صنعت زیبایی؛ بلای پنهان آرامش دختران و ریشه‌های افسردگی

کمیل حسینی، کارشناس و جامعه‌شناس حوزه زنان، در گفت‌وگویی با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، به بررسی ابعاد جامعه‌شناختی تغییرات اجتماعی اخیر و تأثیر آن بر روان زنان پرداخت و به تحلیل ابعاد پنهان و ساختاری نظام سرمایه‌داری و تأثیر آن بر سلامت بانوان پرداخت. این کارشناس با تأکید بر رویکرد جامعه‌شناختی و در نظر گرفتن بُعد زمانی تحولات اجتماعی، اظهار داشت: ما با فرآیند تغییرات اجتماعی اخیر و چندین رویداد مهم مواجه هستیم. نخست اینکه نظام لیبرال سرمایه‌داری با تولید ثروت و سرمایه، ارتباط خاصی برقرار کرده است؛ این ارتباط به گونه‌ای شکل گرفته که «امر جنسی» و «امر شخصی» در راستای تولید ثروت، رشد و توسعه در سده اخیر قرار گرفته‌اند. رسانه‌های جمعی در این میان نقش مهمی ایفا کرده‌اند؛ رسانه‌هایی که با تبلیغات، تصویرسازی‌ها و الگودهی‌ها، توانسته‌اند امر شخصی و جنسی را به یک «کالا» تبدیل کنند تا از این طریق سود تولید کنند.

حسینی با تأکید بر پیامدهای این روند، افزود: نتیجه این وضعیت این است که بسیاری از جنبه‌های ارزشمند زن و جایگاه ویژه او به فرصتی برای تولید ثروت تبدیل شده است. این تولید ثروت از چه طریقی انجام می‌شود؟ از طریق «خلق نیاز، میل و خواهش» و همچنین «ایجاد کمبود»؛ به گونه‌ای که فرد دائماً احساس کند اگر فلان موضوع را نداشته باشد، عقب افتاده است و اگر به این شکل نباشد، زیبا نیست و اگر فلان ویژگی را نداشته باشد، با استانداردها فاصله دارد. وی ادامه داد: به همین دلیل، ما با فرآیندی روبه‌رو هستیم که در آن استانداردها و ایده‌آل‌هایی ساخته شده‌اند تا افراد در مقایسه با آن‌ها احساس عقب‌ماندگی و سادگی کنند و در واقع همین احساس عقب‌ماندگی در آن‌ها نیاز و میل به مصرف را تولید می‌کند.

این جامعه‌شناس با اشاره به گسترش دایره سوداگری در زمینه پوشش، زیبایی و خصوصی‌ترین اندام‌ها، تصریح کرد: می‌بینیم که پوشش بدن زن، زیبایی او، حتی شکل و فرم بدن (چاقی و لاغری) و دسترسی به اندام‌های بسیار خصوصی انسان، همه و همه به فرصتی برای تولید ثروت تبدیل شده‌اند. بازیگران مختلفی در این عرصه فعالیت می‌کنند؛ از پزشکان زیبایی، پیکرتراشی‌ها، تزریق ژل و لب، داروهای بهداشتی و آرایشی گرفته تا انواع داروهای مربوط به بدن مانند لاغری و تقویت‌کننده‌های مختلف. یک بخش ماجرا آرایشگران هستند و بخش دیگر آن بلاگرهایی که بستری برای فروش سبک زندگی فراهم می‌کنند.

کمیل حسینی با هشدار نسبت به تبعات این هجمه‌ها بیان کرد: ما شاهد حجم زیادی از هجمه‌ها به زندگی عادی، غریزی و طبیعی انسان هستیم؛ زندگی‌ای که از آرامش تهی می‌شود و انسان را دل‌نگران، ناراحت و ناراضی می‌کند و دیگر اجازه نمی‌دهد فرد از ظاهر و سبک زندگی‌اش رضایت داشته باشد. نتیجه این شرایط، سرخوردگی‌ها، احساس رقابت‌های فرساینده، احساس عقب‌ماندگی، دور شدن از مسیرهای اصلی شادکامی و در نهایت افتادن در چرخه‌های معیوب بیماری‌ها و آسیب‌های روانی است. اینکه «چه قیافه‌ای داشته باشیم» و «وزنمان چقدر باشد» جایگزین اصالت زندگی می‌شود.

این کارشناس حوزه زنان با توصیف انسانِ برخاسته از این نظام خاطرنشان کرد: ما با یک انسان «الینه شده و از خود بیگانه» روبه‌رو هستیم؛ انسانی که به نظر می‌رسد نمی‌داند برای چه به این دنیا آمده و صرفاً به عرصه‌ای برای رقابت فروشندگان مختلف تبدیل شده است تا او را کالایی کنند و از او ثروت تولید کنند. واضح است که نتیجه این فرآیند، ایجاد احساسات منفی، بی‌معنایی، عدم رضایت، افسردگی و پیامدهای دیگر است. پژوهش‌های مختلفی (از جمله تحقیقاتی که درباره اینستاگرام انجام شده) نشان داده‌اند که این پلتفرم‌ها چگونه توانسته‌اند دختران، به‌ویژه نوجوانان را نگران شکل بدنشان کنند؛ آن‌هم از طریق مقایسه‌های مداوم و الگوهایی که برایشان تعریف می‌شود.

حسینی در پایان درباره رکن اصلی سلامت در این جهان گفت: اگر بخواهیم از سلامت صحبت کنیم، یکی از ارکان آن این است که فرد بتواند دامن، سلامت، شخصیت، امنیت روان و آرامش خود را از عرصه ساخت‌وساز این سوداگران سرمایه‌داری خارج کند. فرد باید بتواند برای خودش تعریف کند که ارزش‌هایش دیگر وابسته به تعاریف، کلیشه‌سازی‌ها و تبلیغات این حوزه نیست، بلکه باید به آن «فطرت الهی» که خداوند در درونش به او عطا کرده، روی آورد؛ به جای آنکه در این حوزه‌های ضدسلامت قدم بردارد.

افزایش نسبی موارد آنفولانزا در استان‌های جنوبی و غربی