۹ اشتباه رایج درباره سرطان؛ از ارثی بودن تا انتقال آن با نمونه‌برداری

پژمان عقدک در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در اصفهان به بررسی باورهای نادرست درباره سرطان پرداخت و اظهار داشت: سرطان یک بیماری پیچیده است که نتایج آن به عواملی نظیر نوع سرطان و مرحله بیماری بستگی دارد. در حال حاضر، حدود ۴۰ درصد از سرطان‌ها قابل پیشگیری و بیش از ۵۰ درصد آنها قابل درمان هستند و بسیاری از بیماران می‌توانند سال‌ها با کیفیت زندگی مناسبی ادامه دهند؛ بنابراین تشخیص سرطان نباید به معنای ناامیدی و تسلیم در برابر بیماری باشد.

وی افزود: یکی از باورهای نادرست، مسری بودن سرطان است، در حالی که این بیماری از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود. بیماران مبتلا به سرطان بیش از هر زمان دیگری به محبت، حمایت و همراهی خانواده و دوستان نیاز دارند و دوری و تنهایی می‌تواند عوارض نامطلوبی برای آنها به همراه داشته باشد.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به این باور که سرطان تنها از طریق وراثت منتقل می‌شود، بیان کرد: تنها بخشی از سرطان‌ها زمینه ارثی دارند و حدود ۵ تا ۱۰ درصد از سرطان‌ها پایه ژنتیکی دارند. همچنین در حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد سرطان‌ها ممکن است سابقه خانوادگی وجود داشته باشد، اما عوامل مرتبط با شیوه زندگی و محیط، از جمله مصرف دخانیات و عوامل تغذیه‌ای، نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا دارند؛ بنابراین داشتن یا نداشتن سابقه خانوادگی به‌تنهایی سرنوشت فرد را تعیین نمی‌کند.

عقدک ادامه داد: تصور دیگری که در میان برخی افراد وجود دارد این است که ضربه یا تصادف باعث ایجاد سرطان می‌شود. گاهی فرد پس از یک ضربه متوجه توده یا تغییری در بدن خود می‌شود، اما این موضوع به معنای ایجاد سرطان به واسطه ضربه نیست و ممکن است ضربه فقط باعث شده باشد فرد توجه بیشتری به آن قسمت از بدن خود پیدا کند.

وی درباره باور نادرست دیگری مبنی بر اینکه نمونه‌برداری و جراحی موجب انتشار سرطان می‌شود، توضیح داد: این تصور پایه علمی ندارد. نمونه‌برداری یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص سرطان و جراحی نیز یکی از روش‌های اساسی درمان است و پزشکان هنگام انجام این اقدامات، شرایط بیمار و اصول ایمنی را در نظر می‌گیرند.

مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به نگرانی درباره خطرناک بودن پرتودرمانی برای اطرافیان بیمار گفت: در حالت معمول، بودن در کنار بیماری که تحت پرتودرمانی قرار دارد به معنای انتقال سرطان یا آسیب دیدن اطرافیان نیست. بیمار در بسیاری از دوره‌های درمان خود به حمایت عاطفی و مراقبت اطرافیان نیاز دارد.

عقدک یکی دیگر از باورهای نادرست را تأثیر مستقیم مصرف شکر بر رشد سریع‌تر سرطان دانست و گفت: سلول‌های سرطانی مانند سایر سلول‌های بدن از قند موجود در خون انرژی دریافت می‌کنند، اما مصرف شکر به این معنا نیست که سرطان سریع‌تر رشد می‌کند یا حذف کامل شکر موجب توقف رشد سرطان می‌شود.

وی با بیان اینکه سرطان مجازات یا نتیجه ارتکاب گناه نیست، افزود: این تصور یکی از آسیب‌زننده‌ترین باورهاست. سرطان یک بیماری است و نشانه بد بودن یا مجازات یک انسان نیست. فرد مبتلا بیش از سرزنش خود به حمایت، امید و درمان مناسب نیاز دارد.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در ادامه درباره باور به همراه بودن همیشگی سرطان با درد شدید گفت: سرطان همیشه با درد شدید همراه نیست و در بسیاری از موارد، درد ناشی از سرطان یا درمان آن قابل کنترل است. درد نباید پنهان شود و بیمار نیز نباید بدون دلیل آن را تحمل کند؛ صحبت کردن با پزشک درباره درد، بخش مهمی از مراقبت و درمان است.

عقدک در پایان خاطرنشان کرد: هرچه درباره سرطان بیشتر بدانیم، کمتر از باورهای نادرست آسیب می‌بینیم. باید اطلاعات لازم را از منابع معتبر دریافت کنیم، به شایعات اعتماد نکنیم، علائم مهم را نادیده نگیریم و اگر خودمان یا یکی از عزیزانمان با سرطان مواجه شدیم، به جای ترس و انزوا، آگاهی، پیگیری درمان و حمایت را انتخاب کنیم. شناخت درست سرطان، نخستین گام برای مواجهه صحیح با این بیماری است.