دشمن در پی ضربه‌زدن به فضای حل مسئله در دانشگاه‌هاست

سیاسی به گزارش باور خبربه نقل از دانشگاه خبرگزاری تسنیم، شصت‌ودومین اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور امروز به میزبانی دانشگاه خوارزمی برگزار شد.

بیژن عبداللهی، رئیس دانشگاه خوارزمی، در آغاز سخنان خود ضمن خوشامدگویی به حاضران و اشاره به هم‌زمانی برگزاری این نشست با مناسبت‌های ملی، اظهار کرد: مایه افتخار ماست که در جایگاه یکی از پیشینه‌دارترین مراکز آموزش عالی کشور، میزبان مهمانان ارجمند هستیم. هم‌زمانی هفته دفاع مقدس و آغاز سال تحصیلی را نیز به همه عزیزان تبریک می‌گویم.

وی در ادامه به شماری از استادان برجسته این دانشگاه اشاره کرد و گفت: دکتر فروغی، دکتر عیسی صدیق، دکتر سیاسی، دکتر رهنما، اقبال آشتیانی، فروزانفر، برادران غریب، هوشیار، شفق، نفیسی، همایی، کیهانی، صدیقی، مهدوی، نراقی، آریان‌پور، ناطق، خانلری، صفا، معین، ایرج افشار، مصحف، هشترودی و توسلی از جمله چهره‌های شاخص این دانشگاه هستند.

عبداللهی همچنین با اشاره به برخی از دانش‌آموختگان برجسته دانشگاه خوارزمی افزود: از میان فارغ‌التحصیلان می‌توان به مهدی بازرگان، صحابی، غریب، خالقی، معین، خانلری، صفا، خوانساری، عنایت، آریان‌پور، توسلی و شاهرخ‌خانی اشاره کرد. برخی از این افراد هم‌زمان با استادان این دانشگاه همکاری داشته‌اند و برخی دیگر نیز در کنار فعالیت علمی، خود به مقام استادی رسیده‌اند. این دانشگاه تاکنون پنج وزیر را نیز به کشور معرفی کرده است.

رئیس دانشگاه خوارزمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فشارهای بیرونی بر دانشگاه‌ها تصریح کرد: امروز بخش‌های مختلف جامعه از جنگ، کمبودها و تحریم‌ها تأثیر می‌پذیرند. تحریم‌ها رفت‌وآمد استادان، چاپ مقاله و تأمین تجهیزات آزمایشگاهی را نیز هدف قرار داده‌اند؛ موضوعی که مستقیماً به دانشگاه‌ها مربوط می‌شود. سال گذشته و امسال، ۴۴ دانشگاه کشور به‌شدت از جنگ و بمباران آسیب دیدند و مراکز آزمایشگاهی آن‌ها خسارت جدی دید.

وی ادامه داد: وقتی دانشگاه آسیب می‌بیند، تنها یک ساختمان یا آزمایشگاه لطمه نمی‌بیند، بلکه توان حل مسئله در کشور نیز تضعیف می‌شود. دشمن نیز دقیقاً به دنبال ضربه‌زدن به همین ظرفیت در دانشگاه‌هاست.

عبداللهی در تشریح مشکلات داخلی حوزه پژوهش گفت: با وجود آن‌که جنگ ۸ ساله و همچنین جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه را پشت سر گذاشته‌ایم و اکنون نیز در شرایط جنگی قرار داریم، اما بسیاری از چالش‌های پژوهشی ما منشأ بیرونی ندارند. برنامه‌های وزیر علوم را مطالعه کرده‌ام و اسناد راهبردی دانشگاه را بر همان اساس تنظیم کرده‌ایم، با این حال چند نکته را باید یادآور شوم.

وی ناپایداری مالی را یکی از این مشکلات دانست و افزود: در بودجه، به‌صورت روی کاغذ ۱۵ درصد برای پژوهش و فناوری در نظر گرفته می‌شود، اما در پایان سال این سهم در عمل محقق نمی‌شود. بودجه سال ۱۴۰۵ نیز تنها پاسخگوی حقوق و دستمزد است و دولت عمدتاً فقط هزینه‌های نیروی انسانی را تأمین می‌کند.

رئیس دانشگاه خوارزمی سپس به بوروکراسی اداری اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از مشکلات، فرایندهای پیچیده و زمان‌بر اداری است. تا استاد یا واحد پژوهشی بتواند طرحی را از یک شرکت یا سازمان دولتی یا خصوصی دریافت کند، ناچار است از مسیرهای طولانی اداری و نامه‌نگاری‌های فرساینده عبور کند. در حالی که پژوهشگر ما علاوه بر پژوهش، مسئولیت آموزشی هم دارد و نباید وقتش صرف این روندها شود.

وی با انتقاد از مقاله‌محوری در نظام ارتقا اظهار داشت: ۷۰ تا ۷۵ درصد ساختار ارتقای ما بر پایه پژوهش است، اما در عمل تأکید بیش از اندازه بر مقاله‌محوری دیده می‌شود. استادی که تعداد مقاله بیشتری داشته باشد ارتقا می‌گیرد و همین مسئله باعث می‌شود فعالیت‌های پژوهشی نوآورانه کمتر مورد توجه قرار گیرد. هرچند در نسخه جدید آیین ارتقا تغییراتی ایجاد شده، اما هنوز فاصله میان پژوهش و نیازهای جامعه پابرجاست.

عبداللهی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکردها پیشنهاد داد: باید شبکه‌های دانشگاهی مسئله‌محور شکل بگیرد. چاره‌ای جز این نداریم. اگر هر دانشگاه بخواهد به‌صورت جزیره‌ای عمل کند، هیچ پیشرفتی حاصل نمی‌شود. دانشگاه‌های یک منطقه باید زیرساخت‌ها، امکانات و ظرفیت‌های پژوهشی خود را به اشتراک بگذارند و کنسرسیوم‌های مشترک پژوهشی ایجاد کنند.

وی ادامه داد: در حال حاضر دانشگاه‌ها از وضعیت یکدیگر اطلاع دقیقی ندارند. برای نمونه، ما در کرج خوابگاه داریم اما دانشگاه مجاور ما چنین امکانی ندارد، با این حال ارتباط مؤثری میان ما وجود ندارد یا اگر هست، بیشتر رنگ‌وبوی سیاسی دارد. در حالی که می‌توانیم تجهیزات و فضاهای خود را به‌صورت مشترک مورد استفاده قرار دهیم.

رئیس دانشگاه خوارزمی در بخش پایانی سخنانش گفت: انتظار جامعه از دانشگاه و پژوهشگاه‌ها این است که در شرایط ابهام، تاب‌آوری اجتماعی را افزایش دهند. بنابراین باید ارتباط خود را با جامعه گسترش دهیم. اگر تاکنون بر ارتباط با صنعت تأکید می‌شد، امروز لازم است ارتباط با جامعه پررنگ‌تر شود. چه ایرادی دارد که در برنامه‌های دانشگاهی، استادان جامعه‌شناسی و روان‌شناسی برای تقویت روحیه نقدپذیری و توان اقناع دانشجویان حضور داشته باشند؟

وی در پایان خاطرنشان کرد: قدرت علم، پژوهش و فناوری سه رکن اصلی قدرتی هستند که از دانشگاه سرچشمه می‌گیرند. دانشگاهیان همان‌گونه که در عرصه‌های مختلف فداکاری کرده‌اند، در این حوزه نیز آماده‌اند پیش‌قدم شوند و نقش‌آفرینی کنند.

انتهای پیام/