کابوس بزرگ اینترنت جهانی: تحلیل الجزیره از تهدید ایران

بین الملل به گزارش باور خبر به نقل از گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، پس از آنکه ایران به وضوح اعلام کرد که در صورت حمله به زیرساخت‌های کشور، قطع کابل‌های اینترنتی تنگه هرمز و قطع اینترنت یکی از اهداف اصلی خواهد بود، نگرانی‌ها در میان کشورهای منطقه به طور فزاینده‌ای افزایش یافته است. در این راستا، شبکه الجزیره در تحلیلی با عنوان «پس از تهدید ایران برای هدف قرار دادن آنها… قطع کابل‌های زیردریایی به چه معناست؟» نوشت: در میانه تهدیدات ایران برای قطع کابل‌های زیردریایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، نگرانی در میان کشورهای عربی درباره تأثیر چنین اقدامی، در صورت اقدام ایران، رو به افزایش است.

اهمیت کابل‌های اینترنتی تنگه هرمز برای منطقه و جهان این نگرانی را تشدید می‌کند، چرا که اتصال دیجیتال به بخش مهمی از جنبه‌های مختلف زندگی تبدیل شده است، از زندگی روزمره مانند سفارش غذا تا برنامه‌های توسعه منطقه‌ای که به مراکز داده وابسته هستند. بنابراین، اگر ایران تهدیدات خود را به مرحله عمل درآورد، چه پیامدهایی برای زندگی در منطقه خواهد داشت؟ با وجود گسترش خدمات اینترنتی ماهواره‌ای مانند استارلینک و سایر خدمات، اهمیت این کابل‌ها با کابل‌های اینترنتی زیردریایی قابل مقایسه نیست، همانطور که در گزارشی از وب‌سایت فناوری آمریکایی Ars Technica نشان داده شده است.

اما میزان خسارتی که می‌تواند از قطع کابل‌های زیردریایی عبوری از تنگه هرمز ناشی شود، چقدر است؟ حدود هفت کابل زیردریایی اصلی از تنگه هرمز عبور می‌کنند و سفر خود را از طریق خلیج فارس به سمت کویت، عراق و سایر نقاط ادامه می‌دهند. این کابل‌ها تقریباً ۹۷٪ از ارتباطات منطقه و حدود ۳۰٪ از ترافیک اینترنت بین اروپا، آسیا و منطقه را منتقل می‌کنند. با این حال، تهدیدات ایران تنها به این کابل‌ها محدود نمی‌شود. طبق گزارشی که پیش‌تر توسط وب‌سایت خبری سعودی «خانه سعودی‌ها» منتشر شده است، این تهدیدات به کابل‌هایی که خلیج فارس، دریای سرخ و تنگه باب المندب را به هم متصل می‌کنند، گسترش می‌یابد. تعداد کل کابل‌های زیردریایی در منطقه تقریباً به ۱۷ عدد می‌رسد، از جمله کابل‌های دریای سرخ و باب المندب. از آنجا که برخی از این کابل‌ها خارج از حوزه نفوذ مستقیم ایران قرار دارند، هدف قرار دادن آنها نیاز به همکاری یمنی‌ها دارد و بنابراین به دلیل جنگ جاری آسیب‌پذیر هستند. این کابل‌ها در مجموع حدود ۸۰٪ از کل ترافیک اینترنت جهان را منتقل می‌کنند. بنابراین، قطع آنها می‌تواند تأثیر منفی بسیار قابل توجهی بر شبکه‌های جهانی اینترنت داشته باشد و این آسیب به شبکه‌های اینترنتی در منطقه محدود نخواهد شد.

قطع کابل‌های اینترنت؛ کابوس مرگ‌بار قطر، شوک مهارشدنی برای ایران تلاش ناکام اعراب برای فرار از انحصار کابل‌های اینترنت تنگه هرمز. برخی از این کابل‌ها ظرفیت‌هایی تا ۱۰۰ ترابایت در ثانیه دارند و از کشورهای مختلف منطقه عبور می‌کنند. بنابراین، هرگونه آسیبی به این کابل‌ها مستقیماً بر کشورهایی که از آنها عبور می‌کنند و مراکز داده آنها تأثیر خواهد گذاشت. اختلالات در کابل‌های آسیای جنوب شرقی-خاورمیانه-اروپای غربی ۴ (SMW4)، هند-خاورمیانه-اروپای غربی (IMEWE) و فالکون در دریای سرخ در سال‌های اخیر، نمونه بارزی از تأثیر بالقوه بر اینترنت جهانی هستند. اثرات این سه اختلال کابلی علاوه بر ایجاد برخی قطعی‌های خدمات اینترنتی در هند، مستقیماً به چندین کشور در خاورمیانه و اروپا نیز گسترش یافت.

