تحلیل روندهای چهار ساله اشتغال فارغ‌التحصیلان

سیاسی به گزارش باور خبر به نقل از تسنیم، پنج عنوان کتاب تخصصی در زمینه تحلیل وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاه جامع علمی‌کاربردی از سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳، با هدف تقویت تصمیم‌سازی مبتنی بر شواهد، ارزیابی اثربخشی آموزش‌های علمی کاربردی و توسعه ارتباط دانشگاه با بازار کار، در نمایشگاه کار ایران که در برج میلاد تهران برگزار شد، با حضور سیدمهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و محمد علی‌اکبری، رئیس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی کشور، رونمایی گردید.

این مجموعه به همت دفتر مطالعات بازار کار و برنامه‌ریزی اشتغال دانشگاه جامع علمی‌کاربردی تهیه شده و شامل چهار کتاب مستقل تحلیل وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان در سال‌های ۱۴۰۰، ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ و یک کتاب جامع با رویکرد تجمیعی و مقایسه‌ای در دوره چهار ساله مذکور است.

تدوین این مجموعه در چارچوب تفاهم‌نامه همکاری دانشگاه علمی‌کاربردی با معاونت پژوهشی وزارت علوم، به منظور پایش اشتغال و ارزیابی اثربخشی آموزش‌ها انجام شده است. در این رویکرد، پایش وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان به عنوان یکی از ابزارهای مهم سنجش میزان تحقق اهداف آموزش عالی علمی کاربردی و ارزیابی تناسب میان آموزش‌های ارائه‌شده و فرصت‌های شغلی تلقی می‌شود.

اهمیت این مطالعات در این است که وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان را از سطح یک شاخص کلی فراتر برده و با بررسی ابعاد مختلف آن، زمینه شناسایی نقاط قوت، چالش‌ها و ظرفیت‌های بهبود در برنامه‌ریزی‌های آموزشی دانشگاه را فراهم می‌آورد.

محمد علی‌اکبری، رئیس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی کشور، در توضیح اهمیت این مجموعه بیان کرد: در دانشگاه جامع علمی‌کاربردی، اشتغال‌پذیری فارغ‌التحصیلان یکی از معیارهای کلیدی سنجش اثربخشی آموزش‌ها و میزان تحقق مأموریت دانشگاه است. دکتر علی‌اکبری افزود: هدف از تدوین این آثار، صرفاً ارائه آمار اشتغال نیست، بلکه فراهم‌کردن پشتوانه‌ای علمی و مستند برای شناخت میزان انطباق آموزش‌های عالی علمی کاربردی با نیازهای واقعی بازار کار و بهره‌گیری از نتایج آن در بهبود برنامه‌ریزی‌های آموزشی است.

تحلیل تفصیلی اشتغال بر پایه داده‌های رسمی، کتاب‌های رونمایی‌شده بر اساس اطلاعات فارغ‌التحصیلان دانشگاه و داده‌های رسمی ثبت‌شده در پایگاه‌های اطلاعاتی مرتبط با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و صندوق‌های بیمه‌ای تدوین شده‌اند. در این مطالعات، وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان در قالب شاخص‌هایی نظیر اشتغال مزدبگیری، اشتغال مستقل و وضعیت اشتغال نامشخص یا بیکار بررسی شده و نتایج به تفکیک جنسیت، استان، مقطع و رشته تحصیلی و مراکز آموزش علمی‌کاربردی تحلیل گردیده است.

بررسی وضعیت اشتغال در این سطوح، امکان شناخت تفاوت‌های عملکردی میان رشته‌ها، مقاطع و مناطق مختلف کشور را فراهم کرده و تصویری تفصیلی از وضعیت اشتغال ثبت‌شده فارغ‌التحصیلان دانشگاه ارائه می‌دهد. با توجه به اتکای اصلی این مطالعات به سوابق رسمی بیمه‌ای، بخشی از فعالیت‌های شغلی فاقد پوشش بیمه‌ای یا مشمول صندوق‌های خاص در نتایج منعکس نشده است. از این‌رو، یافته‌های مجموعه باید در چارچوب اشتغال قابل شناسایی در پایگاه‌های اطلاعاتی مورد استفاده تفسیر شود.

*بررسی روندهای چهارساله اشتغال فارغ‌التحصیلان* در کنار چهار کتاب سالانه، کتاب پنجم با تجمیع اطلاعات و تحلیل مقایسه‌ای وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ تدوین شده است. این اثر با تمرکز بر روندهای چهارساله، امکان بررسی تغییرات الگوی اشتغال، مقایسه عملکرد رشته‌ها و مقاطع تحصیلی، شناسایی تفاوت‌های منطقه‌ای و تحلیل وضعیت اشتغال در سطوح مختلف دانشگاه را فراهم می‌آورد.

