تاریخ انتشار : پنجشنبه 3 فروردین 1402 - 18:49
کد خبر : 590

ماه میهمانی

ماه میهمانی

ماه میهمانی الهی گرامی باد. به گزارش پایگاه باور خبر،  رمضان نهمین ماه در تقویم اسلامی است. مسلمانان این ماه را ماه روزه داری نماز، مراقبه و حضور در جمع مؤمنان می‌دانند.مسلمانان معتقدند قرآن در این ماه بر محمد نازل شده‌است. در قرآن، مستقیماً به کسانی که ایمان آورده‌اند دستور داده شده که در این

ماه میهمانی الهی گرامی باد.

به گزارش پایگاه باور خبر،  رمضان نهمین ماه در تقویم اسلامی است. مسلمانان این ماه را ماه روزه داری نماز، مراقبه و حضور در جمع مؤمنان می‌دانند.مسلمانان معتقدند قرآن در این ماه بر محمد نازل شده‌است. در قرآن، مستقیماً به کسانی که ایمان آورده‌اند دستور داده شده که در این ماه روزه بگیرند. هر سال ماه رمضان از رویت هلال ماه آغاز و تا رویت هلال ماه دیگر به مدت بیست و نه تا سی روز ادامه دارد.روزه گرفتن از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب برای کلیهٔ بزرگسالان مسلمان که بیمار، مسافر، سالخورده نیستند واجب است.

به وعده غذایی که پیش از روزه در هنگام سحر می‌خورند سحری و به وعده‌ای که در هنگام غروب آفتاب روزه خود را با آن می‌گشایند؛ اِفطار گفته می‌شود.

در طول زمان روزه داری، مسلمانان غیر از خوردن و آشامیدن، از سیگار و قلیان کشیدن و انجام گناه نیز نهی شده و در عوض به نماز و قرآن خواندن و دعا کردن توصیه شده‌اند.

عید فطر (به عربی عید الفطر)، که پایان ماه رمضان و آغاز شوال، ماه قمری بعدی است، پس از رویت هلال ماه یا بعد از اتمام سی روز روزه در صورت عدم مشاهده ماه اعلام می‌شود

رَمَضان یا رَمَضانُ المُبارَک نهمین ماه قمری که روزه در آن بر مسلمانان، واجب است. عبادت و روزه‌داری در ماه رمضان بخشی از هویت مسلمانان در جهان امروز است. در برخی روایات، رمضان از اسماء خداوند شمرده شده است. در روایات، فضائل متعددی برای ماه رمضان گفته شده است. این ماه، ماه میهمانی خدا، ماه رحمت و مغفرت و برکت و بهار قرآن است. براساس احادیث، در این ماه درهای آسمان و بهشت گشوده و درهای جهنم بسته می‌شود. شب قدر که نزول قرآن در آن شب بود، در این ماه قرار دارد. برخی دیگر از کتاب‌های آسمانی همچون تورات و انجیل نیز در این ماه نازل شده است.

رمضان، تنها ماهی است که نام آن در قرآن آمده است. این ماه، نزد مسلمانان احترام و جایگاه ویژه‌ای دارد و مسلمانان به عبادت در آن اهتمام ویژه‌ای دارند. در منابع دعایی، اعمال و عبادت‌های مختلفی برای این ماه نقل شده است. از مهم‌ترین اعمال این ماه، تلاوت قرآن، اِحیای شبهای قدر، دعا، نماز، استغفار، افطاری‌دادن و کمک به نیازمندان است. از وقایع مهم این ماه، نزول قرآن در شب قدر و شهادت حضرت علی (ع)، نخستین امام شیعیان، در بیست و یکم ماه است. امام حسن مجتبی (ع) نیز در پانزدهم این ماه سال سوم قمری متولد شده است.

در جوامع اسلامی، آداب و رسوم گوناگونی همچون مهمانی‌ها و مراسمات جمعی، نظافت مساجد و اماکن مذهبی، مراسم آشتی‌کنان، مراسم کلوخ‌اندازان، پخت انواع شیرینی‌ها و غذاها برای ماه رمضان شکل گرفته است.