اگر ایران تهدیدات خود را برای قطع کابل‌های زیردریایی عبوری از تنگه هرمز عملی کند، اولین تأثیر آن قطع گسترده اینترنت در کشورهای عربی، به ویژه در کشورهای حوزه خلیج فارس خواهد بود. اگرچه کشورهای حوزه خلیج فارس کابل‌های اینترنتی دارند که از تنگه هرمز عبور نمی‌کنند، اما تعداد کابل‌های زیردریایی بسیار بیشتر از ظرفیت آنهاست و بنابراین حجم بسیار بیشتری از داده‌ها را منتقل می‌کنند. برخی از کابل‌های زیردریایی از اقیانوس هند عبور می‌کنند، سپس مستقیماً از طریق عمان از خشکی عبور کرده و دوباره در سواحل امارات، قطر و بحرین ظاهر می‌شوند. ظرفیت داده‌ای که از کابل‌های سالم عبور می‌کند، به عملیات حیاتی ضروری برای حفظ امنیت منطقه‌ای و تضمین ادامه کار زیرساخت‌ها در مؤسسات مختلف هدایت خواهد شد. کاربران این اختلال را از طریق قطع بسیاری از سرویس‌هایی که به آنها عادت دارند و همچنین کاهش سرعت در سرویس‌هایی که همچنان به کار خود ادامه می‌دهند، تجربه خواهند کرد.

قطعی مکرر برنامه‌های حیاتی منطقه خلیج فارس در حال حاضر میزبان تعداد زیادی از مراکز داده متعلق به شرکت‌های بزرگی مانند آمازون، مایکروسافت، اوراکل و حتی هواوی است. آسیب و اختلال در کابل‌های زیردریایی، دسترسی مستقیم این مراکز به اینترنت و در نتیجه، هر سرویس یا برنامه‌ای که به آنها وابسته است را تحت تأثیر قرار می‌دهد. لیست برنامه‌هایی که در نتیجه اختلال در مراکز داده در خلیج فارس از کار می‌افتند، شامل مجموعه‌ای از برنامه‌های ضروری زندگی روزمره، مانند برنامه‌های درخواست خودرو مانند Careem و Didi است که به شدت به مراکز داده در خلیج فارس وابسته هستند. طبق گزارش Think Cloudly، لیست برنامه‌های تحت تأثیر شامل TikTok و YouTube نیز می‌شود که از مراکز داده در دبی و منطقه خلیج فارس برای بهبود سرعت پخش محتوا و ویدیو در پلتفرم‌های خود استفاده می‌کنند. برنامه محبوب تحویل غذا Talabat نیز دچار اختلال خواهد شد، زیرا در درجه اول به مراکز داده واقع در خلیج فارس متکی است. البته، پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی با اختلال در خدمات و کاهش قابل توجه سرعت ارائه خدمات خود مواجه خواهند شد، زیرا آنها نیز برای تنظیم تجربه کاربری خود به مراکز داده محلی وابسته هستند.

در حالی که کاربران خدمات اینترنت ماهواره‌ای مانند استارلینک کمی وضعیت بهتری خواهند داشت، زیرا همچنان به اینترنت عمومی دسترسی خواهند داشت، اما خدمات محلی که به آنها وابسته هستند، با از کار افتادن مراکز داده مسئول آنها، از کار خواهند افتاد. اگرچه قطع کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز بر کیفیت و سرعت اینترنت تأثیر می‌گذارد، اما دسترسی به اینترنت در منطقه را به طور کامل قطع نمی‌کند. با این حال، ترافیک و سرعت داده‌ها به دلیل مکانیسم‌های مسیریابی که شبکه جهانی اینترنت به آنها متکی است، به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. در نتیجه، می‌توان گفت که قطع کابل‌های زیردریایی تأثیر جدی‌تری بر زندگی روزمره شهروندان کشورهای همسایه ایران نسبت به برخی حملات نظامی خواهد داشت.