوم اختلال در تأسیسات انرژی و صادرات نفت عربستان، مدیریت صادرات نفت این کشور را پیچیده‌تر می‌کند. به گزارش لویدز لیست در تاریخ ۲۴ سپتامبر، اختلال در خط لوله شرق-غرب همچنان ادامه دارد و انتظار می‌رود بازگشت فعالیت آن به وضعیت عادی هفته‌ها زمان نیاز داشته باشد، به همین دلیل عربستان برای صادرات نفت خود مجبور به تغییر مسیر است. بر اساس این گزارش، تغییر مسیر صادرات به این معنی است که توانایی عربستان سعودی برای ادامه عرضه، اکنون به وضعیت خط لوله و بنادر دریای سرخ و همچنین شرایط ترانزیت در تنگه هرمز بستگی دارد.

در این زمینه، حسام عایش، کارشناس اقتصادی عرب زبان، اعلام کرد که یک کشور تولیدکننده یا شرکت صادرکننده که به خرید نفت یا مشتقات آن از یک بازار خارجی متوسل می‌شود، ممکن است هدف آن انجام تعهدات قراردادی خود در زمانی باشد که تأمین منابع از طریق مسیرهای معمول آنها امکان‌پذیر نیست. وی در گفتگو با العربی الجدید اظهار داشت: حفظ تاریخ‌های تحویل به تأمین‌کننده کمک می‌کند تا از رابطه خود با مشتریان و سهم بازار خود محافظت کند. همچنین جستجوی محموله‌های جایگزین به شرکت‌ها این امکان را می‌دهد که با کمبودهای موقت تولید یا اختلالات حمل و نقل کنار بیایند، اما در عین حال مجبورند برخی از فشارهای فوری بازار که به آنها تحمیل می‌شود را بپذیرند.

این کارشناس اقتصادی تاکید کرد که اگر قیمت خرید محموله جایگزین افزایش یابد، یا اگر هزینه‌های حمل و نقل و بیمه آن بیشتر شود، شکاف بین هزینه تأمین آن و درآمد مورد انتظار از فروش آن تحت قرارداد اصلی افزایش می‌یابد. در این میان، هیچ اطلاعات واضحی در مورد تعداد محموله‌هایی که آرامکو ممکن است خریداری کند، قیمت آنها یا شرایط قراردادهای تأمین مرتبط وجود ندارد. همچنین، مقصد محموله‌ها را نمی‌توان صرفاً از نقطه خرید آنها تعیین کرد.

حسام عایش تاکید کرد که ورود شرکت‌های بزرگ تولیدی به بازار نقدی می‌تواند تقاضا را در دوره‌های کمبود عرضه افزایش دهد و در نتیجه رقابت برای محموله‌های موجود را تشدید کند. همچنین میزان تأثیر قیمت، به مقادیر تقاضا، مدت زمان اختلال در عرضه و توانایی پالایشگاه‌ها و بازرگانان برای تهیه جایگزین از مناطق دیگر بستگی دارد. وی افزود: افزایش هزینه‌های سوخت و حمل و نقل و بیمه در نهایت می‌تواند به صورت قیمت نهایی محصول در بازارهای وارداتی به مصرف‌کنندگان منتقل شود.

از سوی دیگر، محمد النایر، اقتصاددان، به نوبه خود اظهار داشت که با توجه به نقش آرامکو در تأمین نفت و مشتقات آن برای بازارهای متعدد، تأمین مداوم سوخت برای شرکتی به بزرگی آرامکو بسیار مهم است. اما هزینه خریدهای فوری باید با توجه به تأثیر اختلالات تحویل بر مشتریان و قراردادهای آینده در نظر گرفته شود. وی تاکید کرد که قضاوت در مورد توجیه مالی این اقدام مستلزم دانستن قیمت خرید، شرایط فروش و مقادیر مربوطه است؛ جزئیاتی که شرکت آرامکو در مورد پیشنهادات دیزلی که توسط دلالان رصد می‌شود، فاش نکرده است.

این اقتصاددان عرب زبان اظهار داشت که اختلال در خط لوله شرق-غرب و اختلال در حمل و نقل دریایی در منطقه، اهمیت داشتن مسیرهای صادراتی متعدد برای عربستان سعودی را نشان داده است. در این زمینه، لویدز لیست گزارش داد که تعطیلی خط لوله‌ای که نفت خام را به دریای سرخ منتقل می‌کند، می‌تواند برخی از محموله‌ها را به تنگه هرمز تغییر مسیر دهد، در حالی که حملات به تأسیسات ساحلی بر توانایی پالایشگاه‌ها و بنادر برای فعالیت طبق برنامه‌های معمول آنها تأثیر می‌گذارد.

از طرف دیگر، حسام عایش در ادامه تحلیل خود گفت که آرامکو باید در کنار ذخایر نفت خام، ذخایر استراتژیک فرآورده‌های پالایش‌شده را نیز گسترش دهد؛ زیرا نفت خام به تنهایی برای جبران کمبود دیزل یا بنزین در صورت تعطیلی پالایشگاه‌ها یا تأخیر در تحویل محصولات به بازارهای وارداتی کافی نیست. وی همچنین هشدار داد که ذخایر، هر چقدر هم بزرگ باشند، نمی‌توانند اختلالات عرضه نامحدود را جبران کنند. اگر اختلالات حمل و نقل و تولید ادامه یابد، شرکت‌ها مجبور خواهند شد به دنبال منابع جایگزین یا تنظیم برنامه‌های تحویل باشند، در حالی که درآمد کشورهای صادرکننده می‌تواند بسته به حجم صادراتی که نمی‌تواند حمل شود و مدت زمان اختلال، تحت تأثیر قرار گیرد.

این پژوهشگر اقتصادی اظهار داشت که شوک‌های مکرر در عرصه انرژی، نیازهای فزاینده کشورهای خلیج فارس در تنوع بخشیدن به منابع درآمدشان را بیش از پیش آشکار می‌کند؛ جایی که اختلال در یک مسیر دریایی یا خط لوله می‌تواند به طور همزمان بر صادرات و درآمدها فشار وارد کند، حتی زمانی که ظرفیت تولید نفت همچنان در دسترس باشد. در این میان، ادامه معادلات و عملیات‌های یمنی‌ها علیه عربستان در زمانی صورت می‌گیرد که حمل‌ونقل نفت از طریق تنگه هرمز همچنان بسیار محدود است. از سوی دیگر، پیامدهای تشدید تنش‌ها محدود به افزایش قیمت نفت نیست؛ قیمت جهانی سوخت نیز افزایش یافته است. در این میان، بازار نفت بیش از همه در آشفتگی به‌سر می‌برد، زیرا عرضه نفت عربستان به پایین‌ترین حد خود در سال ۲۰۲۶ رسیده است و با تداوم تنش‌ها و درگیری در منطقه، حائل‌هایی که در مراحل اولیه درگیری به محافظت از عرضه انرژی کمک می‌کردند، در حال فرسایش هستند. موجودی نفت ایالات متحده کاهش یافته است و بیشتر ذخایر اضطراری آزادشده توسط دولت‌ها به بازار رسیده است.