جایگاه

«رَمَضان» در لغت به معنای شدت گرمای خورشید[۱]است. ولی در منابع روایی، رمضان از اسماء خداوند شمرده شده است.[۲] ماه رمضان، نهمین ماه قمری است[۳] که گرفتن روزه در آن بر عموم مسلمانان واجب است.[۴]

قرآن کریم[۵] و برخی از کتاب‌های آسمانی همچون صحف ابراهیم، انجیل و تورات و زبور در این ماه بر پیامبران نازل شده‌اند.[۶]

واژه رمضان یک بار در قرآن ذکر شده[۷] و تنها ماهی است که نامش در قرآن آمده است:[۸]

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًیٰ لِّلنَّاسِ وَبَینَاتٍ مِّنَ الْهُدَیٰ وَالْفُرْقَانِ ۚ فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ الشَّهْرَ فَلْیصُمْهُ ۖ


ماه رمضان [همان ماه] است که در آن، قرآن فرو فرستاده شده است، [کتابی] که مردم را راهبر، و [متضمّن] دلایل آشکار هدایت، و [میزان] تشخیص حق از باطل است. پس هر کس از شما این ماه را درک کند باید آن را روزه بدارد، و کسی که بیمار یا در سفر است [باید به شماره آن،] تعدادی از روزهای دیگر [را روزه بدارد]… .[۹]

همچنین شب قدر در سوره قدر که در آن به نزول قرآن اشاره شده، براساس روایات[۱۰] و تفاسیر[۱۱] در ماه رمضان قرار دارد. به گفته علامه طباطبایی، احادیث اهل بیت (ع) اتفاق نظر دارند که شب قدر در ماه رمضان است.[۱۲]

فضائل ماه رمضان

پیامبر اکرم (ص) در خطبه شعبانیه فضایلی را برای ماه رمضان برشمردند که برخی از آنها عبارتند از:

  • مردم در آن ماه به مهمانی خدا دعوت شده‌اند.
  • شب قدر در این ماه و بهتر از هزار ماه است.
  • احیا و نمازگزاردن در یک شب از شب‌های آن برابر با نماز هفتاد شب در ماه‌های دیگر است.
  • این ماه، ماه صبر است و پاداش صبر، بهشت است.
  • ماه همدردی است.
  • ماهی است که روزی بندگان مؤمن افزون می‌شود.
  • پاداش آنکه در این ماه مؤمنی را افطار دهد، برابر با آزادکردن بنده است.[۱۳]

به فرموده پیامبر (ص)، این ماه، ماهی است که اگر ارزش آن شناخته شود، انسان آرزو می‌کند تمام سال رمضان باشد.[۱۴] طبق سخن پیامبر (ص)، ماه رمضان، ماه بسته‌شدن درهای جهنم و گشوده‌شدن درهای بهشت و ماه به زنجیر کشیده شدن شیاطین است.[۱۵]

  • در زمان پیامبر(ص) ماه رمضان (مرزوق) نامیده می‌شد.[یادداشت ۱] [۱۶]

در روایات معصومین (ع) از ماه رمضان به این ویژگی‌ها اشاره شده است: ماه مغفرتی که اگر بنده‌ای در آن بخشیده نشود امیدی به آمرزش او در سایر ماه‌ها نیست؛،[۱۷] ماه خدا،[۱۸] ماه رحمت و بخشایش الهی،[۱۹] ماه برکت و مضاعف شدن حسنات و پاک شدن گناهان.[۲۰] همچنین نقل شده رمضان، بدین سبب رمضان نامیده شده است که گناهان را می‌سوزاند.[۲۱]

اعمال ماه رمضان

احکامی نیز برای ماه رمضان گفته شده است مانند وجوب روزه در این ماه[۲۲] و اجتناب از عمل زناشویی در زمان روزه.[۲۳]

ماه رمضان مهمترین ماه عبادت مسلمانان است و در روایات، اعمال و عبادت‌های مختلفی برای این ماه نقل شده که برخی مشترک و برخی برای برای روزهای خاص هستند. دعاهای سحر از جمله دعای بهاء و دعای ابوحمزه ثمالی،[۲۴] دعای افتتاح،[۲۵] دعای «یا عَلِی یا عَظیمُ»، «اَللّهُمَّ اَدْخِلْ عَلی اَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ» و «اَللّهُمَّ ارْزُقْنی حَجَّ بَیتِک الْحَرامِ»[۲۶] از جمله دعاهای مشترک این ماه هستند.

روزه

روزه، خودداری از انجام برخی کارها از جمله خوردن و آشامیدن از اذان صبح تا اذان مغرب است.[۲۷] دستور روزه گرفتن در ماه رمضان و بسیاری از احکام مربوط به آن در آیات ۱۸۳–۱۸۵ و ۱۸۷ سوره بقره آمده است. وجوب روزه ماه رمضان را از ضروریات دین و منکر آن را مرتد دانسته‌اند.[۲۸] در قرآن و احادیث برای روزه آثار بسیاری از جمله کسب تقوا،[۲۹] وسیله امتحان و تثبیت اخلاص،[۳۰] یادآوری گرسنگی و تشنگی قیامت،[۳۱] و استجابت دعا هنگام افطار[۳۲] ذکر شده است.

تلاوت قرآن

در برخی روایات، ماه رمضان بهار قرآن معرفی شده است.[۳۳] همچنین ثواب قرائت یه آیه از قرآن معادل ثواب خواندن کل قرآن بیان شده است.[۳۴] از دیرباز، مردم از ابتدای این ماه روزانه یک جزء قرآن تلاوت کرده و تا پایان ماه یک ختم قرآن انجام می‌دادند. در گذشته این ختم‌ها بیشتر در مساجد صورت می‌گرفت و امروزه رادیو و تلویزیون بخشی از این فرهنگ را به عهده گرفته‌اند.[نیازمند منبع]

احیا شب قدر

قرآن به سر در بین الحرمین، کربلا

براساس روایات، شب قدر یکی از شب‌های ۱۹، ۲۱ یا ۲۳ ماه رمضان است.[۳۵] در برخی روایات، شب ۲۳ رمضان به عنوان شب قدر تعیین شده است.[۳۶] شیخ صدوق گفته است که اساتید ما اتفاق نظر دارند که شب قدر، شب ۲۳ رمضان است.[۳۷] به گفته علامه طباطبایی، مشهور میان اهل‌سنت این است که ۲۷ رمضان شب قدر و شب نزول قرآن است.[۳۸]

شیعیان هر ساله در مساجد، تکیه‌ها، حرم امامان یا امامزادگان، حسینیه‌ها یا خانه‌های خود مراسم و اعمال شب قدر را به جا می‌آورند و از شب تا سحرگاه به احیا (شب‌زنده‌داری) و عبادت می‌پردازند.[۳۹] برگزاری مجالس سخنرانی علمای دینی، اقامه نماز جماعت، خواندن دعای افتتاح، ابوحمزه ثمالی، جوشن کبیر و قرآن به سر به صورت دسته‌جمعی نیز از مهم‌ترین اعمالی است که در این شب‌ها به صورت عمومی انجام می‌گردد.[۴۰]

نماز مستحبی

برخی از نمازهای مستحبی ماه رمضان هر شب خوانده می‌شوند و برخی به شب یا روز خاصی اختصاص دارند. شب‌های قدر نیز نمازهای ویژه‌ای دارند.[۴۱] از دیگر نمازهای مستحبی این ماه، خواندن هزار رکعت نماز به صورت دورکعتی و فرادا است.[۴۲] خواندن این نمازها را بیشتر چنین دانسته‌اند: از شب اول رمضان تا شب بیستم در هر شب ۲۰ رکعت و از شب بیستم تا پایان ماه هر شب ۳۰ رکعت اقامه می‌شود و در شب‌هایی که احتمال شب قدر باشد، افزون بر این‌ها، ۱۰۰ رکعت دیگر هم خوانده می‌شود.[۴۳]

اهل سنت در هر شب ۲۰ رکعت نماز مستحبی می‌خوانند که در اصطلاح نماز تراویح نامیده می‌شود.[۴۴] اهل سنت به تبعیت از خلیفه دوم این نماز را بصورت جماعت می‌خوانند که شیعیان جماعت خواندن آن را بدعت می‌دانند.[۴۵]

اعتکاف دهه آخر

اعتکاف دهه آخر ماه رمضان مستحب است و فضیلت بسیار دارد.[۴۶] دهه آخر، بهترین زمان اعتکاف و اعتکاف آن، برابر با دو حج و دو عمره دانسته شده است.[۴۷] پیامبر اسلام (ص) ابتدا دهه اولِ ماه رمضان، سپس دهه دوم و در نهایت، دهه سوم این ماه را برای انجام اعتکاف برگزید و پس از آن، تا آخر عمر، در دهه آخر ماه رمضان به اعتکاف می‌رفت.[۴۸]

در سال دوم هجری که جنگ بدر در ماه رمضان اتفاق افتاد، پیامبر اسلام (ص) در آن سال نتوانست اعتکاف برود، به همین جهت، ایشان در سال بعد، بیست روز از ماه رمضان را معتکف شد؛ ده روز برای همان سال و ده روز قضای سال پیش.[۴۹]