مطالعات این مجموعه نشان می‌دهد که وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان در رشته‌ها، مقاطع و استان‌های مختلف یکسان نیست و عواملی همچون ویژگی‌های اقتصادی مناطق، ساختار فرصت‌های شغلی و نوع آموزش‌های تخصصی در تبیین تفاوت‌های مشاهده‌شده اهمیت دارند. از این منظر، کتاب تجمیعی می‌تواند به‌عنوان یک منبع مطالعاتی برای بررسی روندهای میان‌مدت اشتغال، شناسایی حوزه‌های نیازمند توجه بیشتر و تدوین سیاست‌های آموزشی متناسب با شرایط بازار کار مورد استفاده قرار گیرد.

*کاربرد یافته‌ها در برنامه‌ریزی آموزشی و آمایش آموزش عالی علمی کاربردی* یکی از اهداف اصلی تدوین این آثار، فراهم‌سازی زمینه بهره‌برداری از نتایج پایش اشتغال در فرآیند سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه است. یافته‌های این مجموعه می‌تواند در بازنگری و روزآمدسازی رشته‌ها و برنامه‌های درسی، بررسی تناسب ظرفیت‌های پذیرش دانشجو با فرصت‌های شغلی، شناسایی نیازهای مهارتی مکمل و طراحی دوره‌های آموزشی متناسب با تقاضای بازار کار مورد استفاده قرار گیرد.

همچنین تحلیل‌های استانی و مرکزمحور، امکان بررسی وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان را متناسب با ظرفیت‌های اقتصادی و ویژگی‌های بازار کار مناطق مختلف فراهم می‌کند و می‌تواند پشتوانه‌ای برای تصمیم‌گیری در حوزه آمایش آموزش عالی علمی کاربردی، توسعه هدفمند رشته‌ها و تقویت ارتباط مراکز آموزشی با بخش‌های تولیدی و خدماتی باشد.

علی‌اکبری با اشاره به ضرورت استفاده عملی از نتایج این مطالعات تأکید کرد: ارزش واقعی پایش اشتغال زمانی آشکار می‌شود که یافته‌های آن در تصمیم‌گیری‌های دانشگاه مورد استفاده قرار گیرد. نتایج این بررسی‌ها می‌تواند مبنایی برای بازنگری رشته‌های تحصیلی، تنظیم ظرفیت‌های پذیرش، توسعه آموزش‌های متناسب با نیازهای منطقه‌ای و تقویت ارتباط مراکز آموزشی با محیط واقعی کار باشد. ضروری است برنامه‌ریزی آموزش‌های مهارتی با شناخت دقیق‌تری از وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان و تحولات بازار کار انجام شود.

تقویت حکمرانی داده‌محور در آموزش عالی علمی کاربردی تدوین و انتشار این مجموعه، در راستای تقویت رویکرد مبتنی بر شواهد در مدیریت و برنامه‌ریزی آموزش عالی مهارتی صورت گرفته است؛ رویکردی که در آن داده‌های اشتغال، علاوه بر بازنمایی نتایج آموزش‌های گذشته، به‌عنوان یکی از منابع اطلاعاتی برای اصلاح و بهبود سیاست‌های آموزشی آینده مورد توجه قرار می‌گیرد.

در این چارچوب، پایش مستمر وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان می‌تواند حلقه ارتباطی میان نیازسنجی بازار کار، طراحی برنامه‌های آموزشی، تربیت نیروی انسانی و ارزیابی نتایج آموزش باشد و به شکل‌گیری چرخه‌ای نظام‌مند از ارزیابی و بهبود مستمر کمک کند. انتشار این آثار همچنین زمینه بهره‌برداری پژوهشگران، مدیران آموزش عالی و نهادهای مرتبط با اشتغال از داده‌ها و تحلیل‌های تخصصی دانشگاه را فراهم کرده و می‌تواند به توسعه مطالعات کاربردی در حوزه اشتغال فارغ‌التحصیلان و تقویت تعامل میان نظام آموزش عالی و بازار کار کمک کند.

مجموعه پنج‌جلدی پایش وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاه جامع علمی‌کاربردی حاصل فعالیت‌های مطالعاتی و تحلیلی دفتر مطالعات بازار کار و برنامه‌ریزی اشتغال دانشگاه است که با رویکرد مستندسازی نتایج پایش اشتغال و ایجاد پشتوانه علمی برای تصمیم‌سازی در آموزش عالی علمی کاربردی تهیه شده است. رونمایی از این مجموعه در نمایشگاه کار، فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های پژوهشی و مطالعاتی دانشگاه جامع علمی‌کاربردی در حوزه ارتباط آموزش و اشتغال و تأکید بر جایگاه پایش نتایج آموزش در ارتقای کیفیت و اثربخشی نظام آموزش عالی علمی کاربردی به شمار می‌رود.

انتهای پیام/