تعیین آغاز و پایان ماه رمضان

 
تلاش برای دیدن هلال ماه رمضان

اول ماه رمضان و اول ماه شوال مانند دیگر ماه‌های قمری با یکی از راه‌های زیر ثابت می‌شود:

  1. خود شخص هلال اول ماه را ببیند.
  2. یقین پیدا کردن از گفته عده‌ای.
  3. شهادت دو مرد عادل که گفته آنها با یکدیگر در تعارض نباشد.
  4. سی روز از اول ماه قبل گذشته باشد.
  5. حُکم حاکم شرع.[۵۰]

برخی احادیث، ماه رمضان را همیشه سی روزه دانسته[۵۱] و گروهی از علمای شیعه بدان قائل بودند؛[۵۲] اما در مقابل، براساس بعضی روایات، ماه رمضان همچون دیگر ماه‌ها بوده و ممکن است ۲۹ یا ۳۰ روزه باشد.[۵۳] مشهور فقها قائل به این دیدگاه‌اند.[۵۴]

عید فطر

عید فطر اولین روز ماه شوال است که با رؤیت هلال ماه شوال در پایان ماه رمضان ثابت می‌شود. کلمه «فِطر» به معنای روزه نبودن است[۵۵]؛ زیرا روزه‌دار دهانش را روز عید فطر بر خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها باز می‌کند.[۵۶] از اعمال این روز گزاردن نماز عید است که در عصر غیبت مستحب است؛ ولی در عصر حضور و حاکمیت امام(ع) واجب است.[۵۷]

وقایع و مناسبت‌ها

  • اعلام ولایتعهدی امام رضا (ع) (۷ رمضان ۲۵۱ق)
  • درگذشت حضرت خدیجه (۱۰ رمضان در ۱۰ بعثت)
  • مراسم عقد اخوت بین اصحاب پیامبر (ص) و همچنین بین رسول خدا (ص) و امیرالمؤمنین (ع) (۱۲ رمضان ۱ق)
  • ولادت امام حسن مجتبی (ع) (۱۵ رمضان ۳ق)
  • غزوه بدر (۱۷ رمضان ۲ق)
  • شب قدر و نزول قرآن (شب ۱۹ رمضان یا ۲۱ رمضان یا ۲۳ رمضان ۱ق)
  • فتح مکه (۲۰ رمضان ۸ق)
  • شهادت امام علی (ع) (۲۱ رمضان ۴۰ق)[نیازمند منبع]

آداب و رسوم مردم

در جوامع اسلامی، آداب و رسوم ماه رمضان گوناگون و گسترده است.

  • خانه‌تکانی، نظافت مساجد، اماکن مذهبی، محله‌ها و بازارها در روزهای مانده به رمضان.
  • آشتی‌کنان
  • مراسم کلوخ‌اندازان؛ در روز آخر شعبان، مردم در خانه‌های بزرگ‌ترها یا باغ‌ها و تفرج‌گاه‌های جمع می‌شدند و شادی می‌کردند.
  • روزه پیشواز یا پیشباز؛ روزه یک تا سه روز قبل از رمضان، به عنوان پیشباز رمضان روزه می‌گیرند.
  • اعلام وقت سحر و بیدارکردن مردم به شیوه‌های گوناگون مانند دوره‌گردی مؤذنان و جارچیان در خیابان‌ها، برافروختن فانوس در گلدسته‌ها، طبل و شیپور نواختن، کوبیدن در خانه‌ها، شلیک توپ.[۵۸]
 
مراسم ختم قرآن در ماه رمضان، حرم حضرت معصومه(س)

دعای سحر و مناجات ربنا به هنگام افطار از نواهای ماندگار این ایام‌اند.[نیازمند منبع]

در برخی مساجد نماز جماعت بلافاصله پس از اذان مغرب خوانده می‌شود و در برخی پس از صرف افطار اقامه شده و بعد از آن برنامه‌های سخنرانی و مناجات برگزار می‌گردد.

روز قدس

امام خمینی آخرین جمعه ماه رمضان را روز قدس نام‌گذاری کرده است. هر ساله در این روز، مسلمانان کشورهای مختلف در حمایت از مردم فلسطین و آزادی مسجدالاقصی راهپیمایی می‌کنند.

برچسب ها : ، ،

